II SA/Ol 1011/07

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-01-18

Skład orzekający: Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a wcześniej zostało jej przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, sąd powinien ponownie ocenić sytuację majątkową strony i uwzględnić wniosek o ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę koszty związane z profesjonalną reprezentacją przy wnoszeniu skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego postanowienia i konieczność rozpoznania sprawy przez sąd. Sąd, rozpatrując ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, musi ocenić sytuację materialną strony, koszty związane z etapem postępowania oraz obowiązek profesjonalnej reprezentacji przy skardze kasacyjnej. W przypadku, gdy strona znajduje się w sytuacji wymagającej pomocy prawnej, a nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Strona E. M. i R. M. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ramach tej sprawy, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. przyznał R. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. R. M. złożył sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując ocenę jego sytuacji majątkowej. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R. M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na skutek sprzeciwu R. M. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 5 października 2011 r., Sygn. akt II SA/Ol 1011/07 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia przyznać R. M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. przyznał R. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. Kwestionując rozstrzygnięcia referendarza R. M. podniósł, że w niewłaściwy sposób oceniono jego sytuację majątkową, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez skarżącego, w myśl cytowanego przepisu, powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 października 2011 r. i konieczność rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem sprzeciwu, przez Sąd. Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 244 w związku z art. 245 p.p.s.a., na wniosek strony, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub całkowitym (obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). W niniejszej sprawie istotne jest to, że skarżący składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, powtórnie wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo tego, że prawomocnym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r., w wyniku rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, sąd przyznał mu prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać zatem należy, że przyznane skarżącemu tym postanowieniem zwolnienie jest nadal aktualne na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd ponownie oceniając możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już wspomniane wyżej prawomocne postanowienie, musiał rozważyć zarówno, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności sprawy - np. zmiany sytuacji materialnej wnioskodawcy, jak i wziąć pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania i w tym kontekście możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe i biorąc pod uwagę obecny etap postępowania, sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy oraz koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) wniosek o ustanowienie pełnomocnika należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, co orzeczono w sentencji – stosownie do postanowień - art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło