II SA/Ol 1095/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. We wniosku, zawartym w skardze, skarżący – R. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą ciężko chorą i niezdolną do pracy. Nie posiada żadnego majątku, a jedynym źródłem jego utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej. W konsekwencji nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, jak również ustanowić pełnomocnika z wyboru, zaś ułomności zdrowotne uniemożliwiają mu swobodne reprezentowanie własnych interesów w postępowaniu sądowym. Dla potwierdzenia swoich twierdzeń skarżący załączył do skargi kopię zaświadczenia o stanie zdrowia. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia urzędowego formularza PPF, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]". W uzasadnieniu, powołując się na trudną sytuację rodzinno-zdrowotną, stwierdził, że jest osobą schorowaną, której nie stać na leczenie i której trudno jest przeżyć każdy kolejny miesiąc. Wskazał, że utrzymuje się z renty, lecz po opłaceniu wszystkich opłat - aby przeżyć - jest skazany na "żebraczkę i chodzenie po śmietnikach (...) od wielu lat". Dodał, że opieka społeczna przyznała jedynie dotację do mieszkania. Ze strony rodziny nie otrzymuje pomocy. Brat, z którym mieszka, jest osobą bezrobotną bez zasiłku i tak samo jak on zbiera ze śmietników wszystko to co da się sprzedać. Na zakończenie wskazał, że musiał ostatnio pożyczyć "[...]" na wpłatę dla komornika. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem. Do jego majątku należy mieszkanie o powierzchni "[...]", brat nie posiada majątku. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód własny z tytułu renty w kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: "mieszkanie, prąd elektryczny, gaz, żywność, lekarstwa, alimenty (...), ubranie oraz dojazdy do lekarzy specjalistów". Do wniosku skarżący załączył kopie: decyzji o ponownym ustaleniu renty, z której wynika, że renta skarżącego ulega zmniejszaniu z powodu potrącania alimentów w wysokości wskazanej we wniosku do kwoty wykazanej w rubryce nr 10; dokumentacji medycznej - orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i zaświadczenia o stanie zdrowia; decyzji o uznaniu brata skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku; decyzji o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego; decyzji, wydanych w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wydanej w sprawie odrębnej; dokumentów dotyczących sprawy egzekucyjnej skarżącego. Zauważyć należy, że we wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący nie wypełnił wprawdzie rubryki nr 4, jednakże mając na uwadze zakres żądania określony przez niego we wniosku, zawartym w skardze, przyjąć należy, że w warunkach niniejszej sprawy skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego brata stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, że podstawowym źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny jest renta skarżącego, której wysokość - po potrąceniach - wynosi zaledwie "[...]". Skarżący otrzymuje ponadto dodatek mieszkaniowy. Sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest tak zła, że zmusza braci do żebractwa i zbierania rzeczy ze śmietników. Na pomoc dalszej rodziny skarżący nie może liczyć, a ani on ani jego brat nie posiadają środków majątkowych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania przedmiotowych kosztów postępowania. Mieszkanie, które stanowi jedyny majątek skarżącego, służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych 2-osobowej rodziny. W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na to, że skarżący nie wskazał jakichkolwiek preferencji w zakresie wyboru pełnomocnika, a ze względu na przedmiot niniejszej sprawy może być reprezentowany jedynie przez radcę prawnego lub adwokata, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.