II SA/Ol 1094/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-10-25
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, opierając się na dochodach z roku 2014, mimo istnienia sprzecznych ustaleń co do składu rodziny wnioskodawcy w tym okresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Stwierdzono sprzeczność w ustaleniach organu co do składu rodziny wnioskodawcy w roku bazowym 2014, co uniemożliwia zaakceptowanie jego stanowiska i czyni decyzję przedwczesną. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, K. K., jednak MOPS odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego w roku 2014. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na dochodach z 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów i wniósł o uchylenie decyzji, wskazując na sprzeczne ustalenia organów co do składu jego rodziny w 2014 r. oraz na fakt, że jego konkubina otrzymywała świadczenia, w których uwzględniano czteroosobowy skład rodziny.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" (dalej jako Kolegium), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016 r., poz. 23 jt.- dalej jako k.p.a.) i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2016 r., poz. 195- dalej jako ustawa o pomocy, pomocowa) – po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z dnia "[...]" odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K. K. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Skarżona decyzja zapadła na tle poniższego stanu faktycznego.
W dniu 20 kwietnia 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" (dalej jako MOPS) wpłynął wniosek M. K. o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K. K. Podał, że tworzy wraz z nią rodzinę. Do wniosku załączył kserokopię wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 września 2008 r. rozwiązującego związek małżeński wnioskodawcy i powierzającego wykonywanie władzy rodzicielskiej m. in. nad K. K. obojgu rodzicom, z jednoczesnym połączeniem miejsca zamieszkania małoletniej K. K. z miejscem zamieszkania matki. Przywołany wyrok w tym zakresie (miejsca zamieszkania wspomnianej małoletniej) został zmieniony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 19 sierpnia 2011 r. w ten sposób, że ustalił miejsce zamieszkania K. K. przy ojcu M. K..
Decyzją "[...]" Kierownik MOPS w "[...]’, działający z upoważnienia Burmistrza "[...]", odmówił M. K. świadczenia wychowawczego na K. K. w kwocie 500,00 zł na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. powołując się na art. 5 ust. 3 ustawy pomocowej wskazujący, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, zaś dochód wnioskodawcy na osobę w rodzinie w 2014 r. wyniósł 1322,50 zł.
W odwołaniu od tejże decyzji M. K. podał, że obecnie jego dochody z tytułu umowy o pracę nie przekraczają kwoty 800,00 zł na osobę w rodzinie, a ponadto łoży alimenty na N. K. w wysokości 330,00 zł.
Skarżoną decyzją z dnia "[...]" Kolegium utrzymało decyzję Kierownika MOPS w "[...]" w mocy. Podało, że dochód M. K. został ustalony w oparciu o zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 czerwca 2016 r. i wyniósł 32.905,04 zł, składki na ubezpieczenie społeczne - 784,19 zł, zaś na ubezpieczenie zdrowotne - 380,64 zł. W tej sytuacji dochód rodziny M. K. to 31.740,21 zł, a zatem miesięczny przeciętny dochód członka jego rodziny w 2014 r. to kwota 1.322,50 zł, a zatem przyznaniu wnioskowanego świadczenia sprzeciwia się art. 5 ust. 3 ustawy pomocowej. Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania podało, że po myśli art. 48 ust. 2 ustawy o pomocy, nie ma możliwości uwzględnienia dochodu rodziny z innego okresu, niż tylko z 2014 r., a zatem uiszczane przez odwołującego się alimenty na N. K. (do rąk D. R.) nie mogą być uwzględnione w dochodzie rodziny wnioskodawcy, skoro dotyczą (przedłożone wraz z odwołaniem) okresu kwietnia – czerwca 2016 r.
W skardze M. K. rozstrzygnięciu Kolegium zarzucił naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy pomocowej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia wychowawczego na K. K. na rzeczony okres. Jednocześnie wnioskował, aby Sąd wystąpił do MOPS w "[...]" o ustalenie, czy w 2014 r. były pobierane zasiłki przez partnerkę D. R., ile osób tworzyło gospodarstwo domowe skarżącego i ile osób było na jego utrzymaniu. W zakresie wniosku dowodowego podał, że w 2014 r. na jego utrzymaniu były 4 osoby, jako, że pozostawał w związku konkubenckim z D. R. i z ich wspólnym dzieckiem N. K.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Nadmieniło, że z informacji uzyskanej w dniu 31 sierpnia 2016 r. od MOPS wynika, że D. R. zwracała się na okres zasiłkowy 2015/2016 o świadczenia rodzinne na dwie córki, tj. K. R. oraz N. K., a zatem ustaleniu podlegał dochód rodziny w roku bazowym 2014 r. Dodało, że nie wskazała wówczas w składzie rodziny M. K..
Na rozprawie w dniu 25 października M. K. przedłożył do akt sprawy decyzję Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" o wymeldowaniu D. R. z miejsca pobytu stałego z adresu "[...]", a zatem z miejsca pobytu skarżącego. Dodał, że w 2014 r. zamieszkiwał z D. R. – konkubiną, ich wspólną córką N. K. oraz z jego córką z poprzedniego małżeństwa K. K. Nadmienił, że konkubina otrzymywała świadczenia socjalne, w których uwzględniano czteroosobowy skład rodziny.
Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścił powyższy dowód z dokumentu uznając, że spełnia on cele wskazane w tymże przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. 2016, poz. 718 j.t. dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy). Przysługuje ono matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2 w/w artykułu) do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3 w/w artykułu) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 w/w ustawy), z kolei na pierwsze przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. (art. 5 ust. 3 w/w ustawy o pomocy). Natomiast przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 w/w ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1–3 ( art. 2 pkt 2 w/w ustawy), a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 w/w ustawy).
Sąd rozpatrując skargę w świetle przywołanych powyżej kryteriów doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, jako, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 77 § 1 k.p.a. obligującego organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Otóż w odpowiedzi na skargę Kolegium uznaje, że w 2014 r. K. K., na którą skarżący wystąpił o świadczenie wychowawcze, tworzyła rodzinę z jego konkubiną D. R. Jednocześnie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji zaakceptowało okoliczność, że w rzeczonym roku bazowym K. K. tworzyła rodzinę tylko z jej ojcem M. K. Prezentowane stanowiska wzajemnie się wykluczają, jako, że K. K. nie mogła w tym samym okresie (2014 roku bazowym) zamieszkiwać wspólnie (tworzyć rodziny) z jej rodzicami, którzy wspólnie – jak wynika z prezentowanych powyżej stanowisk - ze sobą nie zamieszkiwali. Już ta okoliczność samoistnie uniemożliwia zaakceptowanie stanowiska Kolegium. Nadto z przeprowadzonego na rozprawie dowodu z wspomnianej decyzji o wymeldowaniu D. R. ze wspólnego z skarżącym adresu wynika, że do 17 grudnia 2014 r. M. K. zamieszkiwał wspólnie z K. K., konkubiną D. R. i ich wspólną córką N. K. Przywołane źródła dowodowe wskazują na jednoczesną wariantowość (trzy) rodziny M. K. w roku 2014 r., co oczywiście nie jest możliwe. W tej sytuacji rzetelność rozpatrzenia wniosku M. K. o przyznanie świadczenia wychowawczego wymaga bezspornego ustalenia składu jego rodziny w 2014 r., po myśli art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy. W rezultacie w prezentowanym stanie dowodowym skarżona decyzja jawi się co najmniej jako przedwczesna.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a postanowił, jak na wstępie.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przyczyny uwzględnienia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło