II SA/Ol 1063/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-05-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącej, obejmująca znaczne zaległości w opłatach, wysokie wydatki na utrzymanie mieszkania i szkoły, które pochłaniają większość dochodu, oraz brak możliwości poczynienia oszczędności, przemawia za przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca M. L., reprezentowana przez swoją matkę, wniosła o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny (renta socjalna skarżącej i świadczenia rodzinne matki), wysokie wydatki na utrzymanie mieszkania i edukację, a także zaległości w opłatach. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca zawęziła żądanie do ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia 15 marca 2010 r., S. L., występująca w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", jako pełnomocnik skarżącej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając do przedmiotowego wniosku zaświadczenie o dochodach własnych oraz kserokopię odcinka pocztowego renty skarżącej. Zgodnie z tymi dokumentami, matka skarżącej (będąca jej pełnomocnikiem) pobrała w lutym świadczenia socjalne w łącznej kwocie "[...]" ("[...]", z których potrącona została kwota "[...]" tytułem "[...]"), a skarżąca – rentę w kwocie "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek z dnia 26 kwietnia 2010 r., uzupełniony następnie w zakresie braku formalnego, w którym skarżąca, zawężając zakres pierwotnego żądania, wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołała się na bardzo trudną sytuację materialną rodziny i dodała, iż posiada status osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem. Jako składnik majątku wykazała mieszkanie socjalne, z którym jak wskazała w rubryce nr 5 formularza wniosku wiążą się bardzo wysokie wydatki (co najmniej "[...]" miesięcznie przez osiem miesięcy w roku). Źródłami dochodu 3-osobowej rodziny są renta socjalna skarżącej i pobierane przez jej matkę świadczenia rodzinne w łącznej kwocie "[...]", stanowiącej jak wynika ze wskazanych wyżej dokumentów źródłowych kwotę netto. Dodatkowo wskazać należy, iż ze złożonego w sprawie o sygn. akt "[...]" oświadczenia matki skarżącej z dnia "[...]", wynika, iż brat skarżącej do dnia "[...]" był uczniem "[...]", a obecnie samodzielnie poszukuje pracy. Nie pracował i nie pracuje dorywczo. Wysokość wymagalnych w lutym 2010 r. wydatków 3-osobowej rodziny (na energię, gaz, węgiel, leki, TV i Internet oraz szkołę skarżącej) wyniosła "[...]". Z uwagi na niedobór środków pieniężnych pewne płatności dokonuje się jednak z opóźnieniem. Do przedmiotowego oświadczenia matka skarżącej załączyła dokumenty potwierdzające: niepełnosprawność skarżącej, wysokość i przeznaczenie ponoszonych wydatków oraz posiadanie zaległości w opłatach "[...]" (w kwocie "[...]"), a także informujące, że od dnia "[...]" z jej dochodu potrącane będą "[...]" (w kwocie "[...]"). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a skarżąca do takich stron należy, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Skarżąca nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż rodzina skarżącej posiada znaczne zaległości w opłatach "[...]". Środki pieniężne, jakimi dysponuje nie są bowiem wystarczające na pokrycie wszystkich jej wydatków koniecznych. Wydatki na utrzymanie mieszkania i szkołę skarżącej pochłaniają większość dochodu 3-osobowej rodziny i regulowane są często z opóźnieniem, gdyż z pozostałej po ich pokryciu części konieczne jest zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, w tym w zakresie wyżywienia. Sytuacja finansowa rodziny skarżącej nie pozwala zatem na poczynienie jakichkolwiek oszczędności, które mogłaby ona przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca i jej rodzina nie posiadają również majątku, dzięki któremu mogłaby ona pozyskać środki pieniężne na wskazany wyżej cel. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło