II SA/Ol 1029/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-04-17
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okresy nauki zawodu w liceum zawodowym i studium technicznym oraz okres pracy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności mogą być zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych i wpływać na jego wysokość i długość pobierania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okresy nauki zawodu w liceum zawodowym i studium technicznym, a także okres pracy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, nie mogą być zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Kluczowe jest, że za te okresy nie były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od wynagrodzenia stanowiącego co najmniej połowę minimalnego wynagrodzenia, co jest wymogiem ustawowym do zaliczenia tych okresów.Stan faktyczny
Skarżący M.L. zakwestionował decyzje organów przyznające mu zasiłek dla bezrobotnych, domagając się zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresów nauki zawodu oraz pracy w zakładzie karnym. Organy administracji obu instancji nie uwzględniły tych okresów, wskazując na brak spełnienia wymogów ustawowych, w szczególności dotyczących odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od odpowiedniego wynagrodzenia. Skarżący zarzucił naruszenie zasady równości i ochrony praw nabytych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. oddala skargę; II. zasądza od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz pełnomocnika skarżącego - radcy prawnego P. B. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem świadczonej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Decyzją z dnia 7 lipca 2011 r. Prezydent Miasta E. uznał z dniem 1 lipca 2011 r. M.L. za osobę bezrobotną, następnie decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 lipca 2011 r., w wysokości 761,40 zł brutto miesięcznie, tj. 100 % kwoty 761,40 zł w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, a w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku w wysokości 597,90 zł brutto miesięcznie, tj. 100 % kwoty 597,90 zł.
Wojewoda W. decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji wydaną w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Prezydent Miasta E. decyzją z dnia 26 września 2011 r. ponownie przyznał bezrobotnemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 lipca 2011 r. w wysokości 761,40 zł. brutto miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, a w okresie kolejnych miesięcy - w wysokości 597,90 zł. brutto miesięcznie.
Organ pierwszej instancji, na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów ustalił, że okres mający wpływ na wysokość i długość pobierania zasiłku dla bezrobotnych, wynosił 14 lat 10 miesięcy i 28 dni. Powyższe, stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415, ze zm., dalej powoływana jako "ustawa"), uprawniało stronę do zasiłku
w wysokości 100% kwoty zasiłku podstawowego. Prezydent wyjaśnił ponadto, dlaczego nie uwzględnił okresów: pobierania zasiłku chorobowego, wykonywania pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności, okresów, za które nie były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy oraz urlopów bezpłatnych i praktyk zawodowych wykonywanych w toku nauki w szkole średniej.
W złożonym odwołaniu M.L. zakwestionował prawidłowość pominięcia okresu pobierania nauki i zatrudnienia w Zakładzie Karnym "[...]". Podniósł, że w toku nauki wykonywał pracę w takich samych warunkach, jak osoby objęte przyuczeniem do zawodu. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił zaliczenia egzaminu czeladniczego na podstawie okresów nauki w liceum zawodowym i studium technicznym, które na podstawie przepisów obowiązujących w 1987 r. zostały uznane przez Izbę Rzemieślniczą za okresy przyuczenia do zawodu. Podniósł, że w decyzji nie wykazano, dlaczego praktyki zawodowe nie były traktowane tak, jak okresy przyuczenia do zawodu w warsztatach rzemieślniczych. Zdaniem odwołującego się, niezaliczenie powyższego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku postawiło go w sytuacji gorszej, niż osoby, które takie same czynności produkcyjne wykonywały na rzecz osób prowadzących zakłady rzemieślnicze. W ocenie strony, również praca wykonywana w wymiarze 6/8 na rzecz Dyrektora Zakładu Karnego powinna być zaliczona do okresu uprawniającego do zasiłku. Składka należna od 6/8 płacy minimalnej stanowiła bowiem wyższą kwotę, niż składka od połowy minimalnego wynagrodzenia. Podniósł, że niedopuszczalne jest obciążanie obywateli skutkami ustanowienia przepisu prawa sprzecznego z Konstytucją RP i zbyt późnym wyeliminowaniem wadliwego przepisu.
Decyzją z dnia 10 listopada 2011 r. Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że odwołujący się spełniał przewidziane w art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo organ pierwszej instancji ustalił okresy mające wpływ na wysokość tego świadczenia, w ilości 14 lat, 10 miesięcy i 28 dni. Stwierdził, że był to okres niewystarczający do przyznania prawa do zasiłku w wysokości 120 % podstawowej kwoty zasiłku, gdyż zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy okres ten powinien być równy bądź większy od 20 lat.
Odnosząc się do kwestii stażów w liceum zawodowym w okresie: od 1 września 1981r. do 1 września 1985 r. (4 lata) i w policealnym studium zawodowym od 1 września 1985 r. do 23 czerwca 1987 r. (1 rok, 9 miesięcy, 23 dni), Wojewoda wyjaśnił, że okresów tych nie wlicza się do okresu uprawniającego do zasiłku i mającego wpływ na jego wysokość i długość pobierania, gdyż za ten okres nie wystawiono świadectwa pracy. Wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 4 ustawy możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i długość pobierania zasiłku dotyczy wyłącznie okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Wojewoda stwierdził, że okres nauki w szkole średniej nie podlega uwzględnieniu do stażu pracy uprawniającego do zasiłku, nawet wówczas, gdy w czasie uczęszczania do szkoły odbywała się praktyczna nauka zawodu w warsztatach i pracowniach szkolnych albo w zakładach pracy. Czynności wykonywane przez ucznia stanowiły bowiem jeden z zasadniczych elementów programu nauczania realizowanego przez szkołę, który nigdy nie mieścił się w pojęciu zatrudnienia, zaś praktyki zawodowe organizowane w zakładach pracy - stosownie do programu nauki - odbywały się na podstawie umów zawieranych między szkołą a zakładem pracy. Nie istniał więc żaden stosunek prawny między uczniem a zakładem pracy. Natomiast z przepisów dekretu
z dnia 2 sierpnia 1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1952 r. w sprawie warunków przyjmowania do pracy w celu przyuczenia do zawodu i późniejszego zatrudnienia młodocianych, którzy ukończyli lat 14 a nie przekroczyli 16 roku życia wynikało, że po ustaniu zatrudnienia zakład pracy wystawiał osobie przyjętej do pracy świadectwo pracy. Wobec powyższego, niepotwierdzony świadectwem pracy czas pobierania nauki w liceum zawodowym i policealnym studium zawodowym nie mógł być zaliczony do okresu mającego wpływ na wysokość i długość przyznanego zasiłku. Odnosząc się do kwestii wykonywania pracy w wymiarze 6/8 czasu pracy w okresie od 10 września 2008 r. do
8 grudnia 2008 r. (3 miesiące i 29 dni) w toku odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym, Wojewoda wyjaśnił, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy od wynagrodzenia osiąganego z tytułu wykonywania tej pracy stanowiła kwotę w wysokości mniejszej niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, które wówczas wynosiło 1.126 zł brutto. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt: P 20/09, wskazał, iż art. 123 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy w zakresie,
w jakim zawiera słowo "połowy", jest niezgodny z art. 32 oraz 65 ust. 4 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, traci moc obowiązującą po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższy wyrok ogłoszono dnia 8 marca 2010 r. Tym samym zmiana powyższego przepisu nie miała wpływu na prawa skarżącego w okresie wykonywania pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności, tj. od 10.09.2008 r. do 08.12.2008 r.
W złożonej skardze M.L. zarzucił, że brak świadectwa pracy jest tylko brakiem formalnym, gdyż fakt świadczenia pracy w trakcie praktyk zawodowych jest bezsporny, a ponadto organ pierwszej instancji posiada jego świadectwa szkolne i świadectwo czeladnicze. Zarzucił, że organy obu instancji zinterpretowały przepisy ustawy sprzecznie z zasadą ochrony praw nabytych i z zasadą konstytucyjnej równości obywateli wobec prawa. Zdaniem skarżącego, bezsporne jest, że w toku nauki zawodu świadczył pracę na rzecz Skarbu Państwa. Zasada równości obywateli wobec prawa nakazuje zaś zaliczyć do stażu pracy okres przygotowania zawodowego prowadzonego w ramach zajęć dydaktycznych tak, jak zaliczane są okresy pobierania nauki na podstawie dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych. Skarżący stwierdził ponadto, że przy rozważaniu prawidłowości zaliczenia okresu zatrudnienia
w zakładzie karnym należy uwzględnić zasadę ochrony obywatela przed hegemonią organizacji państwowej. Wywiódł, że jeżeli w dacie orzekania przez organ administracji państwowej nie istnieje przepis, na podstawie którego obywatel był nierówno traktowany przez prawo co do wysokości otrzymywanego wynagrodzenia za pracę, to organ winien ustalić, jaki stan faktyczny istniałby w wypadku prawidłowego stosowania prawa przez ograny państwa i z takiego stanu wywieść skutki prawne w rozpoznawanej sprawie. Wydana decyzja pogarsza zatem sytuację skarżącego, natomiast demokratyczne państwo prawa ma za zadania naprawić obywatelowi szkodę, jaką z winy organów ustawodawczych poniósł.
W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego wywiódł ponadto, że odbyty przez skarżącego staż zawodowy wypełniał znamiona przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, pełniąc taką samą funkcję, jak w przypadku uczniów przyzakładowych szkół zawodowych. Wobec braku wyraźnego wyszczególnienia
w ustawie okresu stażu w liceum zawodowym, jako mającego wpływ na prawo do zasiłku dla bezrobotnych i jego wysokość, niezbędne jest szerokie rozumienie art. 72 ust. 4
i objecie nim w drodze analogii sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący. Odmienna wykładnia tego przepisu i przecenienie formalnej strony stosunku pracy musi doprowadzić do wniosku, iż doszło do zróżnicowania podstawowych praw i wolności obywatelskich. Wynikiem takiej wykładni będzie sytuacja, w której osoby znajdujące się w podobnej sytuacji będą traktowane w odmienny sposób. Pełnomocnik stwierdził również, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany także w tych sprawach, w których chodzi o roszczenia powstałe przed utratą mocy obowiązującej tego przepisu. Stwierdził, że skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę nawet w wysokości wskazanej w art. 123 Kodeksu karnego wykonawczego, co stanowi pogwałcenie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i przepisów Kodeksu karnego wykonawczego w brzmieniu obowiązującym w dacie odbywania kary pozbawienia wolności przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że nie jest władny do restytucji szkód powstałych w efekcie podjęcia przez inny organ Państwa decyzji o wysokości wynagrodzenia skarżącego za czas pracy w zakładzie karnym. Ponadto, okres praktycznej nauki zawodu mógł mieć znaczenie dla okresu stażu zawodowego wymaganego od kandydata na czeladnika, lecz pozostaje bez wpływu na uprawnienia bezrobotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Skarżący przedłożył organowi pierwszej instancji dokumenty, na podstawie których uznano go za osobę bezrobotną
z dniem 1 lipca 2011 r. i przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 lipca 2011 r., w wysokości 761,40 zł brutto miesięcznie, tj. 100 % kwoty 761,40 zł w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku, a w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku w wysokości 597,90 zł brutto miesięcznie, tj. 100 % kwoty 597,90 zł.
Kwestią sporną jest natomiast prawidłowość pominięcia przy wyliczeniu okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, okresów wykonywania pracy w toku pobierania przez skarżącego nauki zawodu w liceum zawodowym i w pedagogicznym studium technicznym oraz pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.
Skarżący wywodzi, że okresy te winny być uwzględnione przez organy administracji. Wskazuje, że świadczona przez niego w toku nauki praca nie różniła się od zatrudnienia wykonywanego przez uczniów, którzy pracowali na zasadach określonych w przepisach dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych. Ponadto czas pracy w toku nauki był przyjęty przez Izbę Rzemieślniczą przy liczeniu stażu zawodowego wymaganego od kandydata na czeladnika. Pominięcie więc tego okresu narusza, w jego ocenie, zasadę ochrony praw nabytych i równości wobec prawa. Skarżący \\wywodzi również, że niezgodne z Konstytucją ustawowe ograniczenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego za pracę świadczoną w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, winno być zrekompensowane przez zaliczenie okresu tej pracy do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku.
Stanowiska tego nie można podzielić.
Stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy w zw. z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2011 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych (M.P.
z dnia 25 maja 2011 r.) wysokość zasiłku wynosi: 761,40 zł miesięcznie - w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku; 597,90 zł miesięcznie - w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w ust. 1 (ust. 3). Zgodnie zaś z ust. 4 art. 72 ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji, oraz okresy urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem: w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2, bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat i na które, ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo do 3 lat na każde dziecko.
Ustawodawca w ust. 5a lit. a cytowanego artykułu przewidział możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, także okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przebyte przed dniem
1 stycznia 1997 r., jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, określonego na podstawie odrębnych przepisów; okres prowadzenia działalności pozarolniczej przed dniem 1 stycznia 1997 r. podlega zaliczeniu, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tego tytułu, o ile podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę.
Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych świadectw szkolnych, skarżący pobierał naukę w okresach: od 1 września 1981 r. do 1 września 1985 r. (4 lata)
i w policealnym studium zawodowym od 1 września 1985 r. do 23 czerwca 1987 r. (1 rok, 9 miesięcy, 23 dni). W sprawie nie jest też sporne, że skarżący nie był w tym czasie zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, lecz uczestniczył w zajęciach praktycznych i praktycznej nauce zawodu. Do opisanego stanu faktycznego zastosowanie ma zatem cytowany art. 72 ust. 5a lit. a ustawy. Podkreślenia wymaga, że w przepisie tym zastrzeżono wprost, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy musi stanowić kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników. Skarżący nie wykazał jednak na żadnym etapie postępowania administracyjnego, że za świadczoną w okresie praktycznej nauki zawodu pracę otrzymywał jakiekolwiek wynagrodzenie. Skoro zaś warunkiem zaliczenia okresu wykonywania pracy zarobkowej jest opłacanie składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy od wynagrodzenia w wymiarze stanowiącym co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, to zasadnie organy administracji nie zaliczyły tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku.
Dodać należy, że z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych w rzemieślniczych zakładach pracy, rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lutego 1974 r. w sprawie zasad organizowania w zakładach pracy praktycznej nauki zawodu dla uczniów szkół zawodowych, wynika, że wynagrodzenie przysługiwało młodocianym, z którymi zawarto umowę o pracę w celu nauki zawodu z rzemieślniczymi zakładami pracy oraz młodociani pracownicy, którzy odbywali przygotowanie zawodowe w zakładach pracy jako: nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy, na podstawie obligatoryjnie zawieranej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, w okresie nauki zawodu. Natomiast za organizowane w uspołecznionych zakładach pracy zajęcia praktyczne, zajęcia specjalizujące oraz praktyki zawodowe uczniowie nie otrzymywali wynagrodzenia.
Słusznie też przyjął organ, że czynności wykonywane przez ucznia stanowiły jeden z zasadniczych elementów programu nauczania realizowanego przez szkołę, który nigdy nie mieścił się w pojęciu zatrudnienia, zaś praktyki zawodowe organizowane w zakładach pracy - stosownie do programu nauki - odbywały się na podstawie umów zawieranych między szkołą a zakładem pracy. Nie istniał więc żaden stosunek prawny między uczniem a zakładem pracy. Wobec powyższego, niepotwierdzony świadectwem pracy czas pobierania nauki w liceum zawodowym i policealnym studium zawodowym nie mógł być zaliczony do okresu mającego wpływ na wysokość i długość przyznanego zasiłku.
Bez znaczenia jest w sprawie fakt, że Izba Rzemieślnicza uznała pracę wykonywaną w ramach nauki za okres przyuczenia do zawodu. Powszechnie obowiązujące przepisu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują bowiem regulacji, które dopuszczałyby analogiczne rozwiązanie w odniesieniu do przyznania uprawnień bezrobotnego.
Prawidłowo również nie uwzględniono jako okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, okresu świadczenia pracy
w czasie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności. Jak wynika
z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu z dnia 26 sierpnia 2011 r., wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, odprowadzanych od wynagrodzenia skarżącego, uzyskiwanego w okresie od 10 września 2008 r. do 8 grudnia 2008 r. wynosiła: we wrześniu 2008 r. 0,00 zł, w październiku 2008 r. 253,50 zł, w listopadzie 2008 r. - 314,65 zł i 357,48 zł w grudniu 2008 r. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r., od dnia 1 stycznia 2008 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1.126 zł. W żadnym zatem miesiącu podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie wynosiła co najmniej 50 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, tj. 563,00 zł. Okoliczność ta przesądza, stosownie do art. 71 ust. 2 lit. e ustawy, o braku możliwości zaliczenia tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku.
Niezależnie zatem od przyczyn faktycznych i prawnych, które miały wpływ na wysokość otrzymanego przez skarżącego wynagrodzenia za pracę w zakładzie karnym, przepisy omawianej ustawy wykluczają możliwość zwiększenia okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku o czas pracy wykonywanej przez skarżącego przez okres od 10 września do 8 grudnia 2008 r.
Nie jest zasadny zarzut, że niezaliczenie spornych okresów narusza zasadę praw nabytych. Przede wszystkim, wykonując pracę w ramach nauki skarżący nie nabył jakiegokolwiek uprawnienia do domagania się przyznania zasiłku dla bezrobotnych, które podlegałoby ochronie w świetle obowiązujących wówczas przepisów. Zaskarżoną decyzją nie pozbawiono zatem skarżącego posiadanego prawa. Dodać ponadto można, że nawet zasada ochrony zaufania obywatela do Państwa i do stanowionego przez nie prawa oraz zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie wykluczają stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe.
Zaskarżoną decyzją nie naruszono również wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa. Wyjaśnić należy, że z zasady tej wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie. Ocenę każdej regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości musi poprzedzić zbadanie sytuacji prawnej podmiotów i przeanalizowanie ich cech wspólnych i cech różniących (por. wyrok TK z dnia 28 maja 2002 r., sygn. P 10/01, OTK ZU nr 3/A/2002, poz. 35). Granice konstytucyjnej zasady równości wobec prawa nie obejmują więc zróżnicowanych stanów faktycznych. Ustawodawca nie naruszył zatem tej zasady przewidując możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, tylko okresu wykonywania pracy przez młodocianych pracowników, za które odprowadzane były składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy w kwocie wynoszącej co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.
Nr 270), skargę należało oddalić. O zwrocie kosztów pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło