II SA/Ol 109/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów – niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 340 zł. (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]" Dziekan Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu "[...]", zwanego w dalszym ciągu Uniwersytetem, działając na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zmianami ) oraz § 28 regulaminu Studiów tego Uniwersytetu, skreślił z dniem 27 listopada 2007 r. P.B. z listy studentów I roku studiów stacjonarnych na kierunku edukacja techniczno - informatyczna, ponieważ student nie uczestniczył w obowiązkowych zajęciach dydaktycznych. Decyzja ta zawierała pouczenie, iż służy od niej odwołanie do Rektora Uniwersytetu w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Pismem z dnia 13 grudnia 2007 r. P.B. zwrócił się do organu I instancji o sprostowanie powyższej decyzji w części dotyczącej pouczenia o sposobie zaskarżenia w ten sposób, aby jako organ odwoławczy zamiast Rektora wpisać Radę Wydziału. W ocenie wnioskodawcy powyższe uzasadnione jest treścią § 23 ust. 1 pkt 12 Statutu Uniwersytetu. Dziekan Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu pismem z dnia 14 grudnia 2007 r. poinformował, że żądanie to jest bezzasadne. Powołując się na przepisy wskazane w podstawie prawnej decyzji, potwierdził zasadność skreślenia P.B. z listy studentów. Odnosząc się natomiast do żądania sprostowania decyzji, organ stwierdził, że pouczenie o sposobie wniesienia odwołania zamieszczone w decyzji, było prawidłowe. Wynika to z art. 190 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym. Natomiast § 23 ust. 1 pkt 12 Statutu, na który powołuje się wnioskodawca, nie ma związku formalnoprawnego z przedmiotową decyzją. W odwołaniu, wniesionym do Rektora Uniwersytetu za pośrednictwem organu I instancji, P.B. wyraził swoje niezadowolenie z decyzji w przedmiocie skreślenia go z listy studentów zarzucając, iż jest ona niezrozumiała i zaskakująca. Wniósł o jej zmianę i umożliwienie dalszego uczestnictwa w zajęciach oraz wykazania postępów w nauce poprzez sprawdzenie wiedzy zdobytej na wykładach i ćwiczeniach. Podniósł, że pomylił się co do podmiotu, do którego powinien wnieść odwołanie. Wskazał, że przeszkodą do wcześniejszego wniesienia odwołania był okres świąteczny i Nowego Roku, co - jego zdaniem - stanowi ważną przyczynę usprawiedliwiającą wniesienie odwołania po upływie terminu wskazanego w pouczeniu zaskarżanej decyzji. Jednocześnie odwołujący się wniósł o uznanie, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Postanowieniem z dnia "[...]" Rektor Uniwersytetu, z powołaniem się na art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zmianami) dalej zwanej jako Kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania w związku z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ podał w uzasadnieniu, że w dniu 30 listopada 2007 r. odwołującemu się doręczono decyzję o skreśleniu z listy studentów, w której pouczono go o prawie i terminie do wniesienia odwołania. W stanie faktycznym sprawy termin ten upłynął z dniem 14 grudnia 2007 r., zaś odwołanie zostało złożone dopiero dnia 8 stycznia 2008 r. Odwołujący się nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobniłby, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy odwołującego się. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie P.B. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 134 Kpa oraz art. 111 § 2 Kpa. Wywiódł, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zamieszczone w art. 134 Kpa, to odrębne instytucje procesowe, które wykluczają się wzajemnie. Wobec powyższego zawarte w osnowie zaskarżonego postanowienia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z uwagi na jego wniesienie z uchybieniem terminu, stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżący podniósł ponadto, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, które skutkowałyby stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł bowiem skutecznie o sprostowanie decyzji w trybie art. 111 § 1 Kpa, wobec czego termin do wniesienia odwołania upływał, w myśl art. 111 § 2 Kpa, po 14 dniach od daty doręczenia odpowiedzi organu na to żądanie. W stanie faktycznym sprawy odpowiedź doręczono skarżącemu pismem z dnia 14 grudnia 2007 r. i od dnia doręczenia tego pisma rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonego aktu oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i poza kolejnością. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż zostało ono podjęte z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu podlegała zasadnicza kwestia, czy skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji "[...]" o skreśleniu z listy studentów. Z akt administracyjnych wynika, że decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu 30 listopada 2007 r. Zgodnie zatem z art. 129 § 2 Kpa, termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 14 grudnia 2007 r. Jednakże nie można pominąć, na co Rektor Uniwersytetu w ogóle nie zwrócił uwagi, że przed upływem tego terminu, skarżący zgłosił do organu I instancji żądanie sprostowania pouczenia o sposobie zaskarżenia, zamieszczonego w przedmiotowej decyzji. Uprawnienie to daje stronie przepis art. 111 § 1 Kpa, zgodnie z którym strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W takim przypadku termin do wniesienia odwołania nie biegnie od dnia doręczenia pierwotnej decyzji, lecz ulega on przesunięciu i rozpoczyna bieg od dnia doręczenia sprostowania /uzupełnienia/ decyzji lub odmowy sprostowania /uzupełnienia/ rozstrzygnięcia, bez względu na formę w jakiej to nastąpiło. (art. 111 § 2 Kpa) W niniejszej sprawie odpowiedź Dziekana Wydziału Nauk Technicznych na wniosek o sprostowanie decyzji została udzielona pismem z dnia 14 grudnia 2007 r. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie tego pisma. Ustalenie daty tego doręczenia jest okolicznością bardzo istotną, ponieważ od dnia jej doręczenia rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem sprostowania. Wskazać bowiem należy, że zgłoszenie przez P.B. żądania sprostowania decyzji w części dotyczącej pouczenia co do prawa odwołania, przesunęło początek liczenia terminu do wniesienia odwołania na dzień doręczenia stronie odpowiedzi w tej kwestii. Słusznie więc skarżący zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 111 § 2 Kpa, gdyż organ błędnie liczył termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]" od daty jej doręczenia, zamiast od daty doręczenia odpowiedzi na wniosek o sprostowanie tej decyzji. Zasadnie również skarżący podnosi w skardze, że art. 134 Kpa rozróżnia niedopuszczalność odwołania od uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Są to dwie odrębne, niezależne od siebie instytucje procesowe. Przesłanki stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, różnią się od przesłanek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia jest środkiem zaskarżenia wniesionym z przekroczeniem ustawowego terminu, ale nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 Kpa. Stwierdzając niedopuszczalność odwołania w związku z uchybieniem terminu do jego wniesienia, organ odwoławczy naruszył więc przepis art. 134 Kpa. Z tym, że - wbrew twierdzeniu strony skarżącej - nie jest to naruszenie rażące. Jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie takie nie ma wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10.11.1998r. sygn. akt III 898/97). Samo naruszenie art.134 Kpa nie mogło zatem stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podstawę do takiego rozstrzygnięcia dawało natomiast naruszenie przez Rektora Uniwersytetu art.111 § 2 Kpa, ponieważ naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy, uwzględniając powyższe rozważania, zbada czy odwołanie skarżącego zostało wniesione z zachowaniem terminu do dokonania tej czynności procesowej, licząc termin do wniesienia odwołania od dnia doręczenia skarżącemu pisma Dziekana Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu z dnia 14 grudnia 2007 r., a w razie ustalenia, że termin został zachowany, rozpozna odwołanie. Należy tu przypomnieć, że – zgodnie z art. 57 § 5 Kpa - datą wniesienia odwołania jest data nadania odwołania w urzędzie pocztowym, a nie data wpływu do organu, a stosownie do art.57 § 4 Kpa, jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Na mocy art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 200 ppsa stosownie do wyniku sprawy.