II SA/Ol 1040/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, J. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na utrzymaniu małżonków pozostaje "[...]" dzieci. Do majątku skarżącego należy gospodarstwo rolne, "[...]". Z rubryk nr 10 i 11 wynika, iż źródłami dochodu "[...]" rodziny są zasiłki rodzinne oraz renta inwalidzka skarżącego, której wysokość po potrąceniach wynosi "[...]", na dowód czego skarżący załączył do wniosku kserokopię przekazu pocztowego renty. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśnił, iż w skład wykazanego gospodarstwa rolnego wchodzą budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze ("[...]") bez gruntów rolnych, dlatego też małżonkowie nie prowadzą działalności rolniczej. Na własne potrzeby uprawiają ogródek. Żona skarżącego jest nadal właścicielką lokalu mieszkalnego w G., który jednak wymaga kapitalnego remontu. Ze względu na zły stan techniczny nie nadaje się do zamieszkania. Zajmuje się ona prowadzeniem gospodarstwa domowego, wychowaniem dzieci i opieką nad skarżącym, który jest inwalidą "[...]". W przedłożonym piśmie, skarżący wyszczególnił wydatki konieczne rodziny, w tym na wyżywienie, leki, energię, wodę, opał, itp. podnosząc jednocześnie, że nie zawsze posiadane środki pieniężne są wystarczające na ich pokrycie. Dla potwierdzenia wysokości ponoszonych wydatków, załączył do przedmiotowego pisma kserokopie: faktur VAT, pokwitowań, itp., za energię, wodę, gaz i opał. Skarżący wskazał ponadto, iż z uwagi na trudną sytuację finansową rodzina otrzymuje zapomogi pieniężne z "[...]" ("[...]"), natomiast z "[...]" Ośrodka Pomocy Społecznej – zasiłek okresowy, zasiłki rodzinne oraz żywność. Źródłem potrąceń z renty skarżącego są zaległości alimentacyjne. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów związanych z jego ustanowieniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest tak zła, że dla zaspokojenia jej potrzeb, w tym nawet w zakresie wyżywienia, zmusza jej członków do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek okresowy, produkty żywnościowe), świadczeń rodzinnych (zasiłki rodzinne) oraz świadczeń socjalnych z "[...]". Renta skarżącego, z uwagi na dokonywane z niej potrącenia, nie jest bowiem wystarczająca na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb rodziny. W tych warunkach, stwierdzić zatem należy, że środki pieniężne, którymi dysponuje skarżący, nie są wystarczające na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Skarżący nie posiada ponadto środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie tych kosztów. Dom i wykorzystywane dla celów gospodarstwa domowego budynki gospodarcze służą bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego rodziny. Dzięki prowadzonej w ogródku uprawie warzyw i owoców rodzina skarżącego ma również zapewnione częściowo produkty żywnościowe. Mieszkanie żony skarżącego znajduje się natomiast w złym stanie technicznym, nie nadaje się do zamieszkania i nie przynosi pożytków. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.