II SA/Ol 11/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]", odmówiono M. K. świadczeń na dziecko K. K. w formie zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 18-24 lat, w kwocie 135 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w kwocie 100 zł jednorazowo, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły w kwocie 113 zł oraz odmówiono świadczeń na dziecko K. K. w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 95 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył przepis art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe dotyczące posiadania przez M. K. prawa do świadczeń na dziecko K. K.. Organ wskazał także, że w związku z tym, że nie przysługuje świadczenie na K. K. to nie przysługuje także dodatek do zasiłku rodzinnego na syna K. K.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. K.. W odwołaniu wskazała, że zasiłek powinien zostać przyznany ponieważ syn K. K. nie ukończył 21 lat, studiuje na Politechnice, która jest szkołą wyższą. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż K. K. uczęszcza do szkoły wyższej. Szkoła ta nie jest więc szkołą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny nie może zostać również przyznany. Analizując przesłankę z 6 ust. 1 pkt 3 ustawy wskazano, że K. K. wprawdzie uczęszcza do szkoły wyższej, nie ukończył 24 roku życia, jednakże jak wynika z akt sprawy nie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny nie może zostać także przyznany. Natomiast art. 6 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi przesłankę do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego osobie uczącej się - w rozumieniu art. 3 pkt 13 tejże ustawy - w szkole lub w szkole wyżej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Przepis powyższy należy wykładać mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 13 ustawy definicję legalną osoby uczącej się. Osoba ucząca się oznacza bowiem osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku ze śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym alimentów z ich strony. Osoba ucząca się i pozostająca na utrzymaniu chociażby jednego z rodziców, nawet gdy uczy się w szkole wyższej, nie spełnia przesłanek tej definicji, a zatem nie przysługuje jej określone w art. 6 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa do zasiłku. W sytuacji, gdy na K. K. nie przysługuje zasiłek rodzinny organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż nie przysługują również dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedzibą szkoły, a także dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na K. K.. Stosowanie bowiem do przepisu art. 12a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek ten przysługuje na trzecie i każde kolejne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego. Dodatek ten został bowiem przyznany na P. K., która jest trzecim dzieckiem uprawnionym do zasiłku rodzinnego. Skargę na ww. decyzję wywiodła M. K.. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że Kolegium pominęło w swoim rozstrzygnięciu zapis art. 3 ust. 4 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym za szkołę uważa się również szkołę wyższą. Jej syn, K. K., mający 19 lat, uczy się na Politechnice, a więc w szkole wyższej. Tym samym należy jej się na to dziecko, kontynuujące naukę, zasiłek rodzinny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2016 r. Dz.U. poz. 718) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania zostały określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 j.t.), zwanej dalej ustawą. Do świadczeń rodzinnych należy między innymi zasiłek rodzinny, który zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego jest spełnienie ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego określonego w art. 5 oraz przesłanek określonych w art. 6 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka bądź też opiekunowi faktycznemu dziecka), do ukończenia przez dziecko: 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Analizując przesłankę z ust. 1 pkt 2 powyższego przepisu wskazać należy, że zgodnie z definicją szkoły zawartą w art. 3 pkt 18 ustawy, należy przez nią rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Z akt sprawy (zaświadczenie Politechniki, akta adm., k. – 11) wynika, że K. K., ur. 25 lipca 1997r. jest studentem pierwszego roku Wydziału Mechanicznego Politechniki, na kierunku mechatronika. Szkoła ta nie jest więc szkołą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny wnioskodawczyni na K. K., przyznany być nie mógł. Zasiłek rodzinny nie mógł być również przyznany na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby K. K. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezpodstawne są także zarzuty skarżącej jakoby Kolegium pominęło w swoim rozstrzygnięciu zapis art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym za szkołę uważa się również szkołę wyższą. W myśl wspomnianego przepisu w kontekście art. 6 ust. 1 pkt 2 do pojęcia szkoły nie zalicza się szkoły wyższej, a bez wątpienia K. K. jest studentem takiej szkoły wyższej. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 19 ustawy przez szkołę wyższą rozumie się uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym oraz kolegium pracowników służb społecznych. Stosownie zaś do treści art. 9 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.) o systemie oświaty szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na następujące typy: 1) sześcioletnią szkołę podstawową; 2) trzyletnie gimnazjum, dające możliwość dalszego kształcenia w szkołach, o których mowa w pkt 3 lit. a-c i e, w którym w ostatnim roku nauki przeprowadza się egzamin gimnazjalny; 3) szkoły ponadgimnazjalne: a) trzyletnią zasadniczą szkołę zawodową, której ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także dalsze kształcenie począwszy od klasy drugiej liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, b) trzyletnie liceum ogólnokształcące, którego ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, c) czteroletnie technikum, którego ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, d) szkołę policealną dla osób posiadających wykształcenie średnie, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, umożliwiającą uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, e) trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, której ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy. Przepisy te jednoznacznie wskazują, że osobą będąca studentem uczelni nie może być uznana za ucznia szkoły w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy. Zasiłek rodzinny przysługuje też osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia (art. 6 ust. 1a ustawy). Art. 6 ust. 1a ustawy stanowi zatem podstawę przyznania prawa do zasiłku rodzinnego osobie uczącej się - w rozumieniu art. 3 pkt 13 tejże ustawy - w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Przepis powyższy należy wykładać mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 13 ustawy definicję legalną osoby uczącej się. Osoba ucząca się oznacza osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Z przepisu art. 6 ust. 1a ustawy wynika, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na jego podstawie prawa do zasiłku rodzinnego jest osoba ucząca się i spełniająca jednocześnie przesłanki, o których mowa w tymże przepisie. W niniejszej sprawie zaś K. K., studiujący na P. B. pozostaje na utrzymaniu skarżącej. Osoba zaś ucząca się i pozostająca na utrzymaniu chociażby jednego z rodziców, nawet gdy uczy się w szkole wyższej, nie spełnia przesłanek tej definicji, a zatem nie przysługuje jej określone w art. 6 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa do zasiłku. W sytuacji, gdy na K. K. nie przysługuje zasiłek rodzinny organy prawidłowo przyjęły, że skarżącej nie przysługują również dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedzibą szkoły, a także dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na K. K.. Zgodnie bowiem z przepisem art. 12a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek ten przysługuje na trzecie i każde kolejne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego. Dodatek ten został zaś przyznany na P. K., która jest trzecim dzieckiem uprawnionym do zasiłku rodzinnego. Podkreślić również warto, że przewidziane w art. 8 ustawy dodatki do zasiłku rodzinnego przyznane być mogą wyłącznie w sytuacji, gdy na dziecko przyznany został zasiłek rodzinny, nie mają one bowiem samodzielnego charakteru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1261/07, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wydana w sprawie decyzja w zakresie odmowy przyznania skarżącej świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami jest prawidłowa. Organy administracji zasadnie uznały, że skarżąca nie spełnia określonych w ustawie przesłanek do przyznania tego świadczenia, w określonym zakresie. Mając powyższe na uwadze, należało skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.