II SA/Ol 1054/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Gminy P. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie w sprawie nałożenia na S. R. obowiązku usunięcia odpadów medycznych z terenu posesji położonej w miejscowości N., gm. P. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej o sygn. akt "[...]" toczącej się przed Sądem Okręgowym. W uzasadnieniu podano, iż decyzją z dnia 16 października 2003r. Burmistrz Miasta P. nałożył na S. R. obowiązek usunięcia odpadów medycznych z należącej do niego posesji położonej w miejscowości N., gm. P. Na skutek odwołania wniesionego przez S. R. decyzja ta została uchylona przez Kolegium i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia 1 czerwca 2004r. ponownie nałożono na S. R. obowiązek usunięcia odpadów komunalnych z przedmiotowej posesji. Od decyzji tej odwołał się zobowiązany, podnosząc między innymi iż w sprawie składowania przedmiotowych odpadów toczy się postępowanie karne, w toku którego zostaną ustaleni jego sprawcy. Kolegium ustaliło, iż w dniu 31 grudnia 2003r. Prokuratura Rejonowa w S. wniósł do Sądu Okręgowego akt oskarżenia między innymi przeciwko S. R., oskarżając go o przestępstwo z art. 231 § l Kodeksu karnego, tj. o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego, a także przeciwko innym osobom, zarzucając im współdziałanie w składowaniu odpadów, substancji medycznych, chemicznych i innych substancji nieustalonego pochodzenia na terenie przedmiotowej posesji w N. W związku z tym w ocenie Kolegium zaistniały podstawy do zawieszenia z urzędu postępowania w toczącej się sprawie na podstawie art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy. Wskazano, iż zgodnie z przepisani ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach wójt, burmistrz prezydent nakazuje usunięcie odpadów jego posiadaczowi, a za takiego uważa się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną); domniemywa się że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Wskazano, iż poprzednia właścicielka nieruchomości wykonała w całości nałożony na nią obowiązek usunięcia odpadów. Na skutek nabycia nieruchomości na S. R. przeszły wszelkie korzyści i ciężary z tym związane. Natomiast prokurator zarzucił składowanie odpadów osobom innym niż S. R. Skoro zatem toczy się postępowanie karne mające na celu ustalenie sprawców składowania odpadów, to zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu wydania wyroku przez sąd karny. Wniosek o ponowne rozpatrzenie wniósł z upoważnienia Burmistrza P. - Sekretarz Miasta. Wskazano, iż usunięcie odpadów wymaga natychmiastowego wykonania, gdyż sytuacja ta stwarza zagrożenie środowiskowe, jak również poważne zagrożenie chemiczne związane z ryzykiem szerzenia się chorób zakaźnych. Podniesiono, iż z zebranych dowodów wynika iż posiadaczem odpadów jest S. R. i na nim ciąży obowiązek rozstrzygnięcia tej sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia w której S. R. jest oskarżony z art. 231 § l Kodeksu karnego, odpowiedzialność prawnokarna nie jest tożsama z odpowiedzialnością wynikającą |;prawa administracyjnego. W związku z tym wniesiono o uchylenie zawieszeniu postępowania. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziłoło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W 3, iż postanowienie o niedopuszczalności złożenia wniosku o ponowne wydaje się w przypadku złożenia go przez podmiot nie mający iesienia tego środka zaskarżenia albo złożenia go przez osobę nie mającą ności prawnych. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu go wskazano, iż stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być mocy prawa do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie objętej Podniesiono, iż organ taki ma obowiązek wydawania decyzji zgodnej z nie od tego, czy pozostaje ze stroną w stosunkach uzależnionych od treści litego organu nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek |gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jego praw lub obowiązków. Taka obiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującej się i zabiegającej o uzyskanie dla siebie korzystnej decyzji. Wskazano, iż w organ stawałby się "sędzią we własnej sprawie". Podniesiono także, iż własnych, jak i zleconych z administracji rządowej należy do gminy, a wójt jest jedynie bezpośrednim nosicielem imperium, uprawnionym z mocy przepisu szczególnego do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. W związku z powyższym w ocenie organu Burmistrz P. nie był uprawniony do złożenia [wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę w imieniu Gminy P. wniosła Burmistrz P., zarzucając naruszenie przepisów prawa z powodu nieuznania gminy za stronę postępowania. Wskazano, iż o tym czy podmiot jest stroną w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego rozstrzyga prawo materialne. Podniesiono, iż gmina jest wspólnotą samorządową, którą tworzą wszyscy jej mieszkańcy na określonym obszarze, a jej obowiązkiem jest zaspokajanie potrzeb wspólnoty, w tym w zakresie ochrony środowiska. Zatem pozbawienie gminy możliwości zaskarżenia podjętego z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania sprawia, iż w tak drastycznej sprawie jak nałożenie obowiązku usunięcia odpadów medycznych rozstrzygnięcie Kolegium nie będzie podlegało ocenie przez niezawisły sąd. Wskazano, iż wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych realizowane przez burmistrza w ramach jego zadań nie może uszczuplać jego praw w zakresie reprezentowania interesów wspólnoty samorządowej. Zatem w ocenie skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż burmistrz nie jest uprawniony do zaskarżania rozstrzygnięć organu wyższego stopnia w sprawach, w których reprezentuje interesy wspólnoty samorządowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wskazano, iż skarga nie została wniesiona przez stronę, ani inny podmiot wymieniony w art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz przez organ administracji publicznej działający w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na postanowienie Sąd dokonuje oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Burmistrza P., uznając iż stroną postępowania nie może być organ powołany do wydawania decyzji w sprawie objętej postępowaniem. W skardze wniesionej do tut. Sądu zarzucono, iż taka interpretacja przepisów narusza art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż gmina może być stroną postępowania administracyjnego ze względu na własny interes prawny. Argumenty te nie są zasadne. Przede wszystkim należy wskazać, iż z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego do Kolegium wynika, iż nie został on wniesiony przez gminę, lecz przez osobę działającą w imieniu burmistrza. Ponadto podkreślić należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania decyzji administracyjnych. Przede wszystkim należałoby tutaj przytoczyć uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003r. (sygn. akt OPS 1/03), w którym stwierdzono między innymi, iż "powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego (...). W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu (...). Zatem włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Co więcej w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 października 2000r. (sygn. akt OPK 14/00, opublik. w ONSA Nr l z 2001 r., póz. 17). Prezentowane wyżej poglądy zachowały swoją aktualność także po reformie sądownictwa administracyjnego, o czym świadczy uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005r. (Sygn. akt 1017/04). W związku z tym zaskarżone postanowienie Kolegium nie narusza prawa. Wskazać jedynie należy, iż Sąd orzekał w niniejszej sprawie merytorycznie, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na skutek wniosku złożonego przez go w toku postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd musiał zbadać, czy ic było uznanie przez Kolegium, iż skarżący nie miał legitymacji procesowej do noszenia środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 awy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.).