II SA/Ol 108/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. F. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za prawo własności nieruchomości postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – C. F. wniosła - jak przyjąć należy mając na uwadze sposób wypełnienia rubryki nr 4 (podkreślenie wyłącznie jednej pozycji) - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jest na emeryturze, a mąż przechodzi na emeryturę za "[...]". Dodatkowo oboje prowadzą małe gospodarstwo rolne, lecz dochód z tego tytułu jest niski, a koszty życia i utrzymania bardzo wysokie. Do ich majątku należą budynki: mieszkalny i gospodarcze budowane w latach "[...]" oraz stare, wyeksploatowane maszyny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. W rubrykach odnoszących się do majątku, skarżąca wykazała dom o powierzchni "[...]", budynki gospodarcze o powierzchni "[...]" i "[...]", użytki rolne o powierzchni "[...]" i lasy o powierzchni "[...]", "ciągniki i maszyny" rolnicze, samochód osobowy marki "[...]", rok produkcji: "[...]" oraz oszczędności w wysokości "[...]". W rubrykach nr 9 i 10 skarżąca wykazała dochody: własny z tytułu emerytury w wysokości "[...]" i męża z "[...]" w wysokości ok. "[...]", co stanowi łącznie "[...]", a w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: opał - ok. "[...]", światło, gaz - "[...]", media - "[...]", podatek rolny - "[...]", ubezpieczenie KRUS - "[...]", wywóz śmieci - "[...]", leki - ok. "[...]", woda i ścieki - "[...]", co stanowi łącznie "[...]". Skarżąca dodała, że nie posiada kredytów i pożyczek. Do wniosku skarżąca załączyła kopie 2 pierwszych stron decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na 2016 rok (w łącznej kwocie "[...]") oraz dla potwierdzenia wysokości oszczędności oraz dochodu własnego - raport i wydruk z rachunku bankowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi. Na dalszym jego etapie mogą, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Zauważyć należy, iż w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie wystarczy wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy skarżąca tego nie uczyniła. We wniosku powołała się wprawdzie na "bardzo wysokie koszty życia i utrzymania", lecz jednocześnie wykazała oszczędności w kwocie "[...]", co oznacza, że przy wykazanych w rubrykach nr 9 i 10 dochodach skarżącej i jej męża w łącznej kwocie "[...]" oraz dochodzie małżonków z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, którego konkretna wysokość nie została wskazana ("Dochód z gospodarstwa jest niski"), skarżąca jest w stanie nie tylko pokryć wszystkie wydatki konieczne 2-osobowej rodziny, w tym wykazane w rubryce nr 11 (mając na uwadze wysokość podatku wykazaną w tej rubryce oraz wynikającą z załączonej do wniosku kopii decyzji wymiarowej przyjąć należy, że wydatki wykazane w rubryce nr 11 to wydatki roczne), ale również poczynić oszczędności, które aktualnie przewyższają wymagane obecnie koszty sądowe. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca nie wskazała jakichkolwiek przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że pomimo dysponowania oszczędnościami nie posiada możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała także, że nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odszkodowanie za prawo własności nieruchomości, którego wysokość ustalona na rzecz skarżącej i jej męża ("[...]") znacznie przekracza wysokość kosztów postępowania w tej sprawie. Zapłata tego odszkodowania stała się wymagalna, na co nie ma wpływu wystąpienie przez skarżącą na drogę postępowania sądowego. Zasada wstrzymania wykonania decyzji w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, obowiązująca w sprawach, o których mowa w przepisach działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; dalej: u.g.n.), nie obejmuje bowiem przypadków, gdy odszkodowanie ustalane jest odrębną decyzją (zob. art. 9 i art. 132 ust. 1a u.g.n.). Małżonkowie są więc uprawnieni do odbioru odszkodowania również, gdy kwestionowana jest jego wysokość. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.