II SA/Ol 1078/10

WyrokWSA w Olsztynie2011-08-02

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska, Alicja Jaszczak-Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny została wydana z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i przepisów dotyczących projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ projekt budowlany nie spełniał wymogów formalnych określonych w przepisach Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w szczególności brakowało prawidłowego projektu zagospodarowania działki oraz szczegółowego opisu inwestycji. W konsekwencji decyzje te zostały uchylone, a ich wykonanie wstrzymane.
Stan faktyczny
M. K.-P. zaskarżyła decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty M. o pozwoleniu na nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny na działce nr 274/2 w M., podnosząc liczne zarzuty dotyczące niezgodności projektu z przepisami prawa budowlanego, błędów w projekcie, braku prawidłowego projektu zagospodarowania działki oraz niewłaściwego uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty M. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K.-P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Starostę M. - po rozpatrzeniu wniosku W. W. z dnia 24 listopada 2009r. - zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na mieszkalny na działce o nr ewid. 274/2 obręb "[...]", położonej w M. przy ulicy K. "[...]" z wykonaniem przyłączy kanalizacji sanitarnej, wodociągowej oraz wykonaniem wewnętrznej instalacji gazowej. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano tok przedmiotowego postępowania oraz podejmowane przez uczestników postępowania oraz organ czynności. Podkreślono, iż jest to drugi wniosek inwestora w tej samej sprawie, bowiem pierwszy wniosek został rozstrzygnięty wydaniem decyzji odmownej, utrzymanej następnie w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]". W toku przeprowadzonego postępowania strony postępowania – M. K.–P. oraz B. de F. wniosły swoje uwagi do planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Obie strony wskazały, iż nadal są aktualne ich uwagi i zastrzeżenia podnoszone w toku rozpatrywania poprzedniego wniosku inwestora. B. de F. podkreśliła, że zaprojektowany budynek o wysokości 10m jest za wysoki i przesłoni dopływ światła słonecznego do pomieszczeń mieszkalnych jej budynku. Natomiast M. K. – P. zakwestionowała wykonanie wjazdu do garaży w ścianie szczytowej, od strony zachodniej projektowanego budynku z powodu ograniczonych możliwości manewrowych, a także zwróciła uwagę na możliwe konflikty między użytkownikami mieszkań na poddaszu projektowanego budynku oraz właścicielem pawilonu handlowego z powodu uciążliwości jakie będzie stanowił dym z komina pawilonu handlowego, który jest prawie trzykrotnie niższy niż projektowany obiekt. W wyniku podjętych czynności sprawdzających organ stwierdził naruszenia w zakresie wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem, jak ustalono, projekt budowlany nie spełniał wymagań przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W związku z powyższym zobowiązano składającego projekt do usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Inwestor uzupełnił dokumentację budowlaną m.in. o dodatkową kartę pt. geodezyjne wymiarowanie budynku przy ulicy K. "[...]" względem granic działki nr 274/2 obręb "[...]" miasto M. Mimo to M. K.-P. dalej podtrzymała swoje uwagi i podniosła kolejne zastrzeżenia do treści mapy, na której opracowano projekt zagospodarowania działki, a także do treści opisu stanu technicznego istniejącego budynku gospodarczego. Rozpatrując zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy organ uznał, że inwestor spełnił wszystkie określone przepisami wymagania. Wskazano, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren, na którym zlokalizowany jest istniejący budynek gospodarczy posiada przeznaczenie funkcjonalne MWU, tj. teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług nieuciążliwych. Zatem planowana zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokale mieszkalne z pomieszczeniem garażowym w parterze budynku nie jest sprzeczna z ustaleniami przedmiotowego planu. Odnośnie wskaźników liczbowych dotyczących warunków, zasad i standardów kształtowania zabudowy, zagospodarowania terenu oraz podziału na działki budowlane dla każdej działki budowlanej, określonych w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta M. organ podniósł, iż zgodnie z literalnym zapisem ustalenia te obligatoryjnie muszą być stosowane dla każdej działki budowlanej przy kształtowaniu nowej zabudowy. Jednakże w przedmiotowej sprawie chodzi o przebudowę istniejącego budynku gospodarczego o wysokości około 5m i aby spełnić ustalenia ogólne planu zapisane w § 11, tj. m.in. wymagania przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uwzględniając żądania stron wnoszone w trakcie postępowania, należy dopuścić w tym wypadku obniżenie wysokości budynku do zaprojektowanej wysokości 859cm. Zmniejszenie wysokości pozwoli zachować wymagania § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Analiza zacienienia przedstawiona w projekcie budowlanym wskazuje, że czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w sąsiednim budynku zlokalizowanym na działce nr 273 przekracza 3 godziny, co jest zgodne z § 60 ust. 1 warunków technicznych. Zatem zarzut wprowadzenia przez projektowaną nadbudowę ograniczeń w naturalnym oświetleniu i nasłonecznieniu pomieszczeń mieszkalnych, po zmniejszeniu wysokości nadbudowywanego budynku, nie znajduje uzasadnienia. Jednocześnie wskazano, że kompetencje organu architektoniczno – budowlanego ograniczają się do sprawdzenia, czy projekt zagospodarowania działki wykonany został na aktualnej mapie sytuacyjno – wysokościowej do celów projektowych. W zakres projektu włączony został projekt zagospodarowania wykonany na mapie spełniającej te wymagania, dodatkowo uzupełniony o rysunek przedstawiający geodezyjne wymiarowanie budynku przy ulicy K. "[...]" względem granic działki nr 274/2, sporządzony przez uprawnionego geodetę. Naniesione odległości potwierdzają, że zakres zaplanowanego zamierzenia nie narusza ustawowych warunków technicznych. Nadbudowana kondygnacja budynku spełnia wymagania § 12 ust. 1 pkt 1 (ściany projektowanej nadbudowy z otworami okiennymi lub drzwiowymi sytuowane są w odległości większej niż 4m od granic sąsiednich działek budowlanych) oraz ust. 3 pkt 3 ( zachowano dotychczasowe wymiary budynku bez umieszczania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 4m od granic sąsiednich działek). Z kolei dwa otwory ścienne, znajdujące się na poziomie piętra w zachodniej i północnej elewacji budynku, wypełnione są pustakami szklanymi luksferami, które stanowią wypełnienie otworu umożliwiające dostęp światła, ale płaszczyznę taką traktuje się jak ścianę pełną. Zatem uregulowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odnoszące się do ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w tym przypadku nie mają zastosowania. Zaznaczono również, iż pełną odpowiedzialność za prawidłowe, tj. zgodne z przepisami i zasadami wiedzy technicznej wykonanie projektu technicznego i włączonej w jego zakres oceny technicznej istniejącego obiektu ponosi projektant. Merytoryczna kontrola projektu przez organ nie jest uzasadniona. Kontrola organu ma wyłącznie charakter formalny, a jej zakres wynika wyraźnie z treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, zaś naruszenie przez projektanta w sposób rażący zasad określonych w art. 5 Prawa budowlanego prowadzi do możliwości zastosowania sankcji określonych w art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. K. – P., reprezentowana przez swojego pełnomocnika - syna C. K. Strona odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, tj. o wydanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę, odrzucenie projektu i wydanie odmowy zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. W uzasadnieniu podniesiono, iż przez teren działki od strony wschodniej od lat istnieje jedyny funkcjonalny dojazd na teren działki nr 273 i dojazd do zabudowań na działce nr 271. Jest to optymalny dostęp do drogi publicznej, spełniający funkcję drogi przeciwpożarowej. Zmiana sposobu użytkowania na działce nr 274/2 będzie wymagać m.in. utrzymania powierzchni biologicznie czynnej, a to może wymusić zamknięcie dojazdu od strony wschodniej i wymuszenie ruchu od strony zachodniej drogi 275/3 przez teren działki nr 274/1, należącej do strony odwołującej, powodując liczne utrudnienia. Zmiana sposobu użytkowania budynku spowoduje konieczność zapewnienia miejsc postojowych, podwyższenia budynku z wysokości ok. 5m do ok.8,7m, co tym samym zwiększy ograniczoność i uciążliwość dla działek nr 271, 273 oraz 274/1. Ponadto strona odwołująca podniosła zarzut braku konsekwencji w stosowaniu przepisów budowlanych i ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Z jednej strony projektowany budynek traktowany jest bowiem jako budynek jednorodzinny, gdy chodzi o wymóg zachowania odległości od granic działki i sąsiednich obiektów oraz brak w projekcie windy lub pochylni dla niepełnosprawnych. Z drugiej zaś strony traktowany jest jako budynek wielorodzinny, gdy chodzi o zachowanie zgodności projektu z miejskim planem zagospodarowania przestrzennego dla strefy MWU, mimo że, m.in. z powodu wysokości, projekt ten nie spełnia wymogów dla tej strefy. Decyzja o zatwierdzeniu projektu w obecnym kształcie daje inwestorowi możliwość uzyskania nakazu podwyższenia budynku do 10m w celu zapewnienia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co jeszcze bardziej zwiększy uciążliwość dla sąsiednich terenów. Strona odwołująca podniosła również, że ekspertyza techniczna została sprawdzona nierzetelnie, gdyż nie dokonano nawet oględzin przedmiotowego budynku. Budynek ten składa się z dwóch brył wybudowanych w różnych okresach, o różnym stanie technicznym i o odmiennym pokryciu dachów, zaś rzut zewnętrznych ścian obu brył tworzy nieforemny sześciobok. Tymczasem w aktach sprawy widnieje zapis, iż bryła budynku jest prosta. Wskazanie, iż ściany parteru są w dobrym stanie technicznym może być prawdziwe jedynie w odniesieniu do ścian bryły zachodniej od strony działki nr 274/1. Zaznaczono przy tym, iż na załączonych do odwołania fotografiach widać pęknięcia i odkształcenia ścian bryły wschodniej (nieotynkowanej), której strop i dach są w bardzo złym stanie i w ocenie strony odwołującej kwalifikuje się do rozbiórki. Dodano, iż na wszystkich rysunkach projektu północne ściany obu brył stanowią odcinek linii prostej, przy czym część rysunkowa projektu zakłada nadbudowę piętra na istniejących ścianach parteru. Okoliczność ta w ocenie strony odwołującej stanowi dostateczną przesłankę do odrzucenia spornego projektu w całości. Projekt zagospodarowania działki, mimo uzupełnienia rysunkiem "geodezyjne wymiarowanie budynku" nadal nie spełnia warunków określonych w przepisach art. 8 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 oraz § 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Zgodnie z powołanymi przepisami projekt zagospodarowania działki powinien być sporządzony w skali dostosowanej do wielkości obiektu i zapewniającej jego czytelność. Możliwe jest również sporządzenie dodatkowych rysunków, jeśli poprawi to czytelność całego projektu. Wskazano, iż przewidywana w projekcie opaska betonowa wokół obiektu zajmie ok. 22m² niezabudowanego dotychczas terenu działki nr 274/2, a na zieleń, drogi i chodniki pozostanie około 75m², z czego około 25m² od strony działki nr 274/1. Niemożliwe jest zatem przedstawienie przez inwestora prawidłowego planu zagospodarowania przedmiotowej działki, pokazującego rozmieszczenie zieleni oraz sposobu wjazdu do garażu przy zachowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów. Podkreślono, iż projekt zawiera tak rażące rozbieżności, niejednoznaczne opisy oraz błędy formalne, że nie ma możliwości, aby ich nie dostrzec, nawet przy pobieżnym sprawdzaniu kompletności projektu. Zaznaczono przy tym, iż niektóre usterki nie mogły powstać przez przeoczenie lub wskutek błędu, lecz w ocenie strony odwołującej się są wynikiem świadomego działania. Wskazano także na nieautoryzowane zmiany w spornym projekcie architektonicznym i projekcie budowlanym: na rysunku rzut piętra przy północnym oknie ściany zachodniej dopisano słowo luksfer. Zmieniono również projekt elewacji zachodniej, wypełniając przestrzeń północnego okna luksferami, także bez daty i podpisu osoby, która te zmiany akceptuje. Organ w piśmie z dnia "[...]" poinformował jedynie o dołączeniu do projektu dodatkowej karty, jednak nie wspomniał o naniesieniu wskazanych wyżej poprawek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził wprost, iż nieznany jest autor poprawek, mimo to uznał, że wypełnienie północnego okna ściany zachodniej luxferami stanowi warunek dostateczny do zatwierdzenia całego projektu. Nie można również zgodzić się, iż istniejące ściany od strony działki nr 273 stanowią linię prostą, a tak zostały nakreślone na rysunku nr 2 kwestionowanego projektu. Okoliczność ta dyskwalifikuje całość projektu. W ocenie strony odwołującej się celem inwestora jest doprowadzenie do zatwierdzenia jakiegokolwiek projektu, a następnie wybudowanie 3 mieszkań czynszowych: dwa na drugiej kondygnacji i jedno na poddaszu użytkowym, a tym samym podwyższenie budynku do 10m, co jeszcze bardziej zwiększy uciążliwość dla terenów sąsiednich. Wbrew opisowi technicznemu na przekroju budynku pokazano poddasze nieużytkowe bez żadnych ścian, na żadnym rysunku nie pokazano żadnych nowych zewnętrznych ścian, a na rzutach elewacji nie pokazano żadnych schodów zewnętrznych ani żadnych przesuwanych okiennic. Ponadto opis techniczny do projektu budowlanego nie zawiera wykazu rysunków, zestawienia powierzchni według kondygnacji, nie określa ile kondygnacji ma projektowany budynek, ani jego wysokości i kubatury. Tymczasem gotowe są już projekty warunków technicznych wodno – kanalizacyjnych dla budynku trzyrodzinnego, a także przyłączeń do sieci gazowej, również dla budynku trzyrodzinnego. Zaprojektowano trzy piece c.o. i trzy gazomierze. Wskazane sprzeczności i braki uniemożliwiają jednoznaczne odczytanie projektu, przez co projekt nie spełnia warunków określonych w przepisach. Wypełnienie luxferami otworu okiennego pogorszy stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi pokoju, o którym mowa w § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., a ewentualne odstępstwo od norm wymaga zgody właściwego ministra uzyskanej jeszcze przed zatwierdzeniem projektu. Widoczne na dołączonych do odwołania zdjęciach rysy, pęknięcia i odkształcenia ścian bryły wschodniej świadczą o tym, że mogą być przekroczone stany graniczne przydatności do użytkowania bryły wschodniej, a jeśli tak, to bryła wschodnia nadaje się do rozbiórki, a nie do nadbudowy. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wskazano, iż podstawą materialno – prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 28, art. 32 ust. 4, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego Starosta M. poprawnie ustalił, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na mieszkalny na działce nr 274/2 przy ulicy K. "[...]" w M. nie stoi w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia w M. jako obszaru koncentracji usług ogólnomiejskich. Teren planowanej nadbudowy i przebudowy to zaplecze zabudowy pierzejowej ulicy K., na którym dopuszcza się zabudowę mieszkaniową. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujące na przedmiotowym terenie dopuszczają wykonanie budynku mieszkalnego o 2 kondygnacjach pełnych, 1 kondygnacji poddaszowej nieużytkowej, z 2 lokalami mieszkalnymi, o wysokości 8,59m. Jednocześnie zaznaczono, iż zmniejszenie wysokości planowanej nadbudowy i przebudowy nie stoi w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu oraz pozwoli zachować wymagania § 13 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zachowany jest również określony w § 60 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia wymagany czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych oraz warunki określone w § 12 ust.1 pkt 1, § 12 ust.3 pkt 3 tego rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 