II SA/Ol 11/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2005 r. o sygn. akt II SA/Ol 515/04 postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 -sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 515/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]", którą organ I instancji odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej "[...]" przyznającej wnioskującemu zasiłki celowe i przyznania zainteresowanemu, zamiast tych zasiłków, gwarantowanego zasiłku okresowego. W dniu 3 stycznia 2007 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. Pismem procesowym z dnia 17 stycznia 2007 r., skarżący uzupełnił, na wezwanie Sądu, skargę poprzez wskazanie ustawowej przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania sądowego oraz podanie okoliczności umożliwiających w ocenie strony skarżącej stwierdzenie zachowania terminu do wniesienia skargi. Wskazał, iż podstawą wniesionej skargi jest przesłanka wymieniona w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przejawiająca się w tym, iż wcześniej był pozbawiony "możliwości działania". Podał nadto, iż przesłankę wznowienia postępowania upatruje też w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt P 15/04, gdyż "przypadek ten dotyczy także świadczeń z pomocy społecznej". Wskazując, iż okoliczności stwierdzające zachowanie terminu odnoszą się do art. 277 powołanej ustawy, skarżący podał, iż w końcu grudnia 2006 r. dowiedział się z przekazu ustnego oraz z dostarczonych mu przez znajomego artykułów z "Gazety Prawnej" o możliwości zaskarżenia wyroku, co uczynił dnia 3 stycznia 2007 r., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, przy czym z ostrożności procesowej o wniosło też o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, iż K. K. wnosząc o wznowienie postępowania nie wskazał na zachowanie terminu, określonego w art. 272 § 2 oraz art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też nie zawarł wniosku o przywrócenie tego terminu. Organ podniósł nadto, iż K. K. nie wskazał też na ustawowej przyczyny wznowienia postępowania. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. K. K. podtrzymał skargę. Dodatkowo podał, iż chciałby, aby jego sprawa została rozpatrzona merytorycznie, gdyż od wydanego wyroku w 2005 r. nie składał skargi kasacyjnej uznając, że nie ma szans na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia. Wskazał, iż zarzut niemożności działania opiera na tym, że kolejne instancje administracyjne oraz Sąd, uznały, że nie ma możliwości zmiany kwestionowanej przez niego decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, iż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) dopuszcza możliwość prawomocnego orzeczenia sądowego, gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Temu celowi ma służyć instytucja wznowienia postępowania, mająca ze swej istoty charakter wyjątkowy. Przysługuje bowiem od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta na wąsko określonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności. Jest to podyktowane w szczególności koniecznością zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. W myśl art. 281 P.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Z zacytowanego przepisu wynika jednoznacznie, iż przed merytorycznym rozpoznaniem zasadności skargi o wznowienie postępowania Sąd zobligowany jest zbadać czy skarga jest dopuszczalna. Przy czym niespełnienie choćby jednego z wymienionych w tym przepisie warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależy od podstawy wznowienia. Zasadniczo skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, ale gdy podstawą tą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy Z uregulowań art. 277 P.p.s.a. wynika, iż na bieg terminu nie ma wpływu moment, w którym stronie stało się wiadome, iż z tych przyczyn można żądać wznowienia postępowania sądowego. Jedną ze wskazanych przez K. K. podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 515/04 była przesłanka z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., dotycząca niemożności działania. Stąd też przewidziany w art. 277 P.p.s.a., trzymiesięczny termin należało liczyć od dnia, w którym o wskazanym w skardze wyroku dowiedział się skarżący. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Ol 515/04 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zapadł na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. w obecności skarżącego. Sąd pouczył stronę o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, jednak z prawa tego skarżący nie skorzystał; z dniem 3 marca 2005 r. ów wyrok stał się orzeczeniem prawomocnym. Z powyższego wynika, iż K. K. zapoznał się z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podczas rozprawy w dniu 13 stycznia 2005 r. i od tego właśnie dnia należało liczyć trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął z dniem 13 czerwca 2005 r. Oznacza to, że wniesienie przedmiotowej skargi w dniu 3 stycznia 2007 r., z powołaniem się na przesłankę niemożności działania, nastąpiło z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż w skardze nie wskazano na czym owa niemożność działania w przypadku skarżącego miałaby polegać, ani też nie wykazano, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możności działania. Ze wskazanego przez skarżącego na rozprawie sądowej faktu, iż kolejne instancje administracyjne i Sąd, uznały, że nie możliwości zmiany kwestionowanej decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]", nie można w żadnej mierze wywodzić, iż strona była pozbawiona możności działania. Jako drugą z podstaw wznowienia postępowania w niniejszej sprawie K. K. wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt P 15/04, orzekający, że art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest zgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 184 zd. 1 Konstytucji RP. Wskazać wobec tego należy, że i w takim przypadku strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania jest zobowiązana do przestrzegania ustawowego terminu do jej wniesienia. Stosownie bowiem do unormowań art. 272 § 2 P.p.s.a. w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Powołany przez stronę skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt P 15/04 wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, tj. z dniem 15 marca 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 402). Zatem skargę z powołaniem się na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego można było wnieść do dnia 15 kwietnia 2005 r. Dlatego też i w tym przypadku również K. K. nie zachował ustawowego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze, wobec niedopuszczalności skargi, należało postanowić jak w sentencji na podstawie art. 281 P.p.s.a.