II SA/Ol 1090/23
WyrokWSA w Olsztynie2024-03-26
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu o rozwiązaniu stosunku pracy z dyrektorem samorządowej jednostki organizacyjnej, mimo że wywołuje skutki w sferze prawa pracy, podlega kontroli sądu administracyjnego jako akt z zakresu administracji publicznej?Ratio decidendi
Uchwała zarządu powiatu o rozwiązaniu stosunku pracy z dyrektorem samorządowej jednostki organizacyjnej, mimo że wywołuje skutki w sferze prawa pracy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd administracyjny bada, czy organ nie przekroczył granic swojej kompetencji administracyjnej i czy realizacja tej kompetencji nie nastąpiła w sposób dowolny, oceniając zgodność uchwały z prawem, a nie kwestie pracownicze.Stan faktyczny
Skarżący, A. P., zaskarżył uchwałę Zarządu Powiatu w O. o rozwiązaniu z nim stosunku pracy z funkcji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Zarzuty skargi dotyczyły naruszenia procedur administracyjnych, braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a także wadliwości merytorycznej uzasadnienia uchwały. Organ powiatu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że sprawa ma charakter pracowniczy i powinna być rozpatrywana przez sąd pracy, a także że skarżący utracił interes prawny do jej wniesienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 roku sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Zarządu Powiatu w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z Dyrektorem P. w O. oddala skargę.
Zaskarżoną uchwałą z [...] Nr [...] w sprawie rozwiązania stosunku pracy z Dyrektorem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. (dalej jako: "PCPR"), Zarząd Powiatu w O. (dalej jako: "zarząd powiatu") działając na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1526 z późn. zm.) oraz art. 30 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 100 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.) dalej: "K.p.", art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1, 2, 5, 6, w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 530 z późn. zm.) dalej: "u.p.s." postanowił (w § 1.1) o rozwiązaniu stosunku pracy z A. P. - dyrektorem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. (dalej jako: "dyrektor", "skarżący"), z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływa w dn. 31.01.2024 r. oraz w okresie wypowiedzenia zobowiązuje dyrektora do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w wymiarze 21 dni, a w pozostałym okresie wypowiedzenia zwalnia z obowiązku świadczenia pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W § 1.2 wskazano, ze uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę wraz z pouczeniem stanowi załącznik do niniejszej uchwały. W § 2 zastrzeżono, że z dniem doręczenia niniejszej uchwały, odwołuje się wszelkie upoważnienia i cofa wszystkie pełnomocnictwa udzielone dyrektorowi, w § 3 wskazano, że odpis uchwały należy doręczyć dyrektorowi, jak też wykonanie uchwały w tym jej doręczenie skarżącemu powierza się Staroście [...] ( § 4). W § 5 zapisano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu stwierdzono, że po wysłuchaniu wyjaśnień dyrektora oraz przeprowadzeniu dyskusji odnośnie złożonych wyjaśnień zarówno co do zarzutów zawartych w skargach na jego działalność, jak i dotyczących uzyskanych informacji od pracowników PCPR, po wnikliwej analizie biorąc pod uwagę ostatnią ocenę pracy dyrektora a także ocenę działalności PCPR do grudnia 2022r., postanowiono rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
1. Wskazano na ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych wynikające z art.
100 § 2 pkt 4) K.p. oraz art. 24 ust. 1 u.p.s., które polegało na:
Do obowiązków dyrektora PCPR należało kierowanie i zarządzanie jednostką, w tym zapewnienie jej należytego utrzymania i funkcjonowania, zaś do podstawowych obowiązków pracownika samorządowego należy dbałość o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz indywidualnych interesów obywateli – art. 24 ust. 1 u.p.s.
a) w okresie od stycznia do października 2023 r. dyrektor PCPR zakazał wyjazdu
po wychowanków przebywających w ośrodkach specjalistycznych (MOS, MOW, ośrodki odwykowe) pracownikom w zespołach kierowca i wychowawca z uzasadnieniem takiej decyzji, że wystarczy aby po wychowanka jechał wyłącznie kierowca albo wychowawca. Doszło do naruszenia przepisów w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przewożonym osobom a także wykonującym te czynności pracownikom. Poleceniem tym doprowadził do naruszenia indywidualnych interesów podopiecznych (obywateli) a także interes publiczny. Brak uregulowania w sposób transparentny kwestii dowozu osób powodował, że nie było zapewnione bezpieczeństwo podopiecznych oraz pracowników, utrudnione było funkcjonowanie kierowanej jednostki;
b) nie wprowadził procedur i rozwiązań mających przeciwdziałać mobbingowi,
zgodnie z art. 94³ § 1 K.p. Nie wprowadził istotnego elementu niezbędnego w zarządzaniu jednostką publiczną, czym naruszył indywidualne interesy pracowników oraz interes publiczny poprzez nieprzestrzeganie przepisów prawa pracy;
c) dyrektor PCPR nadzorował funkcjonowanie Domów Pomocy Społecznej (dalej
jako: "DPS") i przez okres co najmniej 2020 - 2022 posiadał wiedzę o dokonywanych przez podopiecznych tych domów transakcjach zbywania nieruchomości, jednak dopiero w 2023 r. zareagował na zgłaszane informacje, które wcześniej były już w sprawozdaniach z działalności DPS, dokonując kontroli i czynności nadzoru oraz kierując w sierpniu informacje do Rady Powiatu O.. Uzyskane informacje dopiero po długim okresie od zdarzenia wywołały u skarżącego refleksję i uznanie, że mogą one nosić znamiona przestępstwa lecz nie skierował zawiadomienia o nieprawidłowościach do właściwego organu (prokuratury), przekazując informacje tylko zarządowi powiatu. Naruszył obowiązki wynikające z art. 304 k.p.k., czym nie działał w interesie publicznym. Posiadając wiedzę i przekazując informacje o ewentualnych nieprawidłowościach powinien samodzielnie dokonać zgłoszenia, o którym mowa w przepisie, co więcej mając przeświadczenie o nieprawidłowościach nie działał w indywidualnym interesie podopiecznych domów pomocy społecznej które nadzorował, a także w interesie publicznym, co potwierdzają dokumenty złożone przez dyrektora w dniu 27 czerwca 2023 r. [...].
2. Wskazano na naruszenie obowiązków pracownika samorządowego
wynikających z art. 24 ust. 2 pkt l), 2), 5), 6) u.p.s., tj. [1) przestrzeganie Konstytucji RP i innych przepisów prawa; 2) wykonywanie zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie; 5) zachowanie uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami, zwierzchnikami, podwładnymi oraz współpracownikami; 6) zachowanie się z godnością w miejscu pracy i poza nim].
a) w okresie od stycznia do października 2023 r. skarżący zakazał wyjazdu po
wychowanków przebywających w ośrodkach specjalistycznych (MOS, MOW, ośrodki odwykowe) pracownikom w zespołach kierowca i wychowawca uzasadniając to, że wystarczy aby po wychowanka jechał wyłącznie kierowca albo wychowawca. W tym zakresie doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przewożonym osobom, a także wykonującym te czynności pracownikom;
b) jako dyrektor PCPR nie wprowadził procedur i rozwiązań mających
przeciwdziałać mobbingowi, zgodnie z art. 94³ § 1 K.p., tym samym nie przestrzegał przepisów prawa pracy;
c) wielokrotnie naruszył obowiązek wykonywania zadań sumiennie, sprawnie
i bezstronnie a także obowiązek zachowania się z godnością w miejscu pracy i poza nim w okresie od grudnia 2022 r. do października 2023 r. poprzez:
- wskazywanie, że domy dla dzieci są złe lub niepotrzebne i należy je zlikwidować, co dotyczyło również domów dziecka - czym naruszył godność osób wychowujących się w tych domach, a także nie zachowywał się godnie jako osoba nadzorująca te placówki;
- naruszenie zasad zachowywania się z godnością w miejscu pracy poprzez wielokrotne niewłaściwe zachowanie się do co najmniej jednego pracownika poprzez: unikanie kontaktu z wybranymi pracownikami, brak wypowiadania się przez określonych pracowników; podczas rozmów telefonicznych z pracownikami posługiwanie się krzykiem oraz używanie słów obraźliwych w rozmowie z pracownikiem, wyśmiewanie działań pracowników; w przypadku wyrażenia innego zdania "wpada w szał i furię". W kontaktach osobistych z co najmniej kilkoma pracownikami zachowywał się w sposób naruszający godność "bezczelny, arogancki". W odniesieniu do co najmniej jednego pracownika, dyrektor zachowuje się w sposób niewłaściwy, który oceniany jest jako dążący do poniżenia go i wyłączenia z grona pracowników. Przykładem takiego zachowania jest zdarzenie z 3 października 2023 r.
- naruszanie godności pracowników i wychowawców poprzez sugerowanie im cech jakich oni nie posiadają, w tym wskazywanie, że wychowawca, który nawiązuje więź z dzieckiem traktowana jest jak osoba "zaburzona", używanie do pracowników stwierdzeń, iż "jest niegodną pracy z dziećmi"; próby straszenia pracowników w rozmowach telefonicznych wskazując, że jest "powiązana umową z PCPR jako pracownik i żebym o tym nigdy nie zapomniała czyniąc swoje działania na rzecz dzieci";
- naruszanie godności zastępcy dyrektora PCPR poprzez "używa szykan, reaguje ironicznie, sarkastycznie na wszelkie podejmowane działania pomocowe dla dzieci". Zdarzenia takie miały miejsce w stosunku do co najmniej jednego pracownika;
- nie wykonywanie swoich obowiązków w sposób bezstronny, czego przykładem jest wprowadzenie zakazu współpracy z organizacjami pozarządowymi, mimo że takie zapotrzebowanie jest zgłaszane przez podopiecznych. Dyrektor PCPR zakazał współpracy z Fundacją [...] co oceniają negatywnie z uwagi na pozytywny wpływ działań Fundacji w zakresie postawy dzieci, ich zaangażowania w pomoc innym, wyrażania swoich uczuć i potrzeb emocjonalnych;
- nie wykonywanie swoich obowiązków w sposób bezstronny czego przykładem jest zakaz współpracy z [...]. Zakaz był spowodowany przede wszystkim tym, że z osobami zarządzającymi klubem dyrektor prowadzi prywatny spór posługując się na swoim FB sformułowaniami godzącymi w godność wykonywanego zawodu;
- deprecjonowanie innych podmiotów czego przykładem jest działalność Fundacji [...] a także działalności poza pracą pracowników PCPR czego przykładem są działania i zachowania względem p. E. C., co potwierdzają skargi pracownika, a także pisma Związków Zawodowych skierowane w jej obronie;
- naruszenie zasad współżycia społecznego oraz godności względem osób nie będących pracownikami przykładem jest korespondencja pomiędzy dyrektorem, a osobą reprezentującą [...], zarówno poprzez wymianę sms-ów, jak i na stronie FB i w komentarzach pod umieszczonym postem;
- naruszanie godności zawodu i pracownika samorządowego poprzez umieszczanie na FB informacji mogących godzić w inne osoby oraz być odbierane jak narażające działalność i godność pracownika samorządowego, co potwierdzają wpisy na FB skarżącego oraz zamieszczone wypowiedzi i posty.
W dniu 13 grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga A. P. na uchwałę Zarządu Powiatu w O. nr [...] z [...] w sprawie rozwiązania stosunku pracy z dyrektorem PCPR, w której wniesiono o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucono uchwale naruszenie:
1) art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym (u.s.p.) poprzez niedochowanie standardów proceduralnych w procesie wydawania uchwały, tj. naruszenie mających zastosowanie na zasadzie analogii legis przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") tj. art. 6 - stanowiącego zasadę praworządności, art. 7 - wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, art. 8 - określającego zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, art. 10 § 1 - wymagającego zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie oraz art. 77 § 1 - zobowiązującego organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego poprzez oparcie uchwały o argumenty nie tylko nie znajdujące pokrycia w stanie faktycznym sprawy ale wprost z nim sprzeczne, a także brak uzasadnienia uchwały w sposób poddający się kontroli i nadzorowi;
2) art. 7, art. 8 § 1, art. 10 i art. 77 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżącego możliwości brania udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie uchwały, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do stawianych mu zarzutów, a tym samym naruszenie zasad dotyczących prawdy obiektywnej, bezstronności i równego traktowania stron postępowania oraz czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;
3) interesu prawnego oraz uprawnień skarżącego - art. 87 ust. 1 u.s.p., co wyraża się w sprzecznym z prawem odwołaniem z zajmowanej funkcji z jednoczesnym rozwiązaniem z nim stosunku pracy;
5) art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez brak właściwego uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej jakim jest zaskarżona uchwała.
W uzasadnieniu co do legitymacji skargowej skarżącego podano, że nie budzi ona wątpliwości skoro wykazano istnienie i bezpośrednie naruszenie własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p., gdyż kwestionowana uchwała odwołuje z pełnionego stanowiska. Poza tym do aktów wymienianych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. - a zatem także do uchwał zarządu powiatu, które nie stanowią prawa miejscowego, skargę można wnieść w każdym czasie.
Podkreślono, że uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej i objęta jest zakresem kognicji sądu administracyjnego, gdyż jest aktem organu administracji publicznej zarówno o charakterze personalnym, wywołującym skutki w sferze prawa pracy, jak i aktem podjętym w sprawie z zakresu stosunku służbowego, a więc administracji publicznej. Wprawdzie uchwała wydana została w granicach kompetencji zarządu powiatu, jednak sposób zrealizowania tej kompetencji wskazuje, że nastąpiło to w sposób dowolny, arbitralny (wręcz stronniczy) i bez zapewnienia skarżącemu prawa do wcześniejszego jego wysłuchania w sprawie. Skarżący brał co prawda udział w posiedzeniu zarządu powiatu podczas którego zadecydowano o jego odwołaniu i miał możliwość zabrania głosu jednak jego udział w tym postępowaniu oraz możliwość obrony swych praw uznać należy za iluzoryczne i nie wyczerpujące uprawnień z art. 10 k.p.a. Skarżący przychodząc na posiedzenie zarządu nie miał wiedzy, że będzie procedowana kwestia jego odwołania, był tym faktem zaskoczony. Celem organu było zaskoczenie go i uniemożliwienie mu wykazania fałszywości argumentów organu, które stanowią uzasadnienie uchwały. Dążono do tego aby w aktach sprawy nie znalazły się wyjaśnienia podważające prawdziwość uzasadnienia uchwały.
Zarzucił, że na posiedzenie zarządu z dn. 10 października 2023 r. otrzymał dwa zaproszenia: pierwsze z 5.10.2023 r. informujące go o posiedzeniu zarządu 10.10.2023 r. g. 9.30, gdyż wcześniej zgłaszał potrzebę wprowadzenia zmian w regulaminie organizacyjnym PCPR oraz drugie przesłane mailem do PCPR 09.10.2023 r. o godz. 16.25 o innej treści zawiadomienia, który następnie przesłano na jego prywatny adres mailowy 10.10.2023 r. o godz. 7.06 wraz ze pismami E. C., K. K., D. M. (prawdopodobnie skargami, choć organ nie dokonał ich kwalifikacji prawnej). Zarząd oczekiwał ustosunkowania się do tych pism, jednak z uwagi na ich obszerność, podczas posiedzenia skarżący poprosił o możliwość wypowiedzenia się na temat skarg na następnym posiedzeniu zarządu tj. 17.10.2023 r. Podczas posiedzenia zarządu 17.10.2023r. przedstawił pisemne odpowiedzi na skargi. O samym posiedzeniu zarządu w dn. 17.10.2023r. został poinformowany mailem z 16.10.2023 r., który nie zawierał informacji aby porządek obrad dotyczył także odwołania go z funkcji dyrektora PCPR. Nie można uznać aby został skutecznie powiadomiony o planowanych czynności procesowych, a zawiadomienie umożliwiło merytoryczne przygotowanie się do planowanych czynności procesowych. Wyjaśnił, że w jego ocenie przekazane mu pisma nie stanowiły podstawy wydania uchwały, organ nie nawiązywał do nich bezpośrednio w uzasadnieniu uchwały, nie odnosił się do wyjaśnień skarżącego. Pisma te w istocie nie stanowiły materiału dowodowego w sprawie i w istocie okazały się dla sprawy zupełnie nieistotne lub neutralne. Nie można zatem, przyjąć aby skarżący chociaż częściowo został zaznajomiony z materiałem postepowania.
Skarżący poza pismami (mającymi w istocie charakter skarg z działu VIII k.p.a.) których treść zanegował (pisemnym stanowiskiem przedstawionym zarządowi) nie otrzymał żadnych dokumentów związanych z jego sprawą. Nie mając wiedzy o zebranym materiale dowodowym nie był w stanie zażądać jego uzupełnienia czy też polemizować ze stanowiskiem organu, którego nie przedstawiono (do dnia złożenia skargi organ nie przedstawił skarżącemu protokołu z posiedzenia zarządu). Uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wskazuje aby organ uwzględnił lub brał pod uwagę treść pism ww. osób przedstawionych skarżącemu 10 października 2023 r.
Skarżący wskazał, że choć uchwała zarządu posiada formalnie uzasadnienie, to nie może być ono uznane za wypełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a., jak też aby organ zbadał i przedstawił w sposób wiarygodny okoliczności faktyczne sprawy oraz rzetelnie umotywował swoje stanowisko. Przy kontroli odwołania ze stanowiska dyrektora jednostki organizacyjnej powiatu znaczenie ma nie tylko to, czy taki akt zawiera uzasadnienie, ale również istotne są wywody przytoczone przez organ. Tylko prawidłowa i logiczna argumentacja, w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej a tych wymogów nie spełnia uzasadnienie treści skarżonej uchwały.
I tak nie istnieją żadne przepisy, które regulowałyby w sposób szczegółowy model przewozu wychowanków placówek podległych PCPR, ani też zobowiązujących dyrektora PCPR do sformułowania aktów wewnętrznych (regulaminów) w tym zakresie. Organ w uchwale takich przepisów nie wskazał a dyrektor PCPR mając na względzie kryteria racjonalności i gospodarności - korzystając ze swoich uprawnień jako przełożony placówki - zalecił aby w sytuacjach standardowych wychowanek podróżował wraz z kierowcą będącym pracownikiem placówki. Jest to kompetencja dyrektora, który określa w zależności od wieku i stanu zdrowia dziecka, liczby przewożonych dzieci, odległości przewozu, ile osób (opiekunów, wychowawców) jedzie razem z dziećmi.
Zarząd powiatu mylnie wskazał, że dyrektor PCPR nie wprowadził procedur antymobbingowych, gdyż wprowadził takie procedury zarządzeniem z 28 września 2023 r., dlatego zarzut taki jest nieuprawniony.
Także kolejny zarzut pozostaje nieuprawniony, gdyż w kwietniu 2023 r. do dyrektora PCPR wpłynęła anonimowa skarga, że w DPS [...] doszło do naruszenia interesów mieszkańców, którzy udzielili pełnomocnictwa do sprzedaży mieszkań prawnikowi DPS. W toku kontroli którą niezwłocznie przeprowadził skarżący stwierdzono brak właściwego nadzoru nad placówką przez dyrektora DPS. Ustalono, że pełnomocnikiem sprzedaży nieruchomości pensjonariuszy była osoba zatrudniona w DPS, jednak skarżący nie mógł samodzielnie ocenić czy działania te można zakwalifikować jako czyn zabroniony. O swoich ustaleniach powiadomił pisemnie Starostę, który zlecił natychmiast audyt w tej sprawie, a następnie zawiadomienie do prokuratury złożył Wicestarosta. Organ winien w skład dokumentacji towarzyszącej uchwale załączyć pismo skarżącego skierowane do organu dotyczące nieprawidłowości w DPS. Wbrew stanowisku uchwały, to on pełnił rolę sygnalisty w sprawie nieprawidłowości w DPS. Zaniechania, jeśli wystąpiły, to jedynie po stronie starosty, który o sprawie został poinformowany właśnie przez skarżącego. Organ nie wyjaśnił tezy, że skarżący wiedział w okresie 2020 - 2022 o tym, że podopieczni DPS dokonują szkodliwych dla siebie rozporządzeń majątkiem. Anonimowa skarga wpłynęła dopiero w kwietniu 2023 r. i skarżący podjął niezwłocznie działania.
W odniesieniu do zarzutu z pkt 2 p.pkt c) uzasadnienia uchwały skarżący podał, że sformułowano uwagi nie poparte żadnym konkretnym uzasadnieniem. Odnosząc się do tych uwag, podzielonych na tirety, wskazano, że skoro skarżący wielokrotnie naruszył obowiązek wykonania zadań sumiennie lub nawet zasad etyki pracy, organ winien sprecyzować takie zachowania i wskazać na konkretne działania lub zaniechania skarżącego, dokonując przy tym ich kwalifikacji prawnej. Nie sposób polemizować z tak ogólnym i publicystycznym stanowiskiem organu, który myli swoją rolę procesową z populistyczną krytyką, charakterystyczną dla gremiów politycznych. Podkreślił, że jeśli organ ma wiedzę o konkretnych działaniach lub zaniechaniach skarżącego które odpowiadały by przesłankom naruszenia prawa pracy, ewentualnie innych przepisów prawa lub nawet kodyfikacjom etycznym, powinien wyraźnie wskazać na takie działania i podjąć aktywność w sposób przewidziany prawem tj. wyciągnąć np. konsekwencje dyscyplinarne. Brak takiej aktywności organu wskazuje, że postawione mu zarzuty i argumenty są pozbawione treści.
Skarżący nie wprowadził nigdy zakazu współpracy z organizacjami pozarządowymi w ogólności a jedynie zmierzał do ograniczenia współpracy z Fundacją [...] z uwagi na brak rękojmi prawidłowego wykonywania zadań opiekuńczo-wychowawczych przez ten podmiot wobec dzieci będących podopiecznymi PCPR. Takie działanie pozostawało w granicach kompetencji dyrektora PCPR i było jego obowiązkiem by w razie wątpliwości co do rzetelności podmiotu zewnętrznego ograniczyć taką współpracę z uwagi na dobro dzieci. Podobnie w zakresie [...] zakaz dotyczył K. K. - który nie dawał rękojmi pracy z dziećmi w związku z podejrzeniem zachowań "przemoczonych", lub co najmniej impulsywnych. Nawet wątpliwości w takim zakresie nakazywały by powstrzymać ewentualny kontakt takiej osoby z podopiecznymi PCPR. Pan K. K. nie jest pracownikiem PCPR, nie może zatem rościć sobie prawa do dowolnego kształtowania swoich kontaktów z podopiecznymi. To władze PCPR decydują jakie podmioty mogą współpracować z jednostką. Działanie odmienne narażało by podopiecznych ośrodka na ryzyko.
Podnoszone przez zarząd powiatu argumenty dotyczące uchybienia godności pracownika poprzez treści publikowana na FB oraz treść prywatnej korespondencji sms nie mogą stanowić argumentu za podjęciem uchwały. Organ nie wskazał o jakie publikacje na FB chodzi, jaka ich treść i w jaki sposób narusza zasady godności.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Powiatu w O. wniósł o:
1) odrzucenie skarg, w związku z naruszeniem art. 58 § 1 pkt. 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczącym odpowiednio niewłaściwości sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej sprawy oraz tego, że przedmiotem skargi objęte jest postępowanie będące w toku oznaczone sygn. akt. [...] prowadzone przez Sąd Rejonowy w O. (IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych); ewentualnie
2) oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w całości z uwagi na brak naruszenia prawa administracyjnego w zakresie właściwości rzeczowej zarządu powiatu do wydania uchwały, podstawy prawnej oraz faktycznej determinującej zasadność podjętej uchwały,
3) zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
W obszernym uzasadnieniu odniesiono się do stawianych zarzutów skargi. Co do stanowisko o konieczności odrzucenia skargi wobec braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania tej sprawy wskazano, że w analizowanym stanie faktycznym sprawy, zaistniały pomiędzy stronami spór ma charakter pracowniczy, ponieważ jego przedmiotem jest uchwała zarządu powiatu w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z dyrektorem PCPR. W związku z tym, przedmiotem prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego są kwestie związane z nienależytym wykonywaniem obowiązków służbowych przez skarżącego jako dyrektora PCPR wynikających głównie z przepisów ustawy - Kodeks pracy. Na gruncie sądownictwa administracyjnego zgodnie wskazuje się, że wszelkie kwestie związane ze sporem na linii pracodawca - pracownik powinny być rozpatrywane przez sąd pracy, a nie sąd administracyjny. Co prawda, powołanie na stanowisko dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie stanowi czynność administracyjnoprawną, jednak rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem stanowi akt wywołujący skutki prawne wyłącznie w sferze prawa pracy, a nie prawa administracyjnego.
Kolejną przesłanką prawną przemawiającą za odrzuceniem skargi jest art. 58 § 1 pkt. 4 p.p.s.a. stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku. Podkreślono, że skarżący wniósł powództwo do sądu powszechnego - Sądu Rejonowego w O. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przeciwko jednostce - Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie, jednostce pozostającej pod nadzorem Powiatu O., w związku z czym, zarówno w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oraz pracowniczego występuje tożsame oznaczenie stron prowadzonych postępowań. Jednym z podnoszonych roszczeń jest żądanie przywrócenia skarżącego do pracy na stanowisku dyrektora PCPR. Nadto wskazano, że w treści skargi strona skarżąca koncentruje się wyłącznie na szczegółowym przebiegu okresu obejmującego wykonywanie czynności służbowych jako dyrektora PCPR mających przedstawić ją w świetle osoby należycie wywiązujących się z przypisanych obowiązków służbowych.
Na wypadek nieuwzględnienia przedstawionej argumentacji co do odrzucenia skargi wniesiono o jej oddalenie w całości. Pokreślono, że podstawą zarzutów skarżącego nie są kwestie związane z naruszeniem procedur administracyjnych mających na celu zakwestionowanie prawidłowości skarżonej uchwały. Skarżący koncentruje się wyłącznie na formułowaniu zarzutów o charakterze pracowniczym, nie podlegających rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Nie ulega wątpliwości, że dochowano zasadom należytej staranności towarzyszącym wydawaniu skarżonej uchwały. W dniu 10 października 2023 r. na posiedzenie zarządu powiatu zaproszony został skarżący celem ustosunkowania się do uwag co do jakości wykonywanej przez niego pracy jako dyrektora PCPR. Przyjmując skierowane do niego zaproszenie na posiedzenie organu zwrócił się z prośbą o możliwość ustosunkowania się do podnoszonych pod jego adresem zarzutów na kolejnym posiedzeniu organu (tj. 17 października 2023 r.), co zostało w całości uwzględnione. Chybiony zatem pozostaje zarzut, że nie miał on możliwości swobodnego ustosunkowania się do wszelkich uwag co do jego pracy. Następnie, pomiędzy członkami zarządu powiatu przeprowadzona została dyskusja co do kontynuacji dalszej współpracy ze skarżącym, w której każdy z nich miał prawo zabrania głosu. W obliczu dezaprobaty członków zarządu co do jego dotychczasowych działań oraz złożonych przez skarżącego wyjaśnień powzięto uchwałę, która zapadła w sposób jednomyślny.
Ponieważ rozwiązanie umowy o pracę dotyczyło pracownika świadczącego pracę na kierowniczym stanowisku skarżona uchwała została bardzo szczegółowo umotywowana i uzasadniona, a w jej treści wskazano wszelkie okoliczności sprawy będące konsekwencją braku możliwości obdarzenia skarżącego dalszym zaufaniem. W treści uzasadnienia wskazano szereg przykładów, w których obowiązki służbowe skarżącego nie były w sposób należyty wykonywane, co w konsekwencji doprowadziło do całkowitej utraty zaufania do skarżącego.
W piśmie z 2 stycznia 2024 r. skarżący przedstawił replikę na odpowiedź na skargę, w której w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie przytaczając bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne na poparcie swojego stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. II SA/Ol 1090/23 WSA w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.
Pismem procesowym z 21 lutego 2024 r. pełnomocnik zarządu powiatu przedstawił stanowisko odnośnie do repliki skarżącego na odpowiedź na skargę, w którym w całości podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie, w szczególności argumentując okoliczność braku po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę w oparciu o treść art. 87 ust. 1 u.s.p. oraz art. 50 § 1 p.p.s.a. Podkreślono bowiem, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, dlatego też nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego na gruncie prawa publicznego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
W dniu 13 marca 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego odnoszące się do stanowiska pełnomocnika zarządu wyrażonego w piśmie z 21 lutego 2024r.
Na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. skarżący podtrzymał stanowisko i zarzuty przedstawione w skardze oraz pismach zgłoszonych do Sądu. Wyjaśnił, że w związku ze skierowanym do sądu pracy pozwem nie został jeszcze wyznaczony termin. Pełnomocnik zarządu powiatu podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo przedłożył dodatkowe dokumenty, tj. wniosek skarżącego o wypłatę emerytury oraz decyzję o przyznaniu skarżącemu emerytury. Pełnomocnik podniósł, że nawet jeśli uznać, że w dacie składania skargi skarżący posiadał interes prawny w kwestionowaniu uchwały zarządu powiatu, to z uwagi na podjęcie dalszych kroków tj. złożenie wniosku o świadczenie emerytalne oraz wypłatę jednorazowej odprawy utracił go na dzień orzekania przez Sąd w tej sprawie. Skarga winna zostać odrzucona z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego. Podkreślił, że skarżący brał udział w postępowaniu przed podjęciem uchwały i uczestniczył w postępowaniu, które toczyło się w jednostce. Także wstępne wyniki audytu były mu przedstawiane. Nadto skargi, które były rozpatrywane przez inne organy i komisje były rozpatrywane przy udziale skarżącego. Wyjaśnił, że na posiedzenie zarządu 17 października 2023 r. skarżący przyniósł dokumenty oraz wyjaśnienia co do stawianych mu zarzutów w składanych skargach. Skarżący w ramach repliki podał, że na żadnym etapie postępowania nie było mowy o jego dowołaniu a wręcz przeciwnie o dużym zaufaniu ze strony Starosty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a sprawowana przez ten sąd kontrola obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, co wynika z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy ustrojowej kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza powyższe, że Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Przepisy art. 146 § 1 p.p.s.a. i art. 79 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526 z późn. zm.) zwanej dalej jako: "u.s.p." nie wprowadzają - poza kryterium zgodności z prawem - innych kryteriów do oceny kontrolowanej przez sąd administracyjny uchwały organu powiatu. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i faktycznego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną uchwałę stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem ust. 4 tego przepisu w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Przy czym do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p., wedle którego do zadań zarządu powiatu należy m.in. zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Z analizy obowiązujących w tym zakresie przepisów wynika, że ustawodawca nie zawarł w nich materialnoprawnej normy prawa administracyjnego określającej przesłanki zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu, tak jak to przykładowo uczynił w odniesieniu do podstaw powoływania i odwoływania dyrektora szkoły (vide: art. 66 ustawy z dnia 7 września 1991 r. Prawo oświatowe). Oznacza to, że w procesie badania legalności zaskarżonej uchwały sąd administracyjny bada czy organ nie przekroczył granic swojej kompetencji administracyjnej i czy zrealizowanie tej kompetencji nie nastąpiło w sposób dowolny. W szczególności zaś czy uchwała spełnia warunki formalne, a więc czy została podjęta przez właściwy organ i w wymaganej formie oraz czy zawiera wymaganą treść (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 506/16).
Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.p. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu powiatu jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu powiatu prowadzić może wyłącznie istotne naruszenie prawa.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną uchwałą zarządu powiatu skarżący został odwołany ze stanowiska dyrektora PCPR z powodu naruszenia przepisów prawa, w związku z zajmowanym stanowiskiem.
W tym miejscu w pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (art. 87 ust. 1 u.s.p.). Zaskarżona uchwała podjęta na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie: wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej (art. 4 ust. 1 pkt 3a u.s.p). Do zadań zarządu powiatu należy w szczególności m.in.: zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu (art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p.). Podejmowanie uchwał przez zarząd powiatu w sprawie zwolnienia dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie jest niewątpliwie wydawaniem aktów w sprawie z zakresu administracji publicznej przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Uchwały te równocześnie wywołują skutki z zakresu prawa pracy, podlegające kognicji sądów pracy. To, że uchwała w sprawie zwolnienia dyrektora wskazanej jednostki wywołuje skutki z zakresu prawa pracy nie zmienia jej publicznoprawnego charakteru. Taki sposób rozumienia charakteru prawnego aktów odwołania ze stanowiska kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów organów jednostek samorządu terytorialnego (wyrok WSA w Krakowie z 3.12.2015 r. sygn. III SA/Kr 1102/15 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako: CBOSA). Jeżeli wola organu powiatu w niniejszej sprawie otrzymała formę prawną aktu władczego opartego na przepisach prawa administracyjnego, to podlega on kontroli sądów administracyjnych, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy przysługującej zwolnionemu dyrektorowi przed sądem pracy. Podstawy prawne, przesłanki i kryteria sądowej kontroli w tych dwu trybach są odmienne.
W rzeczonym postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd powszechny (sąd pracy), lecz zachowanie przewidzianych w przepisach publicznoprawnych wymogów dotyczących aktu odwołania (zwolnienia) dyrektora jednostki samorządowej jako formy realizacji zadań publicznoprawnych powiatu, a więc aktu o publicznoprawnym charakterze. W niniejszej sprawie należało zbadać legitymację skarżącego do zaskarżenia uchwały, przy czym badanie to, czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę organu powiatu dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 87 ust. 1 u.s.p., a nie na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 87 ust. 1 u.s.p. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (vide: wyrok NSA z 20.11.2014 r. sygn. I OSK 1747/14, dostępny CBOSA). Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 87 ust. 1 u.s.p., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego.
Dyrektor powiatowego centrum pomocy rodzinie jest kierownikiem jednostki organizacyjnej pomocy społecznej w rozumieniu art. 112 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) i mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 530, z późn. Zm.), w tym art. 24-43 tej ustawy. Normy zawarte w powyższych przepisach stanowią źródło interesu prawnego osoby pełniącej funkcję dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie, który niewątpliwie zostaje naruszony w przypadku zwolnienia takiej osoby z zajmowanego stanowiska z uwagi na naruszenie wskazanych w tym przepisie norm prawa. W sytuacji zatem, gdy skarżący podnosi, że w drodze zaskarżonej uchwały niezasadnie odwołano go z zajmowanego stanowiska, gdyż w jego przekonaniu nie było ku temu podstaw, należy przyjąć, że interes prawny skarżącego wynikający ze wskazanych wyżej norm został naruszony zaskarżoną uchwałą.
W tym miejscu pozostaje nadto wskazać, że bez znaczenia dla interesu prawnego zwolnionego dyrektora jednostki organizacyjnej w powiecie pozostaje fakt późniejszego wystąpienia przez takiego pracownika z wnioskiem o ustalenie uprawnień emerytalnych i przyznanie emerytury, jak też wystąpienie o wypłatę jednorazowej odprawy emerytalnej. Jak już bowiem wskazano wyżej spełnienie przesłanek kontrolowane jest na dzień podjęcia skarżonego aktu, natomiast późniejsza zmiana stanu faktycznego nie wpływa na kontrolę skarżonego aktu administracyjnego w tej sprawie. Bez znaczenia dla tej kontroli pozostawałaby także okoliczność czy sąd pracy rozpoznałby już roszczenie dyrektora ze stosunku pracy czy też nie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że dopuszczalna jest merytoryczna ocena przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie legalności zaskarżonej uchwały zarządu powiatu.
Przechodząc do oceny legalności skarżonej uchwały podkreślić pozostaje, że jej podstawę stanowiła norma wynikająca z art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. Zarząd powiatu wykonuje uchwały rady powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa (art. 32 ust. 1 u.p.s). Zarząd powiatu upoważniony jest do podejmowania aktów w zakresie zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Podejmując uchwałę o odwołaniu skarżącego z zajmowanego stanowiska zarząd powiatu działał w zatem ramach swoich kompetencji przypisanych mu przez art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p., a zrealizowanie tej kompetencji nie nastąpiło w sposób dowolny. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała spełnia wszystkie wymagane przepisami prawa warunki formalne, została podjęta przez uprawniony organ, w wymaganej formie i zawiera wymaganą treść. Wypada podkreślić, że przepisy powołanej wyżej ustawy samorządowej ani uregulowania ustawy o pracownikach samorządowych lub ustawy z dnia z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1426 z późn. zm.) nie wprowadzają żadnych innych warunków do podjęcia przedmiotowej uchwały. W szczególności nie zawierają one materialnoprawnej normy prawa administracyjnego określającej przesłanki zwalniania kierowników takich jednostek organizacyjnych. Wobec tego odwołanie ze stanowiska dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie (rozwiązanie umowy o pracę) ma charakter uznaniowej kompetencji władczej, związanej w wykonywaniem zadań publicznych w zakresie kierowania, koordynowania i kontrolowania działalności powiatowych samorządowych jednostek organizacyjnych. Z uwagi na uznaniowość tej kompetencji tego rodzaju akt winien być należycie uzasadniony, w sposób czytelny ujawniający przesłanki jego podjęcia. Jednakże uchwała tego rodzaju nie jest wydawana w postępowaniu jurysdykcyjnym i w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście cytowanych w skardze i pismach procesowych orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących zapewnienia gwarancji procesowych zainteresowanej stronie, której uchwała dotyczy, w rzeczy samej akcentuje się również dwa istotne aspekty - zapewnienie czynnego udziału i wypowiedzenia się oraz należyte uzasadnienie podjętego aktu. I wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w każdym postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi jedną z podstawowych gwarancji procesowych jest zapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, co na zasadzie analogii legis uzasadniałoby stosowanie ogólnych zasad postępowania, takich jak przewidzianych w procedurze administracyjnej, w tym art.10 § 1 k.p.a., to jednak oceny tej kwestii nie można dokonywać bez analizy konkretnych okoliczności danej sprawy, a mianowicie trybu w jakim kwestionowana skargą uchwała została wydana.
W kontekście obowiązującego stanu prawnego, po analizie także przedłożonych akt tej sprawy, w ocenie Sądu nie można podzielić zarzutów skargi, że doszło do naruszenia trybu czy zasad postępowania a w tym, że strona skarżąca w ogóle nie brała udziału w procedurze uchwałodawczej dotyczącej rozwiązania umowy o pracę lub nie zachodziły podstawy faktyczne do podjęcia zaskarżonej uchwały na gruncie prawa administracyjnego publicznego.
Prawidłowość podjętej uchwały należy oceniać według podstawy prawnej i faktycznej w niej przywołanych. Podstawa prawna została wskazana właściwie zaś okoliczności faktyczne przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały w świetle zgromadzonej dokumentacji obejmującej wniesione skargi prezesa Uczniowskiego Klubu Sportowego [...] z dn. 20.09.2023r., zawiadomienia prezesa Fundacji [...] z dn. 20.09.2023 r., skargi D. M. z dn. 25.09.2023 r., petycji pracowników domów dla dzieci Powiatu [...] z dn. 20.09.2023 r., wniosku Zarządu Oddziału ZNP w [...] z dn. 27.09.2023 r. oraz Informacji o częściowych wynikach czynności doradczych przeprowadzonych w PCPR w [...] w zakresie analizy informacji o możliwości występowania zjawiska mobbingu w audytowanej jednostce według stanu na dzień 6.10.2023 r. z dn. 8.10.2023 r. jawią się jako konkretne i znajdujące odzwierciedlenie w zebranym materiale aktowym. Inaczej ujmując - organ działał na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych przez podmiot właściwy i uprawniony do przeprowadzenia audytu, czyli w ramach legalnego postępowania wszczętego w tej sprawie. Jeżeli organ oparł się i wywiódł swoje konkluzje na podstawie dokumentacji z poczynionych ustaleń, to nie można przyjąć, że działał w sposób dowolny czy arbitralny. Strona skarżąca miała możliwość i brała udział w tych zewnętrznych i wewnętrznych procedurach poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały, wbrew zarzutom skargi, została zapoznana z treścią składanych skarg i petycji. Także treść protokołów nr [...] z posiedzenia zarządu powiatu w dn. 10 października 2023 r. oraz protokołu nr [...] z posiedzenia zarządu powiatu w dn. 17 października 2023 r. potwierdzają fakt obecności skarżącego podczas posiedzenia zarządu oraz przedstawienia mu w na posiedzeniu 10 października 2023 r. zarzutów sformułowanych w zawiadomieniach i skargach, jak też umożliwienie skarżącemu odniesienia się do tych zarzutów. Okoliczność przeniesienia rozpoznania tych zarzutów na kolejne posiedzenie zarządu w dn. 17 października 2023 r. celem umożliwienia skarżącemu odniesienia się do nich, potwierdza, że zarzut skargi, że choć formalnie strona była obecna podczas posiedzeń zarządu powiatu 10 i 17 października 2023 r., to nie miała możliwości ustosunkowania się do stawianych jej zarzutów pozostaje gołosłowny. Przedstawione protokoły z posiedzeń zarządu potwierdzają fakt, że skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się i przedstawienie własnego stanowiska w tym przedmiocie. Brak jest natomiast jakiejkolwiek podstawy prawnej, poza konsultacją ze związkiem zawodowym, w oparciu o regulacje Kodeksu pracy, z których by wynikało uprawnienie strony skarżącej jako pracownika do uzyskania wcześniejszego zawiadomiona od pracodawcy o powzięciu przez pracodawcę zamiaru zwolnienia jej z pracy. Także fakt, że w realiach rozpoznawanej sprawy decyzja o rozwiązaniu umowy o prace z dyrektorem PCPR ma charakter aktu z zakresu administracji publicznej w tym zakresie nie czyni żadnego wyłomu i nie nakazuje pracodawcy wcześniejszego informowania o możliwości podjęcia takiej decyzji. Z treści protokołu z posiedzenia zarządu z dn. 17 października 2023 r. wynika ponadto, że po umożliwieniu i zapoznaniu się z wyjaśnieniami skarżącego zarządzona została 15 minutowa przerwa w obradach i dopiero później przyjęto projekt uchwały o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżących, który przyjęto jednogłośnie.
Z tego też względu twierdzenia zawarte w skardze co do faktu braku przedstawienia podstawy prawnej podjętej uchwały w oparciu o zarzuty wniesionych skarg pozostaje nieuprawniony skoro przesłane pisma kwestionujące prawidłowość pracy i zachowania skarżącego przy wykonywaniu swoich obowiązków zawierają wskazania dotyczące licznych nieprawidłowości w zakresie, który w uzasadnieniu chwały został zakwalifikowany jako wielokrotne naruszenie obowiązku wykonywania sumiennie, sprawnie i bezstronnie obowiązków, a także obowiązek zachowania się z godnością w miejscu pracy i poza nim w okresie od grudnia 2022 r. do października 2023 r., przy czym uchybienia te dotyczyły tak zachowania skarżącego w stosunku do pracowników PCPR, jak też do instytucji zewnętrznych, przedstawicieli Fundacji [...], czy [...].
Uregulowania ustawy o samorządzie powiatowym ani statutu powiatu wprowadzonego uchwałą Rady Powiatu w [...] nr [...] z dnia [...] nie wprowadzają, jeśli chodzi o procedowanie organu wykonawczego powiatu jakim jest jego zarząd, szczególnego trybu postępowania względem osób trzecich, czy zainteresowanych, poza unormowanym w § 44- § 49 określającymi tryb pracy tego organu, sposób przygotowania posiedzeń. Analizując te uregulowania statutowe Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury przy podejmowaniu uchwał w odniesieniu do uchwały będącej przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. W szczególności uchwala została podjęta z zachowaniem wymaganego quorum, w pełnym składzie, według przyjętego porządku obrad, sporządzono protokół odzwierciedlający przebieg posiedzenia.
Na tle okoliczności tej sprawy trzeba przyjąć, wbrew zarzutom skargi, że strona skarżąca miała wiedzę co do stawianych jej zarzutów w zgłoszeniach oraz skargach, czy petycjach, jak też miała wiedzę o wstępnych wynikach czynności audytu, o czym stanowi sama treść z której wynika, że dyrektorowi jednostki przedstawiono jej wyniki. Także co do zarzutów skarżący miał możliwość wypowiedzenia się, co potwierdza treść protokołu z posiedzenia zarządu z 17 października 2023 r. Odrębną natomiast pozostaje kwestia, która nie podlega ocenie w niniejszej sprawie, czy w realiach tej sprawy skarżący w przedstawionym stanowisku przekonał organ powiatu do swojego działania oraz prezentowanych wystąpień.
W zarzutach skargi strona koncentruje się w szczególności na odmiennej ocenie swoich działań, kwestionowanych w wystąpieniach oraz w skargach, jak też negowała fakt zaistnienia zdarzeń, w ramach których jej zachowanie mogło zostać negatywnie ocenione. Zarzucała nadto, że w uzasadnieniu uchwały brakuje konkretnych zdarzeń ze wskazaniem darty konkretnego zachowania, czy też negowała takie własne zachowanie.
W ocenie Sądu powołana przez organ przesłanka wynikająca z art. 24 ust. 2 pkt 1, 2, 5 i 6 w zw. z art. 43 ustawy o pracownikach samorządowych uzasadniała wydanie zaskarżonego zarządzenia. W uzasadnieniu uchwały zarząd powiatu wskazał w sposób niebudzący wątpliwości, jakie zachowania i naruszenia prawa zostały stwierdzone w związku z zajmowanym stanowiskiem, które w ocenie organu nie znajdują uzasadnienia dla dalszego pełnienia funkcji kierowniczej. Wskazano nadto, że od osoby pełniącej funkcję kierowniczą organ ma prawo wymagać i oczekiwać, jako pracownika samorządowego realizacji zadań w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa.
W przypadku, gdy organ działa w ramach swego władztwa administracyjnego niewadliwie, z zachowaniem trybu procedowania oraz formy właściwych dla podejmowanego aktu, dokumentuje w uzasadnieniu uchwały swoje racje, ujawnia przesłanki, wskazuje okoliczności na jakich się oparł, to zachodzi brak podstaw prawnych do uznania, że sposób realizacji kompetencji wynikających z przepisu art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. jest dowolny, arbitralny. Zaskarżona uchwała zawiera wszystkie elementy prawidłowo sporządzonego uzasadnienia (elementy prawa, faktu i wnioskowanie), które poddają się kontroli sądowej.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło