II SA/Ol 1011/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi E. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego postanawia odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia A do udziału w sprawie w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. WSA/post.1 - sentencja postanowienia E. i R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego. W dniu "[...]" Stowarzyszenie A złożyło wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. W uzasadnieniu podniesiono, że Stowarzyszenie zostało powołane do ochrony i działania w interesie praw użytkowników, będących osobami fizycznymi. Stowarzyszenie z mocy zapisów statutowych dotyczących celów, jak i sposobów ich realizacji posiada legitymację prawną upoważniającą do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniach sądowoadministracyjnych dotyczących praw osób fizycznych będących użytkownikami. Wskazało, iż udział Stowarzyszenia w tym postępowaniu jest szczególnie podyktowany potrzebą ochrony interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Interes społeczny w tym wypadku polega na czuwaniu nad ochroną praw pewnej grupy ludności, którą są użytkownicy, do grona których zaliczają się E. i R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może również zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wskazać należy, że pojęcie strony jakim się posługuje art. 28 k.p.a. oraz pozostałe przepisy tej ustawy może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. O tym więc, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako "interes prawny". Przedmiotem sprawy zainicjowanej skargą E. i R. M. jest kontrola legalności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego. Z treści zakwestionowanego aktu wynika, że na terenie "[...]", na terenie działki użytkowanej przez E. i R. M. znajduje się obiekt budowlany nie spełniający wymogów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nadto skarżący nie dysponują żadnymi dokumentami wymaganymi do wybudowania powyższego obiektu, w tym pozwoleniem na budowę. Zatem istotą niniejszej sprawy jest kwestia ustalenia okoliczności wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stanowi on, iż stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższy przepis ma charakter lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a. Zgodnie z ust. 3 art. 28 ustawy Prawo budowlane przepisu art. 31 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Powyższe oznacza, iż w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę organizacja społeczna nie może być dopuszczona do postępowania sądowoadministracyjnego w charakterze uczestnika postępowania na podstawie 33 § 2 p.p.s.a. Skoro bowiem nie może ona wziąć udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tego przedmiotu, gdyż przepis art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wyłączył w tym postępowaniu stosowanie zasady z art. 31 k.p.a., to tym samym nie może ona przystąpić do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym pozwolenia na budowę na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dn. 24.01.2008r., sygn. II OZ 20/08). Mając powyższe na względzie, Sąd zważył, że Stowarzyszeniu A nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w myśl art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Wnioskujące o dopuszczenie do udziału w sprawie Stowarzyszenie może mieć jedynie interes faktyczny, może być bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności. W związku z powyższym Sąd, na postawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.