II SA/Ol 1110/14

Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 roku sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta (dalej zwany organem I instancji) uznał J. S. (dalej zwaną skarżącą) z dniem "[...]" za osobę bezrobotną oraz przyznał skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie, decyzją z dnia "[...]" organ ten rozstrzygnął o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia "[...]" z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wnioskiem z dnia "[...]" skarżąca zwróciła się do organu I instancji o ponowne przyznanie jej prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Podała przy tym, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 7 kwietnia 2014r. przyznano jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2014r. Zauważyła, że w wykonaniu tego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił jej należne świadczenie pomniejszone o kwotę "[...]" zł. (równowartość pobranego zasiłku dla bezrobotnych) i w dniu 29 maja 2014r. przekazał tę kwotę na konto Powiatowego Urzędu Pracy. Oceniła, że skoro w dniu 31 stycznia 2014r. zakończył się okres pobierania przez nią świadczenia rehabilitacyjnego, to z dniem 1 lutego 2014r. nabyła prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji, powołując art. 78 ust. 4, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 674 ze zm.), pozbawił skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres "[...]" oraz prawa do zasiłku na okres "[...]". W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że konsekwencją regulacji zawartych w art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest konieczność rozliczenia zasiłku pobranego z Funduszu Pracy ze świadczeniem rehabilitacyjnym przyznanym skarżącej na okres, w którym pobierała ten zasiłek. Ocenił jednak, że późniejsze przyznanie skarżącej świadczenia rehabilitacyjnego na okres, za który równocześnie wypłacono zasiłek dla bezrobotnych, nie zmienia okresu przysługiwania tego zasiłku liczonego od dnia "[...]" i tym samym okres ten nie ulega wydłużeniu o czas za jaki dokonano rozliczenia tego świadczenia zgodnie z art. 78 ust. 1 powołanej ustawy. Uznał więc, że żądanie skarżącej o przesunięcie wypłaty zasiłku od 1 lutego 2014r. nie może zostać uwzględnione, gdyż brak jest podstawy prawnej do takiego dysponowania funduszami publicznymi. Dodał, że konstrukcja art. 78 ust. 4 powołanej ustawy wskazuje na daty pozbawienia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku co oznacza, że w rozumieniu przepisów prawa skarżąca posiada nadal status osoby bezrobotnej od 1 lutego 2014r., to jest po ustaniu świadczenia rehabilitacyjnego, bez konieczności wydawania kolejnej decyzji administracyjnej lecz bez prawa do zasiłku, gdyż od "[...]" skarżąca utraciła to prawo z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Nadmienił, że istotą rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 powołanej ustawy jest umożliwienie bezrobotnemu utrzymania przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji w przypadku przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń wykluczających posiadanie tego statusu. W piśmie z dnia "[...]" skarżąca wniosła o rozważenie przez organ I instancji uzupełnienia powyższej decyzji o rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 lutego 2014r. Powtórzyła przy tym argumenty sformułowane w swoim wniosku z dnia "[...]". Podała, że w przypadku uznania braku możliwości uzupełnienia decyzji we wskazanym zakresie, względnie wydania w tym przedmiocie odrębnej decyzji wnosi o potraktowanie tego pisma jako odwołania od decyzji organu I instancji "[...]". Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, statusem osoby bezrobotnej nie może legitymować się osoba, która nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Ocenił, że w świetle tej regulacji prawnej nie może budzić wątpliwości, że w okresie od "[...]" skarżąca nie spełniała przesłanek do posiadania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym nie przysługiwał jej również zasiłek dla bezrobotnych w okresie od "[...]". Zauważył, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest wynikiem regulacji zawartej w art. 78 ust. 4 powołanej ustawy, a konsekwencją zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie jest to, że status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku przysługuje skarżącej od momentu upływu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, czyli od 1 lutego 2014r. Stwierdził bowiem, że regulacje zawarte w art. 78 ust. 1 i ust. 4 powołanej ustawy nie dają podstaw do przesunięcia okresu zasiłkowego, a jedynie wykluczają możliwość równoczesnego pobierania dwóch świadczeń. Uznał więc, że organ I instancji prawidłowo pozbawił skarżącą uprawnień do zasiłku we wskazanym okresie i - wbrew sugestiom skarżącej, nie dokonał niejako przesunięcia tego okresu na czas przypadający po pobraniu przez nią świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż okres przysługiwania zasiłku ustala się w oparciu o datę zarejestrowania jako osoby bezrobotnej. Przyjął także, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest pełne, a zaskarżona decyzja zgodna z prawem i nie ma podstaw do jej uchylenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie, że okres po zakończeniu pobierania przez skarżącą świadczenia rehabilitacyjnego, to jest od 1 lutego 2014r. nie jest okresem, w którym skarżącej przysługuje status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku. Z tych też powodów wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła w istocie argumenty sformułowane już w pismach kierowanych do organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w świetle którego, w przypadku przyznania bezrobotnemu świadczenia rehabilitacyjnego na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne. O ile zastrzeżeń Sądu nie budzi oparcie tej decyzji na wskazanym przepisie, o tyle istotne wątpliwości budzi utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji, w której rozstrzygnięciu pozbawiono skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres od "[...]" oraz prawa do zasiłku na okres "[...]". Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, że w decyzji tej organ I instancji pozbawił skarżącą statusu bezrobotnego i zasiłku także w dacie pierwszego przyznania jej statusu bezrobotnego ("[...]"). W tych okolicznościach konieczne było zawarcie w tej decyzji także rozstrzygnięcia dotyczącego tego statusu od dnia 1 lutego 2014r. (to jest pierwszego dnia po zakończeniu okresu, na który przyznano jej z mocą wsteczną świadczenie rehabilitacyjne). Bez tego rozstrzygnięcia o dacie, z jaką skarżąca ponownie uzyskuje status bezrobotnego, nie jest bowiem możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżąca nadal taki status posiada i tym samym dokonanie oceny, czy w tym dniu spełnia ona przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Wprawdzie, ale tylko w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wyrażony został pogląd, że w przypadku zastosowania w sprawie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, status osoby bezrobotnej przysługuje od momentu upływu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego bez konieczności wydawania kolejnej decyzji administracyjnej, jednak w tej kwestii organ drugiej instancji nie zawarł w swojej decyzji żadnych rozważań, a szczególnie w kontekście regulacji zawartych w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) powołanej ustawy, w świetle których, zarówno uznanie danej osoby za bezrobotną, jak i przyznanie jej prawa do zasiłku następuje w formie decyzji administracyjnej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, obok rozstrzygnięcia, z jaką datą skarżąca zostaje uznana za osobę bezrobotną konieczne będzie także dokonanie ponownej oceny spełnienia przez nią przesłanek do przyznania jej z tym dniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jak słusznie bowiem zauważył organ odwoławczy, pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego, na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowi negatywną przesłankę do przyznania statusu bezrobotnego. Uszło jednak uwadze organu odwoławczego, że okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego zaliczany jest do okresów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych (art. 71 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy). W tych okolicznościach organ winien rozważyć, czy – wobec przyznania skarżącej z mocą wsteczną prawa do świadczenia rehabilitacyjnego - odmowa przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tylko z tego powodu, że upłynął już maksymalny okres pobierania tego zasiłku, nie narusza wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa. Oceny wymaga bowiem, czy w świetle tej zasady uprawnione jest różnicowanie sytuacji prawnej osób uprawnionych do otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie tych samych przepisów prawa materialnego, co związane byłoby m.in. z brakiem możliwości późniejszego zaliczenia okresu pobierania tego świadczenia do okresów uprawniających do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy), jedynie z tej przyczyny, że ich wniosek o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego został rozpoznany w późniejszym terminie. Przed sformułowaniem wniosków w tym zakresie należy zauważyć, że z regulacji zawartych w art. 78 ust. 1 i 4 powołanej ustawy, wyraźnie wynika, że w takiej sytuacji mamy do czynienia ze zniesieniem skutków, jakie cytowana ustawa wiązała zarówno z przyznaniem statusu bezrobotnego, jak i z przyznaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tak jakby nigdy za ten okres rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie zostały podjęte. Przepis art. 78 ust. 1 tej ustawy, dotyczy bowiem zaliczkowego sposobu rozliczenia pobranego zasiłku na poczet przyznanego świadczenia i kompensacji w tym zakresie między organami. Natomiast art. 78 ust. 4 tej ustawy dotyczy pozbawienia danej osoby statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku za okres, za który przyznano jej świadczenie rehabilitacyjne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy.