II SA/Ol 1048/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu kosztów związanych z usunięciem z drogi, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M.S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdziła, iż po śmierci babci odziedziczyła ¼ mieszkania, które w chwili obecnej jest przedmiotem sporu między spadkobiercami, więc nie może swojej części sprzedać, by zapłacić koszty orzeczone zaskarżoną decyzją. Jest studentką trzeciego roku "[...]", nie pracuje, nie pobiera stypendium, jest na utrzymaniu matki, której wynagrodzenie za pracę jest ich jedynym dochodem. Kwota wpisu przekracza jej możliwości finansowe. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wyłącznie z matką. Jedynym jej majątkiem jest "1/4 mieszkania". Matka ma "mieszkanie zadłużone hipotecznie" o pow. 52 m2, a jej dochód miesięczny netto z tytułu umowy o pracę wynosi 2500 zł. Zobowiązania i stałe wydatki to: kredyt hipoteczny - 800 zł, opłaty mieszkaniowe - 198 zł, opłaty za gaz, energię elektryczną, TV i Internet - 453 zł, "pożyczka mieszkaniowa" - 300 zł. Do skarżącej wystosowano wezwanie z 4 listopada 2015 r. do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez nią i jej matkę, z ostatnich dwóch miesięcy (zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania w tym czasie rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy); (2) kopii dowodu wypłaty wynagrodzenia matki za październik br.; (3) kopii dowodów uiszczenia rat kredytu hipotecznego i pożyczki mieszkaniowej oraz opłat za mieszkanie, gaz, energię elektryczną, telewizję i Internet - za październik br. oraz (4) oświadczenia wskazującego: (a) tryb studiów skarżącej, (b) miesięczne wydatki związane z dojazdem na studia, (c) ewentualne koszty zakwaterowania poza "[...]" w związku ze studiami, (d) pozostałe rodzaje wydatków gospodarstwa domowego z ich przybliżonymi miesięcznymi wysokościami, (e) daty zaciągnięcia kredytu hipotecznego oraz pożyczki mieszkaniowej; ich wysokości, ustalone okresy i warunki spłat (w tym możliwości odroczenia spłaty rat), a także aktualny stan zadłużenia z ich tytułu, (f) przeznaczenie "pożyczki mieszkaniowej", (g) powierzchnię mieszkania, we własności którego skarżąca odziedziczyła udział. Wezwanie to, po dwukrotnym awizowaniu - 5 i 13 listopada 2015 r., zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją, iż nie podjęto go w terminie. Wobec powyższego stwierdza się, co następuje: Stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), w sytuacji, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, ani też niemożliwe jest pozostawienie przesyłki dorosłemu domownikowi, zarządcy domu lub dozorcy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu doręczenie uważa się za dokonane. Biorąc zatem pod uwagę, iż skarżąca była w toku niniejszego postępowania pouczona o obowiązku zawiadamiania sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania lub adresu dla doręczeń i skutkach jego niedopełnienia (art. 70 § 2 p.p.s.a.) należy stwierdzić, iż procesowy skutek prawny doręczenia wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz materiałów źródłowych powstał z upływem 19 listopada 2015 r. Bezskuteczny upływ 7-dniowego terminu realizacji tego wezwania (26 listopada 2015 r.) ma doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Uznając, iż nieuzyskanie odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 listopada 2015 r. nie pozwala na sformułowanie wolnej od wątpliwości oceny sytuacji materialnej skarżącej, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.