II SA/Ol 1013/21

Dnia 22 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Starosta E. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Starosta"), zatrzymał J. B. (dalej jako: "skarżący", "strona"), prawo jazdy kat. AM,B1,B nr [...], wydane przez Starostę E. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że strona została skierowana przez Starostę na badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. W związku z niedostarczeniem badania lekarskiego i psychologicznego, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Do dnia wydania decyzji strona nie złożyła w Urzędzie żadnych pisemnych wyjaśnień, ani oświadczeń w sprawie. W odwołaniu, złożonym od powyższej decyzji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego w postaci rozpoznania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium odwołało się do postanowień art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm.) i wskazało, że z przepisów tych wynika, że wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku przeprowadzenia badań lekarskich lub badań psychologicznych w określonym terminie i brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W sprawie bezsporne jest, że Starosta decyzjami z dnia [...] r., skierował skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W decyzjach wyznaczono stronie miesięczny termin na wykonanie tych badań, a orzeczenie miała strona przedłożyć w terminie trzech miesięcy od dnia odbioru decyzji, które zostały doręczone w dniu 24 marca 2021 r. Do dnia wydania decyzji, skarżący nie przedstawił stosownych wyników badań. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny przesłanek do zatrzymania stronie prawa jazdy. W ocenie Kolegium, argumenty przedstawione przez stronę nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", skutkującego zawieszeniem z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania stronie prawa jazdy. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Samo zatem stwierdzenie, że wynik sprawy może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał istotny wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. W skardze, złożonej do tut. Sądu na powyższą decyzję Kolegium, skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, podczas, gdy kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest obecnie postępowaniem o sporządzenie i wniesienie kasacji przez podmiot kwalifikowany oraz wnioskiem o wznowienie postępowania; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, poprzez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdem, podczas, gdy kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest przedmiotem wniosku o sporządzenie kasacji przez Prokuratora Generalnego; 2) art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie, że dalsze prowadzenie postępowania karnego determinuje treść rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym; 3) art. 81a § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia na korzyść skarżącego wątpliwości co do stanu faktycznego, które nie dały się usunąć, w szczególności w przedmiocie pozostawania przez skarżącego pod wpływem alkoholu. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, skoro aktualnie jest procedowany wniosek o sporządzenie kasacji przez podmiot kwalifikowany, tj. Prokuratora Generalnego. Organ nie może samodzielnie dokonywać oceny kwestii, którą winien dokonywać sąd powszechny, a dokonał samodzielnych ustaleń w zakresie prowadzenia przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości, które mogą okazać się w istocie nieprawidłowe. Wniosek do Prokuratora Generalnego o sporządzenie kasacji nie został jeszcze rozstrzygnięty. Przedmiot rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego należy do kompetencji innego organu, w tym wypadku sądu, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Ze względu na uchybienie obowiązku zawieszenia postępowania i braku ustalenia zagadnienia wstępnego, nie istnieje możliwość rozstrzygnięcia kwestii objętych postępowaniem zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. W sprawie doszło też, w ocenie skarżącego, do naruszenia przepisów postępowania. Organ pierwszej instancji nie doprowadził do ustalenia stanu faktycznego oraz zaniechał wyjaśnienia kluczowych dla sprawy kwestii. Niezależnie od tych uchybień, Kolegium utrzymało w mocy wadliwą decyzję. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 1013/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego aktu sąd stwierdzi, że nie narusza on prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności, to obowiązany jest skargę oddalić. W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniłoby wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tymi przepisami – starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy: 3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Cytowane przepisy pozwalają na zatrzymanie prawa jazdy w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwwskazań lekarskich i psychologicznych do kierowania pojazdem. Jedynym działaniem, które organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest sprawdzenie czy decyzje o skierowaniu na badania były ostateczne i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom i przedstawienia orzeczenia lekarskiego obowiązek ów wykonał, czy też nie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Starosta E., decyzjami wydanymi w dniu [...] r. skierował skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazać psychologicznych do kierowania pojazdami. Zgodnie z tymi decyzjami, skarżący miał obowiązek zgłosić się w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji, a oryginał orzeczenia przekazać w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w E. Do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący nie przedstawił stosownych wyników badania lekarskiego i badania psychologicznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy wynikającej z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Konsekwencją zaistnienia takiego stanu faktycznego jest wydanie przez organ decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Tym samym, organ zgodnie z prawem – na podstawie cytowanych wyżej przepisów - wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, natomiast organ odwoławczy prawidłowo utrzymał ją w mocy. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie ze względu na to, że kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest przedmiotem wniosku o sporządzenie kasacji przez Prokuratora Generalnego. Złożenie do Prokuratora Generalnego takiego wniosku nie jest bowiem zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie, złożenie wniosku do Prokuratora Generalnego o złożenie kasacji w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu karnego nie stanowi zagadnienia wstępnego i nie budzi to wątpliwości Sądu. Wbrew stanowisku skarżącego, organ nie dokonał w niniejszej sprawie oceny, którą winien dokonać sąd powszechny. Organ stwierdził, że skarżący nie poddał się badaniom lekarskim i psychologicznym, co stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę zatrzymania prawa jazdy w świetle przepisów prawa. Kwestia ta nie jest objęta w żadnym razie zagadnieniem wstępnym. Elementem zagadnienia wstępnego z jest istnienie zależności (związku przyczynowego) miedzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnienie wstępne jest kwestią warunkującą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji oznacza relację, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie, nie jest więc dopuszczalne zawieszenie postępowania. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem - jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne wątpliwości co do stanu faktycznego. Bezspornie bowiem skarżący nie przedstawił stosownych wyników badań lekarskich i psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Pełnomocniczka skarżącego potwierdziła zaś na rozprawie, że na etapie wydawania decyzji administracyjnych nie poddał się on badaniom lekarskim. Nie znajduje też żadnego uzasadnienia powoływanie się przez skarżącego na postanowienia art. 11 p.p.s.a., zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie podstawą orzekania są przepisy ustawy o kierujących pojazdami, a skarżącemu zostało zatrzymane prawo jazdy, ponieważ nie przedstawił orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Przedmiotem postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącemu był natomiast czyn określony w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Przepis art. 11 p.p.s.a. nie ma więc w sprawie zastosowania. Mając na uwadze przeprowadzone rozważania, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i w konsekwencji skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.