II SA/Ol 1029/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. i Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odmówić zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, M.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc w uzasadnieniu, iż nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. wykazała mieszkanie o powierzchni 53,6 m2, w rubryce nr 10 – dochód własny z tytułu emerytury w kwocie "[...]" zł oraz dochód męża z tytułu umowy o pracę w kwocie "[...]" zł, natomiast w rubryce nr 11 – wysokość "stałych miesięcznych kosztów utrzymania" (lekarstwa, czynsz, energia, telefony i "komunikacja miejska") oraz kosztów związanych z posiadanym rachunkiem bankowym. W rubrykach nr 5, 9 i 11 wnioskodawczyni dodała, iż po pokryciu wykazanych wydatków, rodzinie pozostaje średnio 20 zł dziennie na osobę, co wystarcza jedynie na zakup wyżywienia, środków czystości oraz najpotrzebniejszej odzieży. W tych okolicznościach nie jest zatem w stanie czynić oszczędności pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała również, iż kwota ze sprzedaży nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, została przeznaczona na spłatę zaległości finansowych. Do przedmiotowego wniosku, załączyła kopie: decyzji w sprawie waloryzacji emerytury oraz zaświadczenia pracodawcy męża o wysokości jego wynagrodzenia. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jej męża oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, wezwana ona została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących: działalności gospodarczej, którą prowadził jej mąż jednoosobowo i jako wspólnik spółki cywilnej, a której wykonywanie zawiesił; dochodów jej i jej męża za 2012 r.; wysokości i przeznaczenia wszystkich miesięcznych wydatków; środków pieniężnych uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, a także wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawczyni nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że wnioskodawczyni, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących zawieszonej działalności gospodarczej jej męża i składników majątku wykorzystywanego do jej prowadzenia, dochodów uzyskiwanych przez nią i jej męża oraz ponoszonych przez nich wydatków, a także środków pieniężnych uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja i wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez nią i jej męża, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia wnioskodawczyni w zakresie sytuacji materialnej jej i jej męża i tym samym ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawczyni nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej męża. Wskazać natomiast należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.