II SA/Ol 1016/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od wpisu od skargi. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", zawodowy pełnomocnik skarżącego – S. S. wniósł o zwolnienie go od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż skarżący utrzymuje się wyłącznie z emerytury, objętej potrąceniem komorniczym. Posiada ponadto zobowiązania "[...]" w wysokości przekraczającej "[...]". Do skargi załączony został wypełniony i podpisany przez skarżącego urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Do jego majątku należy dom oraz nieruchomość rolna. Żona skarżącego nie posiada żadnego majątku. Małżonkowie mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Źródłami ich dochodu są emerytury. Pismem z dnia "[...]", skarżący wezwany został do złożenia, w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym m.in. oświadczenia, wskazującego, czy on i/lub jego żona prowadzą działalność rolniczą oraz, czy posiadają ruchomości w postaci samochodów lub maszyn rolniczych, oświadczenia, wskazującego wysokość i przeznaczenie ponoszonych miesięcznie wydatków oraz dokumentów, potwierdzających fakt ponoszenia konkretnych wydatków w wykazanej wysokości, a także wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku braku posiadania rachunków bankowych – pisemnego oświadczenia skarżącego o braku posiadania przez niego i/lub jego żonę jakichkolwiek rachunków bankowych. Skarżący pouczony został jednocześnie, że nieprzedłożenie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", do którego załączył oświadczenie z dnia "[...]" oraz kserokopie wybranych dokumentów źródłowych. W oświadczeniu skarżący potwierdził m.in., iż wnosi o zwolnienie od wpisu od skargi. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści wskazanych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych w całości lub w części. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 powołanej ustawy), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, w z związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego żony oraz wyjaśnienia tym samym wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skierowane zostało do skarżącego wezwanie z dnia "[...]". Pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do przedmiotowego wezwania, skarżący nie przedłożył jednak wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W złożonym oświadczeniu, skarżący wskazał wprawdzie, iż zarówno on, jak i jego żona, nie prowadzą działalności rolniczej, ale już oświadczenie w zakresie braku posiadania jakichkolwiek samochodów i maszyn rolniczych złożył wyłącznie w odniesieniu do własnej osoby. Skarżący nie złożył również ani wyciągów z rachunków bankowych żony z okresu ostatnich trzech miesięcy ani oświadczenia o braku posiadania przez żonę jakichkolwiek rachunków bankowych. Oświadczył jedynie, iż sam nie posiada żadnych. Skarżący nie złożył ponadto oświadczenia wskazującego wysokość i przeznaczenie ponoszonych miesięcznie wydatków oraz dokumentów, potwierdzających fakt ponoszenia konkretnych wydatków w wykazanej wysokości. Wobec braku złożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a tym samym braku przekazania wyczerpujących informacji na temat sytuacji materialnej rodziny, nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Istniejący w małżeństwie skarżącego ustrój rozdzielności majątkowej nie zwalniał go z obowiązku przedstawienia sytuacji materialnej żony. Wskazać także należy, iż na ocenę możliwości płatniczych strony ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, ale również wysokość i rodzaj ponoszonych wydatków. Nie dysponując pełną wiedzą na temat sytuacji materialnej żony skarżącego oraz wysokości i rodzaju ponoszonych przez jego rodzinę wydatków nie można wykluczyć natomiast, że skarżący może jednak zdobyć środki pieniężne, które mógłby przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi w całości lub w części. Nieprzedłożenie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i jego żony. Nieujawnienie przez skarżącego, pomimo wezwania, sytuacji materialnej rodziny w pełnym zakresie uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Oświadczenie niepełne, a tym samym takie które budzi wątpliwości, nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, może być bowiem stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłankę uzasadniającą jego przyznanie, co jednak w warunkach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.