3 pkt 16 rozporządzenia projektowanego poddasza nie można uznać za kondygnację, gdyż jego średnia wysokość nie przekracza 2m (wyliczona z projektu średnia arytmetyczna wysokość wynosi 1,04m). Odnosząc się do zarzutów strony odwołującej, wskazano, iż w przypadku, gdy zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy uwzględnił wniosek odwołującego i zlecił organowi pierwszej instancji dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Ze zgromadzonego materiału aktowego wynika, że zmiana stolarki okiennej będącej w przybliżeniu do granicy działek budowlanych na luksfery została dokonana przez projektanta w dniu 22 lutego 2010r.,a czynność tą potwierdził projektant wpisem do projektu z dnia 10 sierpnia 2010r. Ponadto Starosta M. w piśmie z dnia 20 sierpnia 2010r. wyjaśnił okoliczności dokonania zmian w projekcie budowlanym dotyczących zamiany stolarki okiennej na luksfery. Podniesiono również, że uzupełniony projekt o nowe rysunki nie zmienia charakterystycznych danych projektowanej nadbudowy i przebudowy, a jedynie eliminuje rysunki będące pozostałością projektu pierwotnego z wcześniejszego postępowania. Zaznaczono przy tym, iż przepisy Prawa budowlanego w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszczają odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. Wskazano też, iż odpowiedzialność za prawidłowe, zgodne z przepisami, zasady wiedzy technicznej wykonanie projektu budowlanego i włączenie w jego zakres oceny technicznej istniejącego projektu ponosi projektant. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego nie jest uzasadniona, zaś naruszenie przez projektanta zasad określonych w art. 5 Prawa budowlanego prowadzi do możliwości zastosowania sankcji określonych w art. 93 pkt 1, tj. kary grzywny. Projekt zagospodarowania został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych. Należy zatem stwierdzić, iż projekt budowlany odpowiada wymaganiom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. i zawiera wszystkie niezbędne dane w myśl obowiązujących przepisów. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła M. K. – P., reprezentowana przez C.K. Podniesiono zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu złożonej skargi strona skarżąca podtrzymała wszystkie dotychczasowe zarzuty, przedstawione w toku postępowania administracyjnego w treści złożonego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w pozostałych pismach procesowych. Podkreślono liczne błędy, braki i niekonsekwencje projektu oraz nie dające się pogodzić sprzeczności między częścią opisową a rysunkami. Podniesiono, iż plan zagospodarowania działki nr 274/2, a zwłaszcza część rysunkowa nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 8 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w szczególności nie ma zgodnego ze stanem faktycznym obrysu istniejącego budynku, nie narysowano rozmieszczenia zieleni, ani układu dróg i dojazdów, w tym dojazdu do garażu, które powinny spełniać warunki § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym pozwolono na urządzenie wjazdu do projektowanego garażu od strony zachodniej, tj. od strony działki nr 274/1, stanowiącej własność strony skarżącej, a wjazd do garażu od tej strony jest możliwy tylko z naruszeniem terenu działki nr 274/1. Zaskarżona decyzja w ocenie strony skarżącej powiększa, a z pewnością utrwala uciążliwości i ograniczenia w swobodnym korzystaniu przez skarżącą z działki nr 274/1. Projekt budowlany jest niekompletny, gdyż nie zawiera planu zagospodarowania. W projekcie powinien być rysunek z rozmieszczeniem dojazdów, dróg i zieleni w skali zapewniającej czytelność, a nie mapa w skali 1:500, na której nie oznaczono nawet drzwi. Ponadto w aktach sprawy nie ma uprzedniej zgody Starosty zwalniającej inwestora z obowiązku sporządzenia części rysunkowej planu zagospodarowania działki, nawet gdyby Starosta był do tego uprawniony. Strona skarżąca podniosła także, iż wykonana ekspertyza techniczna jest nierzetelna i zawiera ustalenia niezgodne z istniejącym stanem faktycznym, a decyzje wydane na podstawie nieprawdziwych danych i z naruszeniem art.7 i art. 77 kpa powinny być uchylone. Zarzucono również, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana mimo braku uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W aktach sprawy do dnia dzisiejszego brak jest oryginału postanowienia organu uzgadniającego. Dokonano również nieautoryzowanych zmian projektu elewacji i ściany zachodniej drugiej kondygnacji budynku ( zastąpienie okna luksferami). Mimo skierowania przez stronę skarżącą do organu drugiej instancji wniosków w sprawie przeprowadzenia czynności sprawdzających mających na celu ustalenie faktycznej daty wydania postanowienia przez organ uzgadniający i wyjaśnienia okoliczności zmiany projektu, organ dał wiarę oświadczeniom osób nadzorujących daną sprawę bez podjęcia jakichkolwiek czynności sprawdzających w tym zakresie. Brak doręczenia stronie skarżącej postanowienia wydanego przez organ uzgadniający narusza art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości obrony swoich praw. Organ odwoławczy w wydanej decyzji nie ustosunkował się do najistotniejszych zarzutów, zaś treści pozostałych zarzutów nadano inny sens, dokonując ich dowolnej interpretacji, odmiennej od stanowiska strony skarżącej. Podniesiono także, iż zmiana części rysunkowej już zatwierdzonego, choćby nieprawomocnie, projektu powoduje, że całe opracowanie jest już innym projektem, który winien być przedmiotem postępowania w pierwszej instancji. Wbrew sugestiom organu odwoławczego nie pojawiły się żadne nowe okoliczności faktyczne mające wpływ na rozwiązania zawarte na rysunkach projektu, jak również nie zmieniły się przepisy uzasadniające rozszerzenie postępowania dowodowego. Strona skarżąca również nie wnioskowała o zmianę przedmiotowych rysunków. To organ odwoławczy uznał zasadność niektórych zarzutów przedstawionych przez stronę skarżącą, nie polecił jednak usunięcia innych wskazanych rozbieżności i błędów, zatem nie uznał ich zasadności, a tym samym ocenił przed wydaniem decyzji cały materiał dowodowy. Podkreślono, iż zatwierdzony projekt przebudowy i nadbudowy został sporządzony na podstawie niezgodnych ze stanem rzeczywistym przesłanek i zawiera wzajemnie wykluczające się rozstrzygnięcia. Plan zagospodarowania działki nie zawiera rzeczywistego rzutu istniejącego budynku, w którym rzuty północnych ścian wschodniej i zachodniej bryły budynku nie tworzą odcinka jednej linii prostej ,lecz stykają się pod katem rozwartym wklęsłym. Rzeczywisty rzut budynku nie jest przedstawiony ani w części opisowej, ani w części rysunkowej planu zagospodarowania terenu. Opisu położenia i rzeczywistego stanu ścian północnych nie ma również w ekspertyzie technicznej i w ocenie stanu technicznego. Ponadto na rysunkach parteru wszystkie ściany zewnętrzne budynku oznaczone są jako ściany istniejącego, tymczasem w opisie znajduje się zapis, iż ściany zewnętrzne parteru są nowe, z bloczków. Podobnie na przekroju rysunku widać poddasze nieużytkowe, natomiast w części tekstowej poddasze opisane jest jako użytkowe. Strona skarżąca zaznaczyła przy tym, iż część opisowa i część rysunkowa stanowią integralne, wymagane przepisami elementy projektu. Oba zatwierdzone przez Starostwo elementy projektu nie mogą jednocześnie zawierać wykluczających się ustaleń. Wskazano również, iż organ odwoławczy posługuje się pojęciem rozbudowa, podczas gdy jest to całkowicie odrębna kategoria przedsięwzięcia, inna niż przebudowa i nadbudowa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż w toku postępowania zostały podjęte wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzupełniony projekt o nowe rysunki nie zmienia charakterystycznych danych projektowanej nadbudowy i przebudowy, zakresu postępowania oraz wniosku, a jedynie eliminuje rysunki będące pozostałością projektu pierwotnego z wcześniejszego postępowania. Kwestionowany projekt budowlany zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego spełnia wymagania określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu, a zakres i treść projektu jest dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. W projekcie nie wskazano układu komunikacyjnego i układu zieleni, gdyż przedmiotowa inwestycja nie zmienia sposobu zagospodarowania terenu. Wbrew twierdzeniem strony skarżącej na projekcie wskazane są wejścia do budynku, dwa wrota garażowe oraz projektowane drzwi wejściowe. W ocenie organu odwoławczego kontrola projektu budowlanego dokonana przez organ pierwszej instancji została przeprowadzona prawidłowo. Nieuzasadnione jest również żądanie uzgodnienia ekspertyzy technicznej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Podnieść należy, iż słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zakres w jakim organ bada przedłożony projekt budowlany określa art. 35 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji nakazywał sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Przepis ten faktycznie nie upoważnia organu architektoniczno-budowlanego do ingerowania w poszczególne rozwiązania przyjęte przez projektanta. Jednakże przedłożony projekt musi odpowiadać wymogom formalnym, określonym zarówno w przepisach Prawa budowlanego, jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120 poz. 1133 ze zm.). Projekt zatwierdzony zaskarżoną decyzją wymogom tym jednak nie w pełni odpowiada. Przede wszystkim podnieść należy, iż projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich (art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Wprawdzie w myśl art. 34 ust. 3a Prawa budowlanego wymogu tego nie stosuje się do projektu budowlanego przebudowy lub montażu obiektu budowlanego, jeżeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jednak w niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby przesłanka ta została spełniona. Zgodnie bowiem z art. 59 ust 1. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 80 poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. W niniejszej sprawie pozwolenie na budowę dotyczy zmiany sposobu zagospodarowania budynku z gospodarczego na mieszkalny. W związku z tym – wbrew twierdzeniu organu - projekt budowlany musi zawierać projekt zagospodarowania działki, a organ winien dokonać jego analizy pod kątem zgodności z przepisami technicznymi i – w uzasadnieniu decyzji- odnieść się do zarzutów skarżącego w tym zakresie. Przy czym wskazać należy, iż w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu winien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na aktualnej kopii mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państw ego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z tym, że w myśl § 10 tego rozporządzenia projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność. Projekt zagospodarowania w działki w niniejszej sprawie nie tylko budzi wątpliwości co do zgodności w części opisowej (np. brak opisu układu komunikacyjnego i zieleni), ale przede wszystkim w części graficznej. Załączona mapka jest bowiem sporządzona w skali uniemożliwiającej jej odczytanie, a ponadto zawiera oznaczenia z których tyko część została opisana. Taki projekt nie może być zatem uznany za spełniający wymogi określone przepisami prawa. Ponadto wskazać należy, iż postanowieniem Starosty M. z dnia "[...]" został wezwany do uzupełnienia projektu między innymi o analizę spełnienia wymagań § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) odnośnie dopływu światła dziennego do okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wprawdzie taka analiza została dołączona do projektu (k.32 projektu), lecz nie została ona podpisana. Nie wiadomo zatem kto ją sporządził i czy analizy tej dokonała osoba do tego uprawniona. Należy także podnieść, iż zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego projekt winien zawierać opis techniczny określający m.in. przeznaczenie i program użytkowy obiektu budowlanego oraz w zależności od rodzaju obiektu jego charakterystyczne parametry techniczne w szczególności kubaturę, zestawienie powierzchni, wysokość i długość. Projekt przedłożony przez inwestora nie zawiera nawet szczegółowego opisu przedmiotu inwestycji. Mowa jest w nim bowiem