II SA/Ol 1042/10
WyrokWSA w Olsztynie2011-02-10
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli dla danego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny mógł być stwierdzony w drodze postanowienia?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ administracji wydał postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ocena oddziaływania ma charakter fakultatywny, a możliwość różnej interpretacji przepisów nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że dla tego typu przedsięwzięcia ocena oddziaływania jest fakultatywna i organ wydał postanowienie o braku potrzeby jej przeprowadzenia. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Wnioskiem z dnia "[...]" A. P. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), nieważności decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", znak "[...]", w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem A. P. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podało m.in., że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako: ustawa o udostępnianiu informacji) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (tej ustawy).
Za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony (art. 173 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który winien łącznie uwzględnić uwarunkowania wymienione w treści art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji. Postanowienie to wydaje się zarówno w sytuacji stwierdzenia tego obowiązku, jak też w sytuacji niestwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązkiem organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zasięgnięcie opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji. Kolegium podniosło, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie jednej turbiny wiatrowej o mocy 800 KW z generatorem synchronicznym, wysokości do 80 m (na działce oznaczonej nr "[...]", w obrębie "[...]", gmina "[...]") należy do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Dla tego rodzaju przedsięwzięcia obowiązek oceny oddziaływania na środowisko mógł być stwierdzony w drodze postanowienia, dlatego też przed wydaniem postanowienia organ pierwszoinstancyjny zwrócił się o opinię do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Starosty. Zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (opinia sanitarna z dnia "[...]"), jak i Starosta (opinia z dnia "[...]") wydali opinie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skutkiem powyższego, Wójt Gminy "[...]" wydał postanowienie nie stwierdzające obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie decyzję z dnia "[...]" dotyczącą środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Dodatkowo Kolegium wskazało, iż w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mogło odnieść się jedynie do kwestii, czy ostateczna decyzja Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, enumeratywnie wymienionych wart. 156 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie nadzorcze nie może - ze swojej istoty - prowadzić do ponownego rozpatrywania sprawy, co do meritum. Wnioskodawczyni zarzuciła tej decyzji wadliwość kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na jej podjęcie bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium stwierdziło, iż bezsprzecznie - taka kwalifikowana wada wystąpiłaby w sytuacji przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Odmiennie jednakże kształtuje się sytuacja w stosunku do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdzie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może zostać stwierdzony w trybie postanowienia organu właściwego (dla wydania decyzji "środowiskowej"). Z kolei w sytuacji wydania postanowienia niestwierdzającego potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie można uznać, że wydanie decyzji "środowiskowej" - bez przeprowadzenia tej oceny - oznacza, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Konkludując wskazało, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej, a więc nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji, gdy z konkretnego przepisu prawa można wywieść różne oceny prawne. To zaś powoduje, że decyzja z dnia "[...]" nie jest wadliwa w stopniu rażącym. Nie jest dotknięta również żadną z pozostałych wad wymienionych wart. 156 § 1 pkt 1 oraz 3-7 k.p.a.
Wnioskiem z dnia "[...]" A. P. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji Kolegium z dnia "[...]" i wydanie decyzji stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]". Podniosła, że decyzja odnośnie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie może być wydana w sposób dowolny, opierając się jedynie o opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz właściwego Starosty. W oparciu bowiem o art. 7 k.p.a. Wójt Gminy winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niezrozumiałym jest zatem stanowisko Kolegium, iż na podstawie § 3 w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w sprawie można było wywieść różne oceny prawne. O ile bowiem w § 3 rozporządzenia posłużono się terminem "sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać", o tyle w § 5 określono obiektywne kryteria wskazujące na to, kiedy przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymaga sporządzenia raportu. I tak, pierwszą przesłanką jest rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia. Starając się bowiem podchodzić obiektywnie, nie stosując żadnej znanej współczesnej teorii prawa metody wykładni, nie powinno budzić najmniejszych wątpliwości to, że elektrownia wiatrowa jest przedsięwzięciem o dużej skali i dużym zagrożeniem dla fauny. Drugim elementem określonym w rozporządzeniu, który należy badać jest usytuowanie przedsięwzięcia, ze zwróceniem uwagi na możliwe zagrożenie środowiska. Trzecim elementem podlegającym badaniu jest rodzaj i skala możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 § 5. Ponadto podniosła, iż o ile Kolegium mogłoby mieć pewne wątpliwości, co do określenia, że brak kwalifikacji przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest zawsze rażącym naruszeniem prawa, to nie podlega żadnej dyskusji to, iż w tym konkretnym przypadku, mimo oczywistych przesłanek do obowiązku sporządzenia przedmiotowego raportu, Wójt Gminy "[...]" stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co jest rażącym naruszeniem prawa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia "[...]". Argumentowało, że planowana inwestycja, polegająca na budowie elektrowni wiatrowej, w myśl § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji. Zgodnie z powyższą regulacją prawną dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter fakultatywny. W myśl art. 64 ust. 1 w związku z art. 156 powyższej ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla takiego przedsięwzięcia stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, którego zadania przez rok od wejścia w życie ustawy wykonywał starosta. Uwzględniając powyższe regulacje, przed wydaniem postanowienia, organ pierwszoinstancyjny zwrócił się o opinię do: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Starosty, przedkładając tym organom dokumenty, wymienione w art. 64 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji. Zarówno Inspektor Sanitarny, jak i Starosta wydał opinie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Właściwy organ tj. Wójt Gminy "[...]" w dniu "[...]" wydał postanowienie nie stwierdzające obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazało także, iż w całkowicie podziela pogląd prawny wyrażony w decyzji z dnia "[...], iż decyzja Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, gdyż w stosunku do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek sporządzenia oceny może zostać stwierdzony w trybie postanowienia. Trudno zatem stwierdzić, iż decyzja dotycząca środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdy w sprawie wydane zostało postanowienie niestwierdzające potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zaś decyzja "środowiskowa" jest konsekwencją tegoż postanowienia).
Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. P. żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi w całości przytoczyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia "[...]". Podniosła, iż nie powinno budzić wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy budowa elektrowni wiatrowej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Brak nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia tejże oceny, skutkuje tym, iż decyzja Wójta z dnia "[...]" w sposób rażący naruszyła obowiązujące normy prawne, co powinno skutkować, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzeniem jej nieważności. Wskazała, iż nie sposób przy tym twierdzić, by sam fakt, że w sprawie zostało wydane postanowienie o braku potrzeby sporządzania oceny oddziaływania na środowisko (w tym raportu), skutkował tym, że decyzja środowiskowa nie narusza prawa w sposób rażący. Analizując bowiem stan faktyczny oraz stan prawny sprawy jednoznacznie stwierdzić należy, iż decyzja z dnia "[...]" w obecnej treści narusza obowiązujące normy prawne w sposób rażący. Nadto argumentowała, iż rozmiar inwestycji będzie zagrożeniem dla fauny, a usytuowanie przedsięwzięcia będzie stanowić zagrożenie dla otaczającego środowiska (w pobliżu elektrowni występują siedliska ptaków), a w szczególności zagrożenie dla znajdujących w niedalekim otoczeniu rezerwatów, parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu. Wskazała, iż wobec powyższego, niezrozumiałym dla niej jest dlaczego Kolegium wskazuje, że w omawianej sprawie, z konkretnego przepisu prawa można wywieść różne oceny prawne. Wskazała, iż w tej samej sprawie, w związku ze wznowieniem postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" wydano postanowienie, na podstawie którego nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 800 kW, zlokalizowanej na działce nr "[...]" obręb "[...]", gmina "[...]". W postanowieniu tym organ sam wskazał, odnośnie wydanego wcześniej w sprawie postanowienia z dnia "[...]" na podstawie którego odstąpiono od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, iż z uwagi na charakter, lokalizacje oraz możliwe zagrożenie przyrodnicze należało przyjąć zasadę ostrożności i zobowiązać inwestora do sporządzenia raportu. Zatem w powyższym postanowieniu organ sam przyznał się do błędu, iż postanowienie z dnia "[...]" zostało wydane w sposób wadliwy. Reasumując stwierdziła, że utrzymanie zakwestionowanej decyzji w mocy spowoduje nieodwracalne w skutkach konsekwencje, w szczególności w odniesieniu do środowiska naturalnego gminy "[...]" oraz powiatu "[...]".
W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wskazanych w dyspozycji art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., sygn. akt II SA 581/83, Prob. Praw. 1984, nr 10, s. 28. Konieczne jest zatem, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Nie każde bowiem naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie decyzji w ramach zwykłego nadzoru instancyjnego uzasadniać będzie stwierdzenie nieważności decyzji. Wyjątkowy charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia powoduje, że przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanka wymieniona w punkcie 2 In fine (rażące naruszenie prawa) powinny być ściśle interpretowane (por. B. Adamiak, Koncepcja nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, AWU nr 648, Prawo CXII, Wrocław 1985 s. 96). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23).
Przechodząc do meritum wskazać trzeba, iż postanowieniem z dnia "[...]", znak "[...]", Wójt Gminy "[...]" odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej w miejscowości "[...]", gmina "[...]", zlokalizowanej na działce nr "[...]" obręb "[...]", gmina "[...]", wskazując w uzasadnieniu, iż z uwagi na zakres przedsięwzięcia zakwalifikowano je na podstawie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (podobnie zatem jak dowodzi skarżąca) do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) może być wymagane. Wskazano również, że lokalizacja inwestycji jest korzystna, gdyż nie będzie uciążliwa dla lokalnej społeczności i będzie wyposażona w najbardziej przyjazną środowisku technologię.
W konsekwencji Wójt wydając decyzję z dnia "[...]" w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko związany był wydanym przez siebie postanowieniem i nie mógł ponownie, w odmienny sposób, ocenić kwestii ewentualnego obowiązku sporządzenia raportu. Nadto, wbrew twierdzeniu skarżącej, to nie decyzja, której stwierdzenia nieważności między innymi obecnie się domaga (decyzja z dnia "[...]") stanowi miejsce orzekania o obowiązku sporządzenia raportu, lecz w myśl art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji właśnie poprzedzające decyzję postanowienie. W konsekwencji pozbawione oparcia w obowiązującym prawie jest twierdzenie skarżącej o rażącym naruszeniu prawa wskutek nie przewidzenia w decyzji Wójta Gminy "[...]" obowiązku sporządzenia raportu, albowiem organ ten do wprowadzenia decyzją takiego obowiązku, wbrew nadto wiążącemu go postanowieniu, nie był uprawniony. W konsekwencji rażąco naruszyłby prawo właśnie wówczas, gdyby obowiązek taki w opisanych wyżej okolicznościach do decyzji wprowadził.
Ponadto, za prawidłowe należy uznać, w ocenie Sądu, stanowisko Kolegium, co do wykładni przepisu § 3 rozporządzenia Rady Ministra z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, iż przepis ten traktuje wyłącznie o przedsięwzięciach mogących raportu takiego wymagać, pozostawiając organowi luz decyzyjny, co do tego, czy taki obowiązek postanowieniem nałożyć, czy też stwierdzić brak powinności. Słuszne zatem jest twierdzenie organu, że dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter fakultatywny. W odróżnieniu od § 2 rozporządzenia wyliczającego przedsięwzięcia obligatoryjnie wymagające sporządzenia raportu, § 3 rozporządzenia traktuje bowiem wyłącznie o przedsięwzięciach mogących raportu takiego wymagać, pozostawiając tym samym organowi swobodę co do tego, czy obowiązek taki postanowieniem nałożyć czy też stwierdzić brak powinności. Nadto, taki sposób sformułowania przepisu nie pozwala także na uznanie, że nawet nie wykonanie takiego raportu przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji nigdy nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa. Możliwość różnej interpretacji przepisu prawa nigdy nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (tak też NSA w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1760/09).
Odnosząc się do zarzutu skarżącej podnoszącego, że niezrozumiałym dla niej jest dlaczego Kolegium wskazuje, że w omawianej sprawie, z konkretnego przepisu prawa można wywieść różne oceny prawne zauważyć należy, że zastosowanie przez organ administracji jednej z kilku możliwych interpretacji przepisów nie może stanowić rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Nie można mówić o rażący naruszeniu prawa w rozumieniu powyższego przepisu, gdy istnieją możliwości różnej interpretacji przepisów prawnych. Powyższe twierdzenie znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt III SA 2395/01 "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jako rażące naruszenie prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany, jako rażące naruszenie prawa, nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową – co może zdarzyć się w już wznowionym postępowaniu w niniejszej sprawie. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów". Także w wyroku z dnia 29 czerwca 1987 r., sygn. akt II SA 2145/86, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny".
W tym miejscu należy przypomnieć, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie jednej turbiny wiatrowej, nie jest to farma wiatraków. Zatem wbrew wywodom skarżącej nie sposób przyjmować jednoznacznie, że rodzaj i skala oddziaływania planowanego przedsięwzięcia jest znaczna i oczywistym jest konieczność sporządzenia raportu i przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Gdyby tak było, to każda elektrownia wiatrowa byłaby zaliczona w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko, dla których raport sporządza się obligatoryjnie. Jednak elektrownie wiatrowe do tej kategorii zaliczone nie zostały. Wobec tego ocenę, czy należy sporządzić raport i przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko pozostawiono organowi administracji (tu Wójtowi Gminy). Mając to na uwadze bezzasadne są przytoczone w skardze poglądy Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Ministra Środowiska o konieczności przeprowadzenia powyższych procedur w każdym przypadku dotyczącym inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej, bowiem nie uwzględniają konkretnego przypadku i obowiązujących w tej mierze przepisów. Skarżąca twierdzi, że co prawda z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika fakultatywność sporządzenia raportu ("mogą wymagać"), to już z jego § 5 wynika, że określono obiektywne kryteria wskazujące na to kiedy przedsięwzięcie wymagać będzie sporządzenia raportu. Jednak zdaniem Sądu o tym, czy te kryteria są spełnione orzeka organ. Pojęcia wskazane w § 5, tj. rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj i skala możliwego oddziaływania, to pojęcia ocenne i ich spełnienie zależy od konkretnych okoliczności. Ewentualne, nieprawidłowe niezakwalifikowanie przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, ze względu na ocenny tego charakter nie może być uznane za rażące naruszenie prawa jeżeli, jak w przedmiotowej sprawie, organ - Wójt – swoje stanowisko odpowiednio uzasadnił, a ponadto oparł się na opinii organów wskazanych w przepisach (Starosty i Powiatowego Inspektora Sanitarnego).
Również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. uznać należy za nieuzasadniony. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy, a więc wszelkie okoliczności mające wpływ na jej wynik. Nie można mu także zarzucić, że przy załatwianiu sprawy nie miało na względzie interesu społecznego i słusznego interesu strony, skoro szczegółowo przeanalizowało wszystkie aspekty przedmiotowej sprawy, a także odniosło się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżącej, zarówno na etapie pierwszego, jak i ponownego rozpoznawania sprawy.
Reasumując stwierdzić należy, że Wójt Gminy "[...]" związany pozostającym w obrocie prawnym postanowieniem własnym z dnia "[...]", wydał decyzję z dnia "[...]", która nie charakteryzując się nieprawidłowościami musiała być uznana za nie naruszającą prawa. W konsekwencji także decyzja Kolegium odmawiająca stwierdzenia jej nieważności, oraz zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy ocenione muszą być jako prawidłowe, nie naruszające prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ze względów wskazanych powyżej wydana przez organ pierwszej instancji decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca, nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, bądź innymi okolicznościami stanowiącymi w myśl art. 156 k.p.a. wady kwalifikowane.
Dodatkowo, odnosząc się bezpośrednio do treści skargi podkreślenia wymaga, iż sądy administracyjne władne są jedynie badać legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące potencjalnego zagrożeniem ze strony planowanej inwestycji dla fauny i otaczającego środowiska. Także argumentacja odnosząca się do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" z uwagi na odmienność przedmiotu sprawy, nie mogła wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło