II SA/Ol 102/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, S. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu wskazała, iż jest osobą samotną i dlatego sama musi dźwigać ciężar swojego utrzymania. Dodała, iż jest rencistką ("[...]" grupa inwalidzka) pod stałą opieką lekarza, a to wiąże się z dużymi wydatkami na leki. Ponosi ponadto wydatki na prąd, wodę, ogrzewanie, itp. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jej majątku należy mieszkanie (pokój) o powierzchni 10 m2. Jedynym źródłem jej dochodu jest renta. Pismem z dnia "[...]", skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz pouczona, że ich nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśniła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Wskazała adres wykazanego w formularzu pokoju, który jak się okazało znajduje się w lokalu, z którego została wymeldowana. Skarżąca nie wskazała aktualnego miejsca zamieszkania, ale podała, iż nie przysługuje jej tytuł prawny do zajmowanego lokalu i dodała, że oczekuje aktualnie na mieszkanie z zasobów gminnych. Wyjaśniła również, iż syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie może liczyć na jego pomoc w sfinansowaniu kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, gdyż aktualnie nie jest w stanie udzielić jej tego rodzaju pomocy. Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła kserokopię decyzji o waloryzacji renty, z której wynika, że wysokość przedmiotowego świadczenia do wypłaty wynosi "[...]". Skarżąca dodała, iż "renta chorobowa nie wystarcza na życie". Wskazała, iż ponosi wydatki na leki (ok. "[...]"), opał i żywność. Mimo wezwania, skarżąca nie przedłożyła jednak żadnych dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia wykazanych wydatków i wskazujących ich wysokość. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, strona powinna zatem przekonująco go uzasadnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, skarżąca, mimo zawartego w wezwaniu z dnia "[...]", pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, nie złożyła wszystkich żądanych dokumentów źródłowych, a mianowicie dotyczących wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez nią wydatków. Brak przedłożenia wskazanych dokumentów utrudnia natomiast ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej. Na ocenę sytuacji finansowej strony ma bowiem wpływ nie tylko wysokość jej dochodów, ale również wysokość i przeznaczenie ponoszonych przez nią wydatków. Wskazać należy, że we wniosku skarżąca podniosła wprawdzie, iż ponosi wydatki na leki, prąd, wodę, ogrzewanie, itp., ale nie wskazała ich wysokości. W piśmie procesowym z dnia "[...]" podniosła natomiast bardzo ogólnie, że "renta chorobowa nie wystarcza na życie" i wskazała jedynie, że ponosi wydatki na leki w kwocie ok. "[...]" oraz na opał i żywność. Mając na uwadze fakt, iż skarżąca nie wskazała obecnego miejsca zamieszkania, wyjaśniając jedynie, że zajmuje lokal, do którego nie przysługuje jej tytuł prawny oraz nie przedłożyła dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia określonych wydatków w określonych wysokościach, trudno stwierdzić jak wysokie są opłaty za prąd, wodę i ogrzewanie (opał) w lokalu, który zajmuje obecnie skarżąca oraz czy ponosi ona przedmiotowe wydatki w całości, czy też jedynie partycypuje w ich ponoszeniu razem z osobą, której przysługuje tytuł prawny do tego lokalu. Nie dysponując pełnym zakresem informacji w tym przedmiocie nie można stwierdzić natomiast, że skarżąca spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tej sytuacji, nie można bowiem wykluczyć, że skarżąca, dysponując stałym dochodem z renty i dzieląc się wydatkami związanymi z utrzymaniem lokalu, który obecnie zajmuje, jest w stanie poczynić pewne oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie części kosztów postępowania w niniejszej sprawie. O ile zatem, mając na uwadze wysokość osiąganego przez skarżącą dochodu oraz uwzględniając konieczność ponoszenia przez nią standardowych wydatków na żywność, środki higieny, itp. oraz wydatków na leki, można stwierdzić, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania, o tyle nie można stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest ona w stanie partycypować w pozostałych kosztach postępowania tym bardziej, że koszty sądowe w sprawach z zakresu ewidencji ludności (wpisy od skarg) należą do najniższych. W świetle wcześniejszych uwag, stwierdzić bowiem należy, że skarżąca nie wykazała, że ponoszone wydatki pochłaniają w całości środki pieniężne pochodzące z renty, uniemożliwiając poczynienie jakichkolwiek oszczędności, które mogłaby ona przeznaczyć na koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, należało zatem odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.