II SA/Ol 11/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania do środowiskowego domu samopomocy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, W. L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W rubrykach Nr 5 i 11 skarżący wskazał aspekty sprawy, które przesądzają w jego ocenie o jej skomplikowanym charakterze. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał udział w wysokości 1/5 w mieszkaniu o powierzchni 48 m2, natomiast w rubryce nr 7.2.1. – środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości ok. "[...]", dodając w nawiasie "minus 4/5 spłaty m. 48 m2". W rubryce nr 9 podniósł, iż oprócz tego, że wykazane mieszkanie należy do niego tylko w 1/5 to jeszcze musi nabyć aparaty słuchowe – "jeśli nie te po 4 tyś. x 2 to 11 tyś. x 2" oraz lekarstwa. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód z tytułu renty wraz z dodatkiem "[...]" i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości "[...]". Ze znajdującej się w aktach administracyjnych aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" (k. 35) wynika m.in., iż skarżący jest inwalidą "[...]". Mieszka sam w mieszkaniu, za które opłaty (czynsz i energia) wynoszą łącznie ok. "[...]". Wysokość dochodu skarżącego netto z tytułu renty i zasiłku pielęgnacyjnego wynosi łącznie "[...]". Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Zauważyć należy, iż skarżący posiada stały miesięczny dochód z tytułu renty wraz z dodatkiem i zasiłku pielęgnacyjnego. Jego wysokość przekracza kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych. W konsekwencji przyjąć należy, że przy rozsądnym gospodarowaniu umożliwia on nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania skarżącego, w tym także koszty utrzymania mieszkania (pochłaniające ok. 1/4 dochodu), ale również na poczynienie pewnych oszczędności i tym samym na partycypowanie w kosztach postępowania, ograniczających się w warunkach niniejszej sprawy do kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący dysponuje ponadto oszczędnościami na rachunku bankowym w wysokości ok. "[...]", którymi może się posiłkować, gdy oszczędności poczynione z bieżącego dochodu okażą się niewystarczające na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Skarżący wskazał wprawdzie, że środki te są zabezpieczone na spłatę udziału w mieszkaniu oraz na aparaty słuchowe i lekarstwa, ale nie wskazał, że wydatki na te cele są aktualnie wymagalne i wyczerpują w całości kwotę zgromadzonych oszczędności (skarżący wskazał jedynie ceny aparatów słuchowych, lecz nie stwierdził jednocześnie, że jego sytuacja zdrowotna wymusza kupno tylko tych najdroższych). W świetle powyższego, stwierdzić należy, że czy to z oszczędności gromadzonych na bieżąco, czy też ze środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym, skarżący jest w stanie samodzielnie ponieść koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.