II SA/Ol 109/18

PostanowienieWSA w Olsztynie2018-02-22

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od tych kosztów, a następnie rozpoznać wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro strona jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od tych kosztów jest zbędne i podlega umorzeniu. Następnie, stosując odpowiednio przepisy o przyznaniu prawa pomocy, sąd zbadał przesłanki ustanowienia zawodowego pełnomocnika, stwierdzając, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia jego ustanowienie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, prowadzi 3-osobowe gospodarstwo domowe z mężem i synem, którzy są osobami niepełnosprawnymi wymagającymi opieki. Rodzina posiada dom, a jej dochody pochodzą z rent męża i syna oraz zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca wykazała znaczące wydatki na leczenie, media i inne potrzeby.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – A. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i synem, którzy jak wskazała w skardze i w uzasadnieniu wniosku, są osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi jej opieki. Sama skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Do majątku rodziny należy dom o powierzchni "[...]". Źródłami dochodu 3-osobowej rodziny są: renta męża i renta syna wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie "[...]". W rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wykazała: leczenie (leki i wizyty lekarskie), prąd, gaz, woda, odpady komunalne, Internet i telewizja w łącznej kwocie "[...]". Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej i jej rodziny stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Wskazać należy, że źródłami dochodu 3-osobowej rodziny skarżącego są jedynie renty jej męża i syna oraz zasiłek pielęgnacyjny. Mając na uwadze wysokość tego dochodu oraz wysokość wykazanych wydatków mieszkaniowych i na leczenie, a także to, że z pozostałej po ich opłaceniu kwoty skarżąca musi zaspokoić pozostałe osobiste potrzeby konieczne członków 3-osobowej rodziny, ponosząc dodatkowe wydatki na wyżywienie, odzież i obuwie oraz środki czystości i higieny, uznać należy, że nie jest w stanie wygospodarować z tej kwoty środków na sfinansowanie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata, a nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie wskazanych kosztów postępowania. Dom, które stanowi jedyny majątek rodziny służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej członków. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło