II SA/Ol 1035/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-09-27
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca ustalenia niezasadności podwyżki czynszu za lokal mieszkalny, wynikająca ze stosunku cywilnoprawnego, podlega właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga dotycząca ustalenia niezasadności podwyżki czynszu za lokal mieszkalny, wynikająca ze stosunku cywilnoprawnego, nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Sprawy te należą do kognicji sądów powszechnych, ponieważ dotyczą roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych, a nie w ramach władztwa administracyjnego.Stan faktyczny
M. R., działając w imieniu grupy mieszkańców, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę (nazwaną "pozwem") o ustalenie, że podwyżka czynszu za lokale mieszkalne, dokonana przez Gminę – Zakład Lokali i Budynków Komunalnych, jest niezasadna. Skarżący zarzucili, że nowa stawka czynszu jest niezgodna z uchwałą Rady Miasta i została skalkulowana na podstawie nieobowiązującego wskaźnika. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Pełnomocnik skarżących wycofał skargę, informując o wniesieniu jej do Komisji Rewizyjnej Rady Miasta.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi nazwanej przez M. R. "pozwem" przeciwko Gminie o ustalenie, że podwyżka czynszu za lokal mieszkalny jest niezasadna postanawia odrzucić skargę.
W dniu 17 lipca 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie została przekazana przez Prezydenta Miasta skarga M. R. nazwana "pozwem", złożona wraz z grupą innych mieszkańców lokali stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy, o ustalenie, że dokonana wypowiedzeniem z dnia 17 kwietnia 2012r. przez Gminę – Zakład Lokali i Budynków Komunalnych podwyżka czynszu lokali mieszkalnych będących własnością Gminy, położonych na terenie miasta "[...]" jest niezasadna. Jako podstawę prawną wniesionej skargi wskazano art. 8a ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu podniesiono, że nowa stawka czynszu, ustalona zarządzeniem nr "[...]" Prezydenta z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia stawki czynszu za najem lokali mieszkalnych w zasobie mieszkaniowym Gminy jest niezgodna z zapisami uchwały Rady Miasta nr "[...]" z dnia 25 stycznia 2012r. w sprawie wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy na lata 2012-2016. Wskazano przy tym, że stawka bazowa czynszu została skalkulowana na podstawie nieobowiązującego już wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Zarzucono, że dokonana podwyżka narusza również art. 8a ust. 4e ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, bowiem przekracza wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok 2011.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej odrzucenie z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania, gdyż sprawa o ustalenie niezasadności podwyżki czynszu ma charakter cywilnoprawny.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 18 lipca 2012r. strona skarżąca została wezwana do jednoznacznego określenia, czy wnosi skargę na wypowiedzenie dotychczasowej wysokości czynszu za lokal mieszkalny, czy na zarządzenie nr "[...]" Prezydenta z dnia 10 kwietnia 2012 r. ustalające stawkę czynszu za najem lokali oraz do wskazania, czy i kiedy wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w powyższej kwestii.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 23 lipca 2012r., pełnomocnik do doręczeń "[...]" poinformowała, iż w dniu 20 lipca 2012 r. została wniesiona skarga na działania Prezydenta Miasta do Komisji Rewizyjnej Rady Miasta i w związku z tym, w imieniu grupy mieszkańców wycofuje skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż cofnięcie skargi dokonane przez pełnomocnika do doręczeń nie może być uznane za prawnie skutecznie, bowiem jest on uprawniony jedynie do odbioru korespondencji i nie może dokonywać innych czynności sądowych, w szczególności rozporządzać procesem przez składanie oświadczeń w imieniu innych osób o cofnięciu skargi.
Jednakże merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Podkreślić należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie: p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Przy czym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. Niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce między innymi wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego.
W niniejszej sprawie - wobec braku odpowiedzi strony na wezwanie Sądu o sprecyzowanie przedmiotu skargi - należało przyjąć, że zgodnie z oświadczeniem zawartym w petitum skargi, jej przedmiotem jest w istocie pozew o ustalenie, że dokonana wypowiedzeniem z dnia 17 kwietnia 2012r. przez Dyrektora Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych podwyżka czynszu za lokale mieszkalne będące własnością Gminy i położone na terenie miasta "[...]" jest niezasadna. Zważyć zatem należy, iż wypowiedzenie to nastąpiło w oparciu art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), zgodnie z którym właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia. Stosownie zaś do art. 8a ust. 5 powołanej ustawy lokator może zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości. Należy przy tym wskazać, iż sądem, o którym mowa w powołanym przepisie jest sąd powszechny, a nie administracyjny. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, określająca zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy reguluje bowiem prawo do zamieszkiwania w określonym mieszkaniu na podstawie stosunku cywilnoprawnego, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym kwestie dotyczące wypowiedzenia wysokości czynszu za lokal mieszkalny stanowiący własność gminy mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych. Sąd administracyjny jest zaś uprawniony jedynie do kontroli działalności organów administracji publicznej realizowanych w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do którego nie można zaliczyć działalności organu polegającej na podwyżce czynszu najmu lokali mieszkalnych.
Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło