II SA/Ol 1014/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania E.K. prawa pomocy. W związku z doręczeniem E.K. zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", skarżący złożył, na urzędowym formularzu, wniosek z dnia 30 listopada 2007 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z zawartym we wniosku oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. "[...]". Jedynym źródłem jego dochodu jest emerytura "[...]". W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2007 r., złożonym na wezwanie z dnia 14 grudnia 2006 r., skarżący zawarł dodatkowe oświadczenie dotyczące jego aktualnej sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego oraz wysokości i rodzaju ponoszonych wydatków. Do przedmiotowego pisma, skarżący załączył m.in. wyciągi z rachunku bankowego za okres od dnia 16 sierpnia 2007 r. do dnia 15 listopada 2007 r. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonych wyżej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych, kosztów postępowania. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie tych kosztów pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Mając na uwadze sytuację finansową skarżącego, stwierdzić należy, iż umożliwia ona sfinansowanie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, nawet bez dodatkowej pomocy członków rodziny, "[...]". Na powyższe twierdzenie nie ma również wpływu trudna sytuacja lokalowa skarżącego. Zajmuje on bowiem obecnie pomieszczenie, które dzięki przeprowadzanym okresowo remontom, na które zaciąga co roku kredyt, przystosował w miarę możliwości do celów mieszkalnych. To, że skarżący będzie zmuszony do opuszczenia tego pomieszczenia i wynajęcia pokoju nie jest natomiast jeszcze przesądzone. Niezależnie od sytuacji rodzinnej i lokalowej skarżącego, wskazać należy, że z analizy złożonych przez niego wyciągów z rachunku bankowego wynika, że jego miesięczny dochód z tytułu emerytury jest wystarczający nie tylko na pokrycie kosztów jego utrzymania oraz spłatę kredytu, ale również na poczynienie określonych oszczędności. "[...]". Mając na uwadze powyższe, stwierdzić natomiast należy, że środki finansowe, jakimi dysponuje skarżący, dają realną możliwość poczynienia oszczędności, które bez uszczerbku dla jego utrzymania koniecznego mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Skoro bowiem środki te były dotychczas wystarczające na pokrycie wszystkich niezbędnych, w jego ocenie, wydatków, w tym na spłatę zaciągniętego kredytu, i jednocześnie pozwalały na poczynienie określonych oszczędności nawet pomimo tego, że do listopada skarżący otrzymywał emeryturę w wysokości niższej o ok. 300 zł od wypłaconej w listopadzie, to wobec braku wykazania jakichkolwiek przeszkód w ich przeznaczeniu na pokrycie kosztów postępowania sądowego, można przyjąć, że skarżący może z poczynionych oszczędności, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania, uiścić zarówno koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł, jak i koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Informacyjnie wskazać natomiast należy, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący nie musi być zastępowany przez zawodowego pełnomocnika procesowego. Stronom występującym w sprawie bez pełnomocnika Sąd udziela potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Sama obecność stron na rozprawie również nie jest obowiązkowa, bowiem w razie ich nieobecności, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy. Podkreślić należy również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że zostanie ona uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu administracyjnego. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie znajdują zatem uzasadnienia obawy strony, że bez udziału zawodowego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. Generalnie, tzw. "przymusem adwokacko-radcowskim" objęte jest natomiast dopiero sporządzenie skargi kasacyjnej od wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.