II SA/Ol 1057/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku mechatronika – zawieszenia postępowania oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Dziekan Wydziału N. T. Uniwersytetu W.-M. w O. skreślił z dniem "[...]" P. B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku mechatronika z powodu nieuczestniczenia w obowiązkowych zajęciach dydaktycznych. Na skutek złożonego przez P.B. odwołania, organ ten - decyzją z "[...]" - powołując art. 132 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - uchylił w całości własną decyzję z "[...]", uznając za słuszne argumenty strony, a w szczególności fakt wydania decyzji z pominięciem postępowania wyjaśniającego. Także ta decyzja stała się przedmiotem odwołania P. B., po którego rozpoznaniu została utrzymana w mocy decyzją Rektora Uniwersytetu W.-M. w O. z dnia "[...]". Decyzja organu odwoławczego została następnie zaskarżona przez P.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., który wyrokiem z "[...]" (sygn. akt "[...]") uchylił tę decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję Dziekana Wydziału N. T. UWM w O. z dnia "[...]". Wyrok ten stał się prawomocny z dniem "[...]", zaś odpis prawomocnego wyroku został doręczony organowi w dniu "[...]". Jednak przed wydaniem tego wyroku, postanowieniem z dnia "[...]" Dziekan Wydziału N.T. UWM w O. wszczął kolejne postępowanie w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych kierunku mechatronika. Wobec tego w dniu "[...]" P. B. wystosował dwa pisma procesowe do Dziekana Wydziału N. T. W pierwszym podniósł, że przed wszczęciem postępowania w dniu "[...]" organy Uczelni prowadziły już postępowanie w tej sprawie i wydały decyzje, które zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. i od tego momentu "gospodarzem tej sprawy" jest Sąd. Z tego powodu wywiódł, że nie mogą toczyć się dwa postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie, a w trakcie postępowania sądowego nie można wszcząć postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Wobec powyższego, zażądał zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. W drugim piśmie, P. B. złożył zażalenie na postanowienie z "[...]" wszczynające postępowanie w sprawie jego skreślenia z listy studentów. Postanowieniem z "[...]" Rektor Uniwersytetu W.-M. w O. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania, natomiast postanowieniem z "[...]" Dziekan Wydziału N. T. UWM w O. odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Następnie, decyzją z dnia "[...]" Dziekan Wydziału N. T. w O. skreślił z dniem "[...]" P. B. z listy studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia kierunku mechatronika w roku akademickim 2008/2009 z powodu niezaliczenia pierwszego semestru w wyznaczonym terminie. W odwołaniu od tej decyzji P. B. zażądał jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Ponownie podniósł, iż nie mogą toczyć się dwa postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie, a w trakcie kontroli legalności decyzji przez sąd administracyjny nie może być wszczęte nowe postępowanie administracyjne w tej samej sprawie. Decyzją z dnia "[...]" Rektor Uniwersytetu W.-M. w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że wyrokiem z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił decyzje wydane na innej podstawie faktycznej i prawnej. Na skutek skargi P. B. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił zarówno decyzję Rektora UWM w O. z dnia "[...]", jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału N. T. UWM w O. z dnia "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Jednak i tym razem, przed wydaniem wyroku Sądu, Dziekan Wydziału N. T. UWM w O. podjął czynności procesowe w sprawie. Pismem z dnia "[...]" poinformował bowiem P. B., iż w związku z toczącym się postępowaniem po uprawomocnieniu się wyroku WSA w O. z dnia "[...]" strona ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Postanowieniem z dnia "[...]" Dziekan Wydziału N.T. UWM w O., powołując art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skreślenia P. B. z listy studentów kierunku mechatronika. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że pomimo odmiennych przesłanek faktycznych, na których oparto postępowanie obecnie zawieszane i postępowanie wszczęte na skutek postanowienia z dnia "[...]", sentencja decyzji kończących każde z tych postępowań w swoich skutkach będzie taka sama. Z uwagi zaś na fakt, iż decyzja z dnia "[...]" nie jest ostateczna w ocenie organu zachodzi konieczność zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej z urzędu w grudniu 2008r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie wszczętej z urzędu w dniu 6 marca 2009r. Na postanowienie to zażalenie wniósł P. B. domagając się jego uchylenia. Podał, iż nie zgadza się na zwieszenie postępowania, gdyż sentencja jednej i drugiej decyzji nie będzie w skutkach taka sama. W ocenie żalącego się skreślenie z listy studentów jest zależne od woli strony, a skoro strona takiego skreślenia nie chce to organ odmówi jego skreślenia. Postanowieniem z dnia "[...]" Rektor Uniwersytetu W.-M. w O. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielono stanowisko organu pierwszej instancji co do konieczności uprzedniego zakończenia postępowania wszczętego w tej sprawie na mocy postanowienia z dnia 6 marca 2009r. Na postanowienie to skargę złożył P. B. domagając się jego uchylenia. Zarzucił fałszywość przesłanek, jakimi kierował się organ zawieszając postępowanie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano bowiem, iż decyzja o skreśleniu z listy studentów z dnia "[...]" nie jest jeszcze ostateczna, podczas gdy została ona utrzymana w mocy decyzją z dnia "[...]". Ponadto skarżący zarzucił, iż zawieszono postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez WSA skargi co do decyzji z "[...]", podczas gdy w chwili zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji żadna skarga nie została złożona. Zatem w ocenie skarżącego prawdziwą przyczyną zawieszenia postępowania jest "oczekiwanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie wszczętej z urzędu 6 marca 2009r.", co nie jest zagadnieniem wstępnym rozstrzyganym przez inny organ, tylko ten sam. Takie działanie organu jest w ocenie skarżącego niedopuszczalne i świadczy o tym, iż zawieszenie postępowania ma charakter pozorny i w ogóle nie zostało uzasadnione. Skarżący uznał, że w sprawie nie występuje żadne inne zagadnienie wstępne, a przynajmniej nie zostało one przez organ rzeczowo i konkretnie zidentyfikowane i wykazane. Ponadto podniósł, iż organ wszczyna kolejne postępowanie, mimo kategorycznego sprzeciwu strony, a następnie zawiesza nie to postępowanie, na którego zawieszenie strona wyraziłaby zgodę. Zarzucił także, iż organ nie wykazał istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego za nieprawdziwe uznano jego twierdzenie co do ostateczności decyzji Dziekana z dnia "[...]" w sprawie skreślenia z listy studentów. Podano, że w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu skarżący złożył skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu W.-M. w O. z dnia "[...]" utrzymującą w mocy tę decyzję. Na dzień rozpatrywania zażalenia na postanowienie sprawa nie została rozstrzygnięta przez WSA w O. Wyjaśniono przy tym, iż wprawdzie na dzień wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji skarżący jeszcze nie wniósł skargi, ale nie była ona ostateczna, gdyż nie upłynął termin do wniesienia skargi. Natomiast w dacie rozpatrywania zażalenia skarżący złożył skargę na decyzję z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagała przede wszystkim kwestia, czy uprzednie zakończenie wszczętego później postępowania w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów kierunku mechatronika stanowiło zagadnienie wstępne, które na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uprawniało organy Uczelni do zawieszenia z urzędu wszczętego wcześniej postępowania w tym samym przedmiocie. W tym zakresie kluczowe znaczenie ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]" (Sygn. akt "[...]"), który stosownie do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a więc także skład sądu orzekający w niniejszej sprawie. W powołanym wyroku Sąd - uchylając decyzję Rektora Uniwersytetu W.-M. w O. z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału N. T. UWM w O. z dnia "[...]" oraz decyzję Dziekana z dnia "[...]" - nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem rozważań Sądu dokonanych w uzasadnieniu, po prawidłowo wszczętym i przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów. Odpis prawomocnego wyroku został doręczony Rektorowi w dniu "[...]". Zgodnie zatem z art. 286 od tej daty rozpoczął się bieg terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie w dniu "[...]" została wydana decyzja Rektora utrzymując w mocy decyzję Dziekana Wydziału N. T. UWM w O. z dnia "[...]" o skreśleniu P. B. z listy studentów kierunku mechatronika. Zatem faktycznie doszło do sytuacji, w której z jednej strony organ był związany wyrokiem sądu i wskazaniami tam zawartymi, a z drugiej funkcjonowała już w obrocie prawnym decyzja, która rozstrzygała o skreśleniu skarżącego z listy studentów. W tej sytuacji organ musiałby ponownie orzekać w tym samym przedmiocie. Z uwagi na fakt, iż P.B. zaskarżył decyzję Rektora Uniwersytetu W.-M. z dnia "[...]" uzasadniony był pogląd organu o konieczności zawieszenia postępowania. Gdyby bowiem Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Rektora z dnia "[...]" uznał, iż decyzja w przedmiocie skreślenia P.B. z listy studentów winna być wydana w postępowaniu wszczętym wcześniej, tj. w grudniu 2008r., a nie postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia "[...]" to zasadne byłoby zawieszenie przedmiotowego postępowania. W takim wypadku bowiem organ mógłby zastosować się do wskazań sądu zawartych w wyroku, które są dla niego wiążące. Natomiast podjęcie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie nie pozwalałoby - z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, określoną w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - na powrót do wcześniej wszczętego postępowania. Na marginesie należy dodać, iż wyrokiem z dnia "[...]" (Sygn. akt "[...]") Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił decyzję Rektora z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W świetle tej argumentacji przyjąć należy, że w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów, w której uwzględniona zostanie ocena prawna sformułowana zarówno w powołanym prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]"), jak i w wyroku tego Sądu z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]"). Zauważyć bowiem należy, że stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazać należy, iż nie jest słuszny jego pogląd o pozorności działań organu administracji. Wprawdzie organ powołał się na fakt, iż decyzja o skreśleniu nie jest ostateczna, co nie jest słuszne, gdyż decyzja kończąca postępowanie administracyjne jest decyzją ostateczną. Jednakże biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności należy uznać, iż w tej konkretnej sprawie zawieszenie postępowania było zasadne. Ponadto należy skarżącemu wyjaśnić, iż wprawdzie w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji nie złożył on jeszcze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu W.-M. z dnia "[...]", lecz w dacie orzekania przez organ zażaleniowy skarga taka już wpłynęła. Postępowanie administracyjne jest zaś postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, iż organ odwoławczy (zażaleniowy) ponownie rozpatruje sprawę. Zatem ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień wydania ostatecznego postanowienia (decyzji). W tej sytuacji nie można zarzucić skarżonemu postanowieniu, iż zostało wydane bez podstawy prawnej. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego, zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczalne jest także w sytuacji, gdy zagadnienie wstępne rozpoznaje ten sam organ, o ile czyni to, tak jak w niniejszej sprawie, w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z 16.05.2007r., II OSK 719/06 oraz postanowienie NSA z 21.01.2000r., I SA 1725/99). Przy czym wskazać należy, iż w niniejszej sprawie zawieszono postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem administracyjnym, a nie przed organem administracji orzekającym w niniejszej sprawie. Dodatkowo należy wskazać, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie administracyjne i załatwiającym sprawę merytorycznie. Postępowanie takie może być w każdej chwili podjęte zarówno przez organ, jak i na żądanie strony (art. 97 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.