II SA/Ol 1067/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-03-04

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Ustanowienie radcy prawnego jako prawo pomocy w postępowaniu sądowym wymaga wykazania przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku pełnych i wiarygodnych informacji o sytuacji materialnej strony, wniosek o ustanowienie radcy prawnego należy odmówić.
Stan faktyczny
Skarżący H. M. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej warunków zabudowy. Skarżący oświadczył o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując m.in. na prowadzenie gospodarstwa domowego z bezrobotną żoną i uczącą się córką oraz dochód z renty. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji skarżący złożył niepełne i niepodpisane dopiski, które nie wyjaśniły wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej jego rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. We wniosku z dnia "[...]", uzupełnionym następnie w zakresie braków formalnych, H. M. wniósł o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z bezrobotną żoną i uczącą się córką. Do jego majątku należy dom, którego część zajmowana jest przez jego rodzinę, "[...]" oraz budynki gospodarcze. Dochód 3-osobowej rodziny z tytułu renty skarżącego wynosi "[...]". W odpowiedzi na wezwanie z dnia "[...]" do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący odesłał przedmiotowe wezwanie, na którym dokonał odręcznych dopisków, zgodnie z którymi (skarżący i członkowie jego rodziny) "nie prowadzili działalności rolniczej". "Żona nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Od czasu otrzymania renty." "Nie korzystamy z żadnej pomocy" (finansowej/rzeczowej udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny). "Nie posiadam rachunków bankowych." W odpowiedzi na wezwanie do wskazania wysokości i przeznaczenia ponoszonych miesięcznie przez skarżącego i członków jego rodziny wydatków dopisano ""[...]" Światło "[...]" Gaz "[...]" Leki Pozostałość na życie", natomiast, wyjaśniając skąd pochodziły środki pieniężne na opłacenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie oraz dlaczego nie jest możliwe pokrycie z przedmiotowego źródła dalszych kosztów postępowania, wskazano "Złożyłem parę złotych zarobionych przez żonę dorywczo." Do wezwania załączona została decyzja "[...]", zgodnie z którą wysokość renty skarżącego wynosi "[...]" brutto, zaś do wypłaty przysługuje kwota "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia tym samym wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skierowane zostało do skarżącego wezwanie z dnia "[...]". Stwierdzić jednak należy, iż udzielona przez skarżącego odpowiedź nie czyni zadość przedmiotowemu wezwaniu. Pomijając już nawet kwestie formy, w jakiej złożone zostały dodatkowe oświadczenia (dopiski nie sygnowane podpisem skarżącego) i w konsekwencji ich mocy prawnej, stwierdzić należy, iż są one niepełne, a to oznacza, że nawet ich potwierdzenie przez skarżącego nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. I tak, wskazać należy, iż skarżący, mimo wezwania, nie określił aktualnego sposobu wykorzystania należących do niego budynków gospodarczych oraz powierzchni i sposobu zagospodarowania działki, na której są posadowione. W formularzu wniosku wskazał jedynie, iż część budynku "[...]" przeznaczona jest na składowanie opału. Odpowiadając na wezwanie do wyjaśnienia, czy jego żona jako osoba bezrobotna pobiera zasiłek dla bezrobotnych (jeśli tak – to w jakiej wysokości i do kiedy, jeśli nie – to od kiedy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku), skarżący wskazał jedynie: "Żona nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Od czasu otrzymania renty." Z powyższego wynika natomiast, że żona skarżącego otrzymuje rentę, której wysokość nie została jednak wykazana ani we wniosku ani w złożonej na wezwanie odpowiedzi. Skarżący nie złożył również ani wyciągów z rachunków bankowych osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ani oświadczenia o braku posiadania przez poszczególnych członków rodziny jakichkolwiek rachunków bankowych. Wskazał jedynie, iż sam nie posiada rachunków bankowych. Wobec braku złożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a tym samym braku przekazania wyczerpujących informacji na temat sytuacji materialnej rodziny skarżącego, nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie dysponując pełną wiedzą na temat sytuacji materialnej rodziny skarżącego, w tym w szczególności jego żony, która jak można wnioskować ze złożonej przez skarżącego odpowiedzi podejmuje także dorywczo pracę zarobkową, nie można wykluczyć, że skarżący może zdobyć środki pieniężne, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Nieujawnienie przez skarżącego, pomimo wezwania, sytuacji materialnej rodziny w pełnym zakresie uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej i tym samym podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Oświadczenia niepełne, a tym samym takie, które budzą wątpliwości, nie mogą stanowić bowiem podstawy przyznania prawa pomocy. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, może być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłankę uzasadniającą jego przyznanie, co jednak w warunkach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło