II SA/Ol 1014/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]",nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem uiszczonego wpisu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 31 marca 2017r. B. B. i A. B. wystąpili do organu pierwszej instancji o ustalenie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta zawiesił postępowanie w sprawie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Mazurska Ostoja Żółwia PLH 280055. W uzasadnieniu podano, że w sprawie uchylenia zarządzenia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia "[...]" toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie istotne dla przebiegu postępowania. Na ww. postanowienie zażalenie złożyli B. B. i A. B., zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona podniosła, że organ pierwszej instancji nie wskazał konkretnego postępowania, jakie miałoby być prejudycjalne w stosunku do postępowania zainicjowanego wnioskiem strony. W ocenie strony nie występuje w niniejszej sprawie potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji. Kolegium wskazało, że nadal w obrocie prawnym funkcjonuje zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" w przedmiocie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Mazurska Ostoja Żółwia PLH280055 (Dz. Urz. Woj. z 2015r. poz. 1038), zmienione zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]". Jest zatem możliwe ustalenie odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie obowiązującego prawa. To zaś, że w przyszłości zarządzenia te mogą być wyeliminowane z obrotu prawnego nie oznacza, iż toczące się w tym przedmiocie postępowanie przed sądem administracyjnym ma charakter prejudycjalny. Skargę na ww. postanowienie wywiódł Wojewoda, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z mocy przepisów prawa rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wynikające z jednej z form ochrony przewidzianej regulacjami ustawy o ochronie przyrody, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, ściśle zależy od rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ważności aktu, z którego to ograniczenie wynika, a które pozostaje w toku sprawy równolegle do postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Wskazano przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 marca 2017r., sygn. akt II SA/OI 1323/16 stwierdził nieważność zarządzenia RDOŚ z dnia "[...]" w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Mazurska Ostoja Żółwia PLH280055, z którego wynikają ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Poza sporem pozostaje również fakt, że prawomocne stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu wywrze skutek ex tunc, a nie ex nunc. W ocenie strony skarżącej przywołany wyrok nie może zostać zignorowany przez organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, albowiem w istocie podważa on domniemanie legalności aktu, stanowiącego podstawę orzekania o odszkodowaniu, co rodzi konieczność zachowania szczególnej ostrożności w wydawaniu rozstrzygnięć w oparciu o jego postanowienia. W ocenie Wojewody ostateczne przesądzenie legalności wskazanego powyżej zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowi w tym kontekście zagadnienie wstępne dla sprawy o wydanie decyzji o odszkodowaniu za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Za zasadnością tego stanowiska przemawia również fakt, że stosownie do art. 131 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska decyzja w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania podlega wykonaniu niezależnie od złożenia powództwa do sądu powszechnego przez stronę niezadowoloną z przyznanego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2018r. uczestnicy postępowania B. B. i A. B. wnieśli o oddalenie przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium uchyliło w całości postanowienie z dnia "[...]" organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania (w przedmiocie ustalenia odszkodowania) wydane w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Mazurska Ostoja Żółwia PLH 280055. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.1257, dalej: K.p.a.) na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 101 § 3 K.p.a. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 6, póz. 18) nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, a jedynie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania bądź odmowy podjęcia zawieszonego postepowania. Celem zamiany cytowanego przepisu, dokonanej wskazaną wyżej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. było pozostawienie środka zaskarżenia jedynie na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne, przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Ratio legis takich uregulowań było przyśpieszenie postępowania administracyjnego i wyłączenie kognicji sądu w określonych sprawach. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. Jest to zatem rozstrzygnięcie, którego skutkiem jest odmowa zawieszenia postępowania. Powyższe z kolei oznacza, że skarga do sądu administracyjnego na takie postanowienie nie jest dopuszczalna, skoro art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia dopuszczalność skargi od tego, czy na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienie służy zażalenie. Jak zaś wskazano, postanowienie skutkujące odmową zawieszenia, nie jest zaskarżalne w toku instancji. Stanowisko, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania wydane przez organ wyższego stopnia, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zostało już wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. w postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSKI 72/13). Zasadnie przy tym zauważyło Kolegium, że w niniejszej sprawie nie było możliwe utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy, ani też jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie do ponownego rozpoznania, gdyż na obecnym etapie postępowania brak podstaw do jego zawieszenia. Tym samym zaszła konieczność wyeliminowania tego postanowienia poprzez jego uchylenie. W konsekwencji powyższego, niedopuszczalne było rozpoznanie skargi na to postanowienie. Z tego też względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a przedmiotową skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w pkt I postanowienia. W pkt II postanowienia na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie stronie skarżącej kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.