jedynie o przebudowie budynku gospodarczego na mieszkalny. Nie wiadomo jednak, czy ma to być budynek jednorodzinny, czy wielorodzinny, a jeśli tak – ile lokali mieszkalnych jest tam projektowanych. Kwestii tej zresztą nie rozstrzyga też zaskarżona decyzja, co także jest istotnym uchybieniem. Brak szczegółowego określenia zamierzonej inwestycji uniemożliwia bowiem ustalenie, jaka inwestycja była przedmiotem oceny dokonanej przez organ, a także jakiej inwestycji dotyczy wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Ponadto – jak słusznie podniósł skarżący - istnieją rozbieżności co do tej okoliczności w samym projekcie. Z graficznych załączników do projektu wynika bowiem iż planowane są tam dwa lokale mieszkalne, podczas gdy np. warunki podłączenia do sieci wodociągowej, czy gazowej mówią o budynku 3-rodzinnym. Poza tym w opisie technicznym brak jest tak wskazania tak istotnych parametrów jak np. wysokość budynku. W tym kontekście nie sposób ocenić zasadność zarzutu skarżącego w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał bowiem na obniżenie tej wysokości, lecz z części opisowej projektu w ogóle nie wynika, jaka ma być wysokość budynku. Co więcej z dołączonych do akt egzemplarzy nr 2 i nr 4 projektu wynika, iż np. wymiary poszczególnych kondygnacji podanych na k. 50 różnią się w poszczególnych egzemplarzach. Takie rozbieżności w poszczególnych egzemplarzach projektu w ogóle są niedopuszczalne, skoro zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę dołącza się 4 egzemplarze projektu. Oznacza to, iż muszą to być 4 identyczne egzemplarze projektu budowlanego. Kolejną kwestią budzącą wątpliwość jest fakt uzgodnienia projektu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W przypadku konieczności uzgodnienia pozwolenia na budowę z wojewódzkim konserwatorem zabytków w trybie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego uzgodnienie takie następuje w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na postanowienie to służy zażalenie. Oznacza to, iż staje się ono ostateczne dopiero z upływem terminu do wniesienia zażalenia lub – w przypadku wniesienia zażalenia – z datą wydania postanowienia przez organ II instancji. W niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. zostało wydane w dniu "[...]", zaś pozwolenie na budowę już w dniu następnym, tj. "[...]". Zatem w dniu wydania pozwolenia na budowę postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków nie było jeszcze ostateczne, co więcej wątpliwe jest, aby zostało doręczone chociażby inwestorowi. Wprawdzie zgodnie z art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, a niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych, lecz w dacie wydania pozwolenia na budowę 30 dni nie upłynęło. Poprawiony projekt budowlany został doręczony wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków w dniu 1 marca 2011r. Zatem w dniu 31 marca 2011r. dopiero kończył się wspomniany termin 30-dniowy. Nie jest natomiast słuszny podnoszony w niniejszym postępowaniu zarzut skarżącego, iż przedmiotowe postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie zostało mu doręczone. Postępowanie uzgodnieniowe prowadzone jest bowiem przed innym organem, niż organy orzekające w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać należy, iż karty projektu, które znajdowały się w dyspozycji Konserwatora są opatrzone pieczątka i podpisem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wynika z nich iż Konserwator dysponował miedzy innymi k. 49, na której zamieszczono kwestionowaną przez skarżącego zmianę dotyczącą otworów okiennych w wersji komputerowej. Nie można także podzielić zarzutu skarżącego, iż organ winien odmówić uwzględnienia wniosku inwestora. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji pozwoleniu na budowę. Przy czym jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - zgodnie z art. 71 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego - jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego należy uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło