II SA/Ol 1124/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi U.M. i A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 29 lipca 2014 r., nr "[...]" w przedmiocie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania wniosek U.M. z dnia 19 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie skarżąca przyznała, że wezwaniem z dnia 28 listopada 2014 r. została zobowiązana do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, lecz wyznaczony termin 7 dni był za krótki, aby wykonać to wezwanie. Wprawdzie podjęła próbę uzupełnienia wniosku, lecz nie zdołała w wyznaczonym terminie zrealizować wezwania. Skarżąca nie miała też wiedzy czy wyznaczony termin może zostać przedłużony, Wskazała ponadto, że błędnie wywodzono w wezwaniu, że zamierza wraz z mężem budować budynek rekreacji indywidualnej, podczas gdy obiekt ten jest przedmiotem postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Zarządzeniem z dnia 24 marca 2015 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia, w terminie 14 dni, braków formalnych w formularzu wniosku PPF z dnia 19 listopada 2014 r. oraz do przedłożenia określonych dokumentów i oświadczeń. Pismem procesowym z dnia 28 kwietnia 2015 r. skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do złożenia wskazanych w piśmie informacji do dnia 19 maja 2015 r., gdyż nie była w stanie zebrać żądanych informacji i dokumentów w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.), postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy podlega więc rozpoznaniu przez Sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym prawidłowo go wypełnić i uzasadnić. W sytuacji zaś gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i odchodach okaże się, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych czy stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), strona zobowiązana jest przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła oświadczenie na formularzu PPF, a w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji finansowej i majątkowej, skierowane zostało do niej wezwanie z dnia 24 marca 2015 r., doręczone dnia 14 kwietnia 2015 r. Pomimo zawartego w nim zobowiązania, skarżąca nie przesłała żądanych dokumentów. Zaznaczyć należy, że ich zakres ograniczał się do nadesłania kopii dokumentów, z których wynika wysokość brutto/netto dochodów skarżących- czyli zgodnie z oświadczeniem złożonym we wniosku PPF- kopii decyzji przyznającej emerytury lub potwierdzenia ich wypłaty oraz kopii dowodów uiszczenia czynszu, opłat za media, itp. Skarżąca nie złożyła nawet pisemnych oświadczeń, w tym dotyczących wysokości i przeznaczenia ponoszonych miesięcