II SA/Ol 1064/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-05-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy sytuacja finansowa strony jest tak trudna, że utrzymuje się ona w całości ze świadczeń z pomocy społecznej i nie posiada żadnych środków majątkowych, należy uznać, że przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego została spełniona.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Wnioskodawca posiada znaczny stopień niepełnosprawności, mieszka w wynajmowanym lokalu i ma zaległości finansowe. Rozszerzył następnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego oświadczenia wynika, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątkowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku z dnia 14 kwietnia 2010 r., D. P. wniósł o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Do przedmiotowego wniosku załączył m.in. kserokopię decyzji z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego, z której uzasadnienia wynika m.in., iż posiada on "[...]" stopień niepełnosprawności, mieszka w lokalu, którego nie jest właścicielem "[...]", posiada ponadto zaległości "[...]".
W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący złożył wniosek z dnia 4 maja 2010 r., w którym rozszerzył pierwotny zakres żądania o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu odniósł się do decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. (podrubryka "mieszkanie") wskazał, iż mieszka w "mieszkaniu "[...]"". Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłami dochodu skarżącego są świadczenia z pomocy społecznej – zasiłek stały w kwocie 444 zł oraz zasiłki celowe na dożywianie i na leki. W rubryce nr 11 skarżący wskazał wysokość niektórych ponoszonych wydatków.
Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie też do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Zauważyć należy, iż sytuacja finansowa skarżącego jest tak zła, że zmusza go do utrzymywania się w całości ze świadczeń z pomocy społecznej – zasiłku stałego oraz zasiłków celowych. W tej sytuacji, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie wskazanych wyżej kosztów postępowania sądowego. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący nie posiada również żadnych środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie.
W konsekwencji, za zasadne uznano przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie radcy prawnego i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło