II SA/Ol 1036/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. P. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1036/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządoweo Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr ‘[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący – D. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wykazał dochód z tytułu zasiłku stałego w kwocie 604 zł, natomiast w rubrykach nr 5 i 11 dodał, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz wskazał wysokość i rodzaj miesięcznych wydatków (lekarstwa - 320 zł, opłaty za mieszkanie - 35 zł, "pranie, środki czystości" - 28 zł, "przejazdy, dojazdy" - 35 zł, "komputer, drukowanie" - 32 zł, co łącznie stanowi 450 zł). Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. Referendarz sądowy odmówił ustanowienia dla skarżącego adwokata i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych. W uzasadnieniu wskazał, że wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.) skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, jako zbędne, podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Podniósł, iż w warunkach niniejszej sprawy sytuacja procesowa, w jakiej znalazł się skarżący, nie powoduje konieczności ustanowienia dla niego zawodowego pełnomocnika. Zauważył, iż niniejsza sprawa jest jedną z wielu - o podobnym charakterze, jakie skarżący prowadził przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Powyższe uzasadnia twierdzenie, że skarżącemu znana jest zarówno specyfika tych spraw, jak i procedura sądowoadministracyjna. Ponadto, skarżący pomimo tego, że nie korzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika, wniósł do sądu skargę w terminie i w sposób jasny wyraził w niej przyczyny niezadowolenia z zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo zauważył, iż wprawdzie podstawowym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 604 zł, lecz ze znajdujących się w aktach administracyjnych kart świadczeń skarżącego za okresy: od 2014/01/01 do 2014/12/31 oraz od 2015/01/01 do 2015/05/31 wynika, iż poza zasiłkiem stałym otrzymuje on zasiłki celowe (na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, na zakup posiłku lub żywności, na zakup opału, na zakup odzieży, "na zaspokojenie innych potrzeb"), których łączna wysokość w 2014 r. wyniosła 4.245 zł, co w przeliczeniu na miesiąc stanowi 353,75 zł, natomiast w okresie pięciu pierwszych miesięcy 2015 r. - 1.600 zł, co w przeliczeniu na miesiąc stanowi 320 zł. Z powyższego wynika, że skarżący objęty jest stałą pomocą ośrodka pomocy społecznej, uzyskując wsparcie na zaspokojenie rożnych swoich potrzeb. W oparciu o powyższe przyjąć zatem można, że przy stałej pomocy w dotychczasowej wysokości, środki, którymi dysponuje (łącznie z zasiłkiem stałym) przekraczają wysokość najniższego świadczenia emerytalnego. Mając to na uwadze, jak również wysokość wykazanych przez niego wydatków, w tym stosunkowo niskie opłaty mieszkaniowe, stwierdzić należy, że środki te umożliwiają mu, przy rozsądnym gospodarowaniu, poczynienie pewnych oszczędności. O ile jednak oszczędności te nie będą wystarczające na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a zajdzie potrzeba sporządzenia skargi kasacyjnej, skarżący będzie mógł ponownie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniesionym sprzeciwie od postanowienia z dnia 9 listopada 2015 r. D. P. podniósł, że żyje w ubóstwie, a sędziowie źle orzekają w jego sprawach. Stwierdził, ze adwokat ma wiedzę w zakresie doktryn prawnych i orzeczeń sądów, których on nie zna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na przedmiot sprawy z zakresu pomocy społecznej, z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i dlatego rozpoznanie wniosku w tym zakresie było zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a. Postępowanie podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jeżeli chodzi natomiast o kwestie ustanowienia adwokata to zasadnie referendarz sądowy przyjął, że skarżący nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.p.s.a. Pomimo oświadczania o braku środków finansowych i konieczności korzystania z pomocy społecznej, co sądowi wiadome jest z urzędu także z innych postępowań z jego udziałem, nie podejmuje on starań w podjęciu zatrudnienia, a nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy. Pozbawia się zatem, nie wykorzystując własnych możliwości, zdobycia środków finansowych na poprawę sytuacji materialnej i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w tym także pokrycie chociażby części koniecznych wydatków związanych z inicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Skoro w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i dzięki temu ma zapewnione prawo do sądu i możliwość dochodzenia swoich praw, ponieważ skardze można nadać prawidłowy bieg, a pomimo tego uznaje potrzebę reprezentowania swoich interesów przed sądem, który z urzędu bada legalność zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, przez adwokata, to powinna wykazać konieczność potraktowania takich wydatków za konieczne i niemożność ich wygospodarowania we własnym zakresie przy wykorzystaniu wszystkich jej możliwości, czego nie czyni. Jest to tym bardzie istotne, że skarżący jest inicjatorem wielu postępowań przed tut. Sądem i jak dotychczas nie wykazał, aby podjął osobiste starania w celu poprawy swej sytuacji bytowej. Sam fakt braku dostatecznych środków nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku, jeżeli strona nie wykazuje, że w jakikolwiek sposób stara się poprawić tę sytuację, jeżeli ma obiektywnie taką możliwość. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy także w zakresie ustanowienia adwokata. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.