II SA/Ol 1076/10

Dnia 9 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 roku sprawy ze skargi B. K. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. i S. B. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce komina do poziomu ślepej podłogi poddasza oraz przykryciu komina "czapką betonową" w budynku mieszkalnym położonym przy ulicy A na działce nr "[...]" w obrębie A w "[...]", w terminie do dnia 31 października 2010r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2009r. kontroli w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym przy ulicy A na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w "[...]" stwierdzono, że współwłaścicielami tej nieruchomości są B. K., J. M. oraz M. i S. B.. Wskazano, że p. B. w lokalu mieszkalnym nr 2 wykonali roboty budowlane polegające na ułożeniu posadzki z terakoty na drewnianej podłodze i wylewce betonowej ok. 2 cm w kuchni i przedpokoju, oraz wykonali instalację centralnego ogrzewania. Ponadto w budynku mieszkalnym został rozebrany ponad dachem komin dwuprzewodowy, a otwór został zakryty deskowaniem i dachówkami ceramicznymi. Natomiast drugi komin został przemurowany ponad dachem i częściowo na strychu. Organ stwierdził, że wspomniane roboty zostały zgodnie z oświadczeniem państwa B. wykonane w czerwcu 2009r. Organ wskazał, że w związku z wykonaniem wspomnianych robót budowlanych postanowieniem z dnia "[...]" nakazał p. B. opracowanie inwentaryzacji i przedłożenie orzeczenia technicznego wykonanych robót budowlanych, polegających na ułożeniu posadzki z terakoty na drewnianej podłodze i wylewce betonowej w pomieszczeniu kuchni i przedpokoju oraz wykonaniu instalacji c.o. w lokalu nr 2 i rozbiórce komina w przedmiotowym budynku mieszkalnym. W ocenie organu z przedłożonej inwentaryzacji i orzeczenia technicznego wynika, że obiekt nadaje się do bezpiecznego użytkowania. Wszystkie roboty budowlane wykonane zostały bowiem zgodnie ze sztuką budowlaną, odciążając drewniany strop belkowy poprzez usunięcie ciężkiej polepy z gliny oraz wymianie zagrzybionych i zniszczonych elementów stropu, a tym samym zmniejszenie obciążenia konstrukcji. Wskazano również, że system grzewczy działa sprawnie i został wykonany zgodnie z obowiązującymi normami i sztuką budowlaną. Podniesiono także, że z orzeczenia technicznego wynika konieczność rozebrania komina do poziomu ślepej podłogi poddasza oraz przykrycia komina "czapką betonową". Dlatego też w ocenie organu należało w decyzji nałożyć na stronę obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce tego komina. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli M. K. i J. M.. Podnieśli, że nie uznają za zasadną nakazaną rozbiórkę komina. Stwierdzili, że p. B. rozebrali kominy bez konsultacji i zgody pozostałych właścicieli. Wskazali, że jeden komin został przemurowany w czerwcu 2009r. i służy wyłącznie p. B., drugi zaś jest niezbędny do właściwego korzystania z lokali mieszkalnych. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części dotyczącej terminu wykonania określonych czynności i wyznaczył nowy termin ich wykonania do dnia 15 grudnia 2010r. Organ odwoławczy analizując kroki prawne podjęte przez organ I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane. Wskazał przy tym, że organ I instancji ustalając, iż dokonano samowolnych robót budowlanych w myśl art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, prawidłowo podjął kroki naprawcze w oparciu o art. 51 wspomnianej ustawy. W zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdzono również, że art. 51 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do żądania od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem w postępowaniu tym orzeka się wyłącznie o przydatności wykonanych robót budowlanych. Obojętny jest zatem brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie prac budowlanych jakie zostały nałożone w decyzji organu I instancji. Likwidacja sporu na tym tle między inwestorem, a współwłaścicielami może być zatem dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie kodeksu cywilnego. Natomiast decyzja dotycząca legalizacji musi w ocenie organu odwoławczego opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zaznaczył również, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy nadzoru budowlanego nie mogą nakazać wykonania (odbudowy) nowego komina, ponieważ w ich zakresie w niniejszym postępowaniu jest jedynie nakazanie wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli B. K. i J. M.. Podnieśli, że rozebrany przez p. B. ponad dachem komin dwuprzewodowy jest niezbędny do właściwego korzystania z lokali mieszkalnych. Skarżący wskazali, że nie mieli możliwości zapoznania się z uzupełniającymi wyjaśnieniami autora ekspertyzy technicznej, odnośnie uzasadnienia konieczności rozebrania komina do poziomu podłogi poddasza, przez co jest dla nich niezrozumiałe dlaczego zachodzi konieczność właśnie takiego demontażu komina. Skarżący stwierdzili, że rozebranie komina do poziomu ślepej podłogi pozbawia ich całkowitej możliwości korzystania z niego. Tymczasem komin jest częścią wspólna, a oni posiadają 58% udziałów w spornej nieruchomości. Skarżący w załączeniu do skargi przedłożyli ich pismo z dnia 29 czerwca 2010r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzili w nim m.in., że ugoda sąsiedzka, którą posługują się p. B. została wypowiedziana w trybie natychmiastowym pismem z dnia 31 marca 2010r. W piśmie skarżący podnieśli również, że nie wiedzą na jakiej podstawie stwierdzono nieużyteczność rozebranego komina. Zaznaczyli, że do rozbiórki niezbędna jest ich zgoda jako współwłaścicieli nieruchomości, a tymczasem nikt nie zwrócił się do nich o taką zgodę. Podnieśli, że oba kominy w budynku są potrzebne ponieważ w razie awarii centralnego ogrzewania będą mogli skorzystać z innego ogrzewania (np. piecyk). Skarżący stwierdzili ponadto, że drugi z rozebranych kominów stał się użyteczny po tym jak p. B. bez odpowiednich zezwoleń przekształcili wspólną piwnicę na swoją wyłączną kotłownię i umieścili w niej piec centralnego ogrzewania. Od tej pory zaś pojawił się dym i czad w kotłowni. Skarżący podnieśli również, że w ich ocenie ingerencja w strop drewniany jest również naruszeniem drewnianej konstrukcji dachu. Stwierdzili też, że po wylaniu betonu i położeniu terakoty w niektórych lokalach popękały ściany i osiadły drzwi wejściowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na gruncie przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że M. i S. B. jako współwłaściciele budynku mieszkalnego położonego przy ulicy A na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w "[...]" podjęli bez zgłoszenia roboty budowlane (w lokalu nr 2) polegające na ułożeniu posadzki z terakoty na drewnianej podłodze i wylewce betonowej ok. 2 cm w kuchni i przedpokoju, oraz wykonali instalację centralnego ogrzewania. Ponadto w budynku mieszkalnym rozebrali ponad dachem komin dwuprzewodowy, a otwór pokryli deskowaniem i dachówkami ceramicznymi. Natomiast drugi komin został przemurowany ponad dachem i częściowo na strychu. Po zapoznaniu się ze zleconymi inwentaryzacją dokonanych robót budowlanych i orzeczeniem technicznym tych prac, organ nadzoru budowlanego zdecydował na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006r., Nr 156, poz. 1118) w ramach tzw. trybu naprawczego o nałożeniu na p. Buconiów obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce komina do poziomu ślepej podłogi poddasza oraz przykryciu komina "czapką betonową", w budynku mieszkalnym położonym przy ulicy A na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w "[...]", w terminie do dnia 31 października 2010r. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie właściwie określiły konsekwencje prawne dokonanych ustaleń i ocen, wdrażając tzw. tryb naprawczy w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organy dokonując rozstrzygnięcia w sprawie zasadnie oparły się o ustalenia zawarte w orzeczeniu technicznym W. P., legitymującego się stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Z ekspertyzy tej wynika, że przedmiotowy budynek nadaje się do bezpiecznego użytkowania. Wszystkie roboty budowlane wykonane zostały bowiem zgodnie ze sztuką budowlaną. Stwierdzono, że w budynku doszło do odciążenia drewnianego stropu belkowego poprzez usunięcie ciężkiej polepy z gliny oraz wymianę zagrzybionych i zniszczonych elementów stropu, a tym samym zmniejszenie obciążenia konstrukcji. Podniesiono, że system grzewczy również działa sprawnie i został wykonany zgodnie z obowiązującymi normami i sztuką budowlaną. Ponadto z orzeczenia technicznego wynika jednoznacznie konieczność rozebrania komina do poziomu ślepej podłogi poddasza oraz przykrycia komina "czapką betonową". W ekspertyzie technicznej uzasadniono dlaczego należy dokonać demontażu komina. Stwierdzono, że w związku z nieszczelnością pomiędzy połacią dachową, a drugim kominem oraz z przyczyn nieużyteczności tego komina, który w przeszłości odprowadzał spaliny trzonów piecowych lub kuchennych już nie istniejących, niezbędna jest jego rozbiórka z jednoczesną likwidacją nieszczelności i przecieków dachowych. Bezsprzecznie więc w ocenie Sądu organy dokonały dokładnej analizy przeprowadzonych w spornym budynku prac budowlanych. Potwierdzają to początkowo przeprowadzone oględziny tej nieruchomości w dniu 3 lipca 2009r. oraz sporządzony na ich podstawie protokół ze szczegółowym wykazem stanu budynku i wykonanych w nim prac remontowych. Kluczowa jest jednak zlecona później ekspertyza techniczna fachowego podmiotu, która została właściwe oceniona i zinterpretowana przez organy, przez co w sprawie wdrożono właściwy tryb postępowania wynikający z art. 51 ustawy Prawo budowlane, który pozwolił na doprowadzenie rzeczonych robót do stanu zgodnego z prawem. Istotną okolicznością jest również fakt, że komin podlegający rozbiórce faktycznie od długiego czasu jest nieużywany. Potwierdziła to sama skarżąca na rozprawie przed tut. Sądem (protokół rozprawy, akta sądowe, k. – 64), podnosząc, że rozebrany komin służył w latach 70 i 80-tych i używany był do niewielkich piecyków węglowych ogrzewających mieszkania. Ponadto wyjaśnić trzeba skarżącym, ustosunkowując się do ich zarzutu braku zgody na rozbiórkę komina w spornym budynku, że organy nadzoru budowlanego nie były zobowiązane w trybie postępowania naprawczego (art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane) do uzyskania zgody współwłaścicieli budynku. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 10 stycznia 2011r. (II OPS 2/10), które ma analogiczne zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł w tej uchwale, że ustawodawca jednoznacznie, według gramatycznego brzmienia regulacji, nie wiąże rozstrzygnięć decyzją administracyjną w postępowaniu naprawczym ze złożeniem oświadczenia o prawie do terenu na cele budowlane, w przypadkach takich jak wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego; wiążąca się z art. 51 ust. 3 decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego, w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone; wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczyć warto w tym kontekście, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny rozstrzygać sporów sąsiedzkich między stronami. Mogą oni bowiem dochodzić swoich praw w tym zakresie przed sądem powszechnym. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi co do ingerencji inwestorów w strop drewniany, powodującej naruszenie drewnianej konstrukcji dachu, a także wylaniu przez nich betonu i położeniu terakoty – co miało spowodować m.in. popękanie ściany, to trzeba uznać, że w świetle zebranych materiałów dowodowych, a zwłaszcza ekspertyzy technicznej spornego obiektu, ww. zarzuty są niezasadne. Mało tego z ekspertyzy technicznej wynika, że w budynku doszło do odciążenia drewnianego stropu belkowego poprzez usunięcie ciężkiej polepy z gliny oraz wymianę zagrzybionych i zniszczonych elementów stropu, a tym samym zmniejszenie obciążenia konstrukcji. Reasumując, należy stwierdzić, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, ani też uchybień formalnoprawnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.