II SA/Ol 1114/13
WyrokWSA w Olsztynie2014-02-04
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów, ich zatrzymaniu oraz nakazaniu zaprzestania działalności w sklepie, wydana na podstawie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, jest zgodna z prawem, nawet jeśli strona nie miała pełnego udziału w postępowaniu dowodowym i kontrola została przeprowadzona w trybie uproszczonym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wstrzymując wprowadzanie do obrotu produktów i nakazując zaprzestanie działalności, gdy istniało uzasadnione podejrzenie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, potwierdzone przypadkami zatruć. Sąd stwierdził również, że odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 2 K.p.a.) było uzasadnione ze względu na konieczność ochrony zdrowia i życia ludzkiego, a kontrola została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, uwzględniając możliwość przeprowadzenia jej w trybie uproszczonym w sytuacji bezpośredniego zagrożenia.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, która wstrzymała wprowadzanie do obrotu produktów, zatrzymała je oraz nakazała zaprzestanie działalności w sklepie z powodu uzasadnionego podejrzenia, że produkty te stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia, co potwierdziły przypadki zatruć. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu i nieprawidłowości przy kontroli. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktów do obrotu, ich zatrzymania i zaprzestania prowadzenia działalności oddala skargę.
Decyzją z dnia 5 lipca 2013 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w O., działając na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.), wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów o nazwach: "[...]" na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań tych produktów, to jest do dnia 5 października 2013 r., zatrzymał wymienione wyżej produkty na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia – na okres trzech miesięcy, to jest do dnia 5 października 2013 r. oraz nakazał "[...]" Spółce z o.o. z siedzibą w P., powoływanej dalej m.in. jako "Spółka", zaprzestania działalności w sklepie "[...]" na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia –tj. na okres trzech miesięcy, do dnia 5 października 2013 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 4 lipca 2013 r. otrzymał informację ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w O. o wystąpieniu kolejnego nagłego zachorowania młodych osób o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi, które wystąpiły po zażyciu preparatów, które można nabyć w opisanym wyżej sklepie. W wyniku przeprowadzonej w tym sklepie kontroli sanitarnej ustalono, że rzeczywiście znajdowały się tam w obrocie produkty, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, iż stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia. Produkty o wymienionych wyżej nazwach stanowiły produkty podobne do zatrzymanych w czasie wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w tym sklepie, które po badaniach laboratoryjnych okazywały się środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W związku z tym, organ stwierdził, że zaszło uzasadnione podejrzenie, że zatrzymane produkty mają działanie psychoaktywne i powodują zagrożenie dla życia i zdrowia osób je zażywających. Powyższe ustalenia uzasadniały, w ocenie organu, podjęcie rozstrzygnięć zawartych w wydanej decyzji. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że próbki zatrzymanych podczas kontroli produktów zostały pobrane do badań laboratoryjnych, a ich rezultat będzie miał znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie. Ponadto uznał, że z uwagi na powyższe, niezbędne było nakazanie Spółce zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach służących do wprowadzania do obrotu zakwestionowanych produktów na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia. Wyjaśniono, że ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzi, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zaznaczył ponadto, że w trakcie kontroli pracownik sklepu złożyła zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu przez przedsiębiorcę, jednakże w trakcie kontroli sprzeciw nie wpłynął do organu.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niezastosowanie art. 77 ust. 6 tej ustawy i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem art. 79, art. 79a, art. 79b oraz art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podniesiono także zarzut naruszenia przepisów art. 10 § 1 oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wskazano także naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji. W ocenie odwołującej się Spółki, brak było podstaw do uznania, że zatrucie zgłoszone ze szpitalnego oddziału ratunkowego dotyczy jakichkolwiek produktów objętych treścią decyzji albo, że działalność sklepu związana jest ze zgłoszonym zarzutem, gdyż produkty sprzedawane w sklepie nie służą do spożycia i nie są sprzedawane nieletnim. Ponadto podniesiono niewłaściwe zastosowanie art. 108 K.p.a. i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych
i prawnych. Wskazano też na naruszenie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez ich zastosowanie, mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi", a także niewskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje.
Decyzją z dnia 17 września 2013 r., W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził w obecności funkcjonariuszy Policji i pracownika sklepu kontrolę w tej placówce, gdyż otrzymał zawiadomienie o kolejnym przypadku hospitalizacji młodego mężczyzny znajdującego się pod wpływem środków o działaniu psychoaktywnym. Pacjent ten podał, że zażył produkt o nazwie "[...]". W toku kontroli ustalono, że w sklepie wprowadzane były do obrotu produkty, które mimo zmienionej nazwy, przypominały preparaty oferowane wcześniej w tym sklepie, które były środkami zastępczymi. Powyższe stanowiło podstawę faktyczną wydania przez organ pierwszej instancji zakwestionowanej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymaga podjęcia działań przez organ inspekcji sanitarnej w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania od obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest środkiem zastępczym. Zaznaczył, że w przedmiotowym sklepie działały kolejno (kierowane przez te same osoby) spółki, wobec których wydawano zakazy i zatrzymywano oferowane produkty mające charakter środków zastępczych. Powyższa okoliczność także czyniła zasadnym nakazanie kolejnej Spółce prowadzącej przedmiotowy sklep zaprzestania działalności, gdyż samo zatrzymanie produktów nie było wystarczającym środkiem do usunięcia zagrożenia. Pomimo bowiem wydawanych zakazów wprowadzania do obrotu określonych produktów, zakazy te nie były przestrzegane. Pomimo zmienionych nazw, większość z pobranych produktów oferowanych do sprzedaży zawierała w swoim składzie substancje o działaniu psychoaktywnym. Dlatego też organ pierwszej instancji – wbrew zarzutom skarżącej, że samo zatrzymanie kwestionowanych produktów niweczy hipotetyczne zagrożenie – uznał, że jest niezbędne nakazanie firmie "[...]" zaprzestania prowadzenia działalności w sklepie "[...]".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi organ pierwszej instancji prawidłowo odstąpił, na podstawie art. 10 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, skoro stwierdził zatrucia substancjami, które można było nabyć w przedmiotowym sklepie. Prawidłowo też uzasadnił podjętą decyzję, gdyż wskazał na okoliczności uzasadniające tezę, że Spółka wprowadzała do obrotu środki stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, a także wskazujące na konieczność wstrzymania wprowadzania ich od obrotu. Stwierdził ponadto, że odbiór decyzji pokwitował prezes Spółki. Za niezasadne organ uznał również zarzuty wywiedzione z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że w stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji nie miał obowiązku zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, którą mógł przeprowadzić pod nieobecność kontrolowanego. Zaznaczył, że pracownicy organu okazali legitymacje służbowe i upoważnienie do kontroli. Wskazał, że sprzedawczyni przedłożyła zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu, lecz z uwagi na datę udzielenia jej pełnomocnictwa przez prezesa Spółki (1 sierpnia 2013 r.), nie była umocowana do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy dodał, że zawiadomienie
o złożeniu sprzeciwu nie jest tożsame ze złożeniem sprzeciwu, którego w niniejszej sprawie Spółka nie złożyła. Organ odwoławczy podzielił ponadto stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie do zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec uzasadnionego podejrzenia, że wymienione w decyzji produkty mogły być nabywane i używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej. PWIS zauważył, że powszechnie wiadomym jest, iż używanie tych środków może zagrażać zdrowiu lub życiu ludzkiemu.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła Spółka, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 80 w zw. z art. 77 § 1, a w konsekwencji art. 6, 7, 8 k.p.a. Podniosła brak właściwego uzasadnienia decyzji, a w szczególności niewskazanie wszystkich dowodów, które przemawiają za ustaleniem stanu faktycznego, a także niewskazanie dowodów, które organ uznał za pozbawione mocy dowodowej i wiarygodności, oraz niewskazanie dowodów przemawiających za uznaniem, ze zatrzymane produkty istotnie stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, a także niepodanie podstawy prawnej zastosowanego rozstrzygnięcia. Zarzuciła też, że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co powoduje, że ustalenia poczynione w toku takiej kontroli nie mogły być wykorzystane w postępowaniu. Zarzuciła naruszenie art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego faktyczne zastosowanie bez oznaczenia jako podstawy prawnej decyzji, mimo braku niezbędnych przesłanek, niewskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności w przypadku, gdy zatrzymane zostały zakwestionowane substancje. Wywiodła, że naruszono art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie, pomimo, że nie ustalono istnienia uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia przez zatrzymane produkty. Skarżąca podniosła też, że organ nie odniósł się do faktu, że zatrzymane produkty nie były przeznaczone do spożycia i zawierały odpowiednie wskazówki w tym zakresie. Zarzuciła także, że zaskarżona decyzja została poprzedzona wadliwym postępowaniem, gdyż stronę pozbawiono prawa do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, a organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonych decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa.
W art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012r. poz. 124 z późn. zm.), zawarty został zakaz wytwarzania
i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 powołanej ustawy, jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie zaś z art. 44c ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji sanitarnej (Dz.U. z 2011r. Nr 212, poz.1263 z późn. zm.), przewidziano natomiast, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3).
Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie przedmiotowej decyzji uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że przesłanka ta - w okolicznościach niniejszej sprawy - zaistniała. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu 4 lipca 2013 r. organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji otrzymał informację ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego
w O. o wystąpieniu kolejnego podejrzenia zatrucia środkami zastępczymi, stwierdzonego u siedemnastoletniego pacjenta, po zażyciu preparatu "[...]". W związku z tym, tego samego dnia przeprowadzono kontrolę w sklepie "[...]", w którym skarżąca Spółka prowadziła działalność handlową. W toku kontroli stwierdzono, że są tam wprowadzane do obrotu produkty o nazwach: "[...]". Odnalezienie tych produktów w sklepie w powiązaniu z informacją ze szpitala o kolejnym zatruciu młodych osób uzasadniało podejrzenie, że powyższe produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Dodatkowo, podejrzenie to uzasadniała okoliczność, że w tym samym sklepie zatrzymywano - w trakcie wcześniejszych kontroli - produkty, które po badaniach laboratoryjnych okazywały się być środkami zastępczymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz fakt, że w okresie od 2 października 2012 r. do dnia przeprowadzenia kontroli odnotowano 33 przypadki zatruć osób w wieku 14 - 19 lat w wyniku zażycia m.in. produktów oferowanych w prowadzonym przez skarżącą sklepie. Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi obligowało organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa (art. 27c ust. 1), a także do ich zatrzymania i nakazania Spółce zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym sklepie, co jest konsekwencją wstrzymania wprowadzania produktu do obrotu i było obowiązkiem organu, wynikającym z art. 27c ust. 3 ustawy.
W tym stanie rzeczy nie można podzielić zarzutów skarżącej Spółki odnośnie do braku uzasadnienia podstawy zastosowania przez organ pierwszej instancji środków wskazanych w zaskarżonej decyzji. Przytoczone wyżej okoliczności wskazane - wbrew zarzutom skarżącej - w zaskarżonej decyzji, uzasadniały podejrzenie, że produkty wprowadzone do obrotu przez Spółkę w przedmiotowym sklepie stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Skoro w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej mowa jest tylko o "uzasadnionym podejrzeniu" to, w ocenie Sądu, każda okoliczność wskazująca na taką możliwość, uzasadnia zastosowanie przedmiotowych środków. Należy bowiem zauważyć, że decyzja o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu określonych produktów wydawana jest jedynie na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań bezpieczeństwa zakwestionowanych produktów. Ustawodawca nie wymaga, aby podstawą jej wydania były dowody potwierdzające, że dane produkty są niebezpieczne dla zdrowia lub życia ludzi, a wystarczające jest jedynie podejrzenie, że mogą mieć one taki charakter. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność dotycząca informacji zawartych na opakowaniach. Skoro bowiem produkty stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, o czym organ powziął wiadomość w związku z kolejnym zatruciem związanym ze spożyciem przedmiotowych produktów, to był zobligowany do zastosowania środków, określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, niezależnie od ilości
i treści informacji zawartych na opakowaniach tych produktów. Działanie takie było tym bardziej uzasadnione, że – jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – nie był to pierwszy przypadek zatrucia, a obserwowane u pacjentów zaburzenia po zażyciu tego rodzaju produktów miały przebieg podobny do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Ta okoliczność także uzasadniała podejrzenie, że przedmiotowe produkty zawierają środki zastępcze, stwarzające zagrożenie zdrowia i życia ludzi, określone w ustawie
o przeciwdziałaniu narkomanii, co również wskazywało na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa.
Na marginesie należy wskazać - chociaż okoliczność ta, z wyżej podanych względów nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy - że w opinii z dnia 30 lipca 2013 r. wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań chemicznych po badaniach próbek wyrobów zabezpieczonych przez organ, przeprowadzonej w Centrum Badań Kryminalistycznych w Szczecinie, biegły stwierdził, że produkt o nazwie "[...]" zawiera pentedron, zaś produkty o nazwach "[...]" zawierają syntetyczną pochodną kannabinoidu oznaczoną symbolem UR-144.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu oraz nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ określił też prawidłowo ramy czasowe obowiązywania decyzji, wskazując, że wstrzymuje wprowadzanie do obrotu opisane produkty i zatrzymuje je, a także nakazuje skarżącej Spółce zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie "[...]" na okres do dnia 5 października 2013 r., czyli na okres nie dłuższy, niż określony w ustawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) stwierdzić należy, że również nie zasługują one na uwzględnienie.
Stosownie do art. 79 ust. 1 powołanej ustawy, organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego artykułu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, przesłanka ta bezspornie zaistniała w stanie faktycznym sprawy. Z kolei w art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli.
Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie "[...]" w dniu 4 lipca 2013 r., były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli. W tej sytuacji nie miał zastosowania art. 79b cytowanej ustawy, który przewiduje obowiązek poinformowania kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych tylko po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto zauważyć należy, że czynności kontrolnych dokonano w obecności pracownicy sklepu, która mogła być uznana za osobę, o której mowa w art. 80 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przy czym wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie mógł być zastosowany także art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym z wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się, w przypadkach gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego, która to przesłanka zaistniała w stanie faktycznym sprawy. Niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarcze, który zakazuje prowadzenia równocześnie więcej, niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Z akt sprawy nie wynika, aby w tym samym czasie w przedmiotowym sklepie była prowadzona jakakolwiek inna kontrola innego organu, a zarzutu tego skarżąca nie uzasadniła, wobec czego nie sposób się do niego odnieść.
Bezpodstawnie również skarżąca zarzuca organowi inspekcji sanitarnej naruszenie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności
z naruszeniem przepisów art. 79 - 79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia
o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia. Skarżąca spółka nie wniosła bowiem sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych, lecz jedynie jej pracownica złożyła zawiadomienie o wniesieniu sprzeciwu. Dodać należy, że nie była ona umocowana do wniesienia sprzeciwu. W tej sytuacji, organ nie miał obowiązku wstrzymywania prowadzonych czynności, a w związku z tym nie można uznać, że zastosowanie ma art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyłączający możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych
w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Nie można także podzielić zarzutów Spółki dotyczących naruszenia pozostałych, wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ inspekcji sanitarnej mógł odstąpić od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, wynikającej z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej powoływanej jako K.p.a., z uwagi konieczność załatwienia sprawy nie cierpiącej zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty
w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla - co najmniej - zdrowia ludzkiego. Ponadto wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Przy czym warunkiem uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca tej okoliczności nie wykazała, a zatem nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 6, 7, 8, art., art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu organy administracji przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów prawa, w zakresie wystarczającym do wydania decyzji, mając na względzie wskazywany wyżej jej charakter prewencyjny, a także w sposób prawidłowy uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa oraz wskazując dowody, przemawiające za ustaleniem stanu faktycznego.
Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić trzeba, że tym zakresie wskazano na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego, co w sytuacji uzyskania wiarygodnych informacji
o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zatruć spowodowanych przez określone produkty, znajdujące się w sklepie prowadzonym przez skarżącą Spółkę, należy uznać za zasadne. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, również, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Taka konieczność ochrony niewątpliwie zaistniała w kontrolowanej sprawie.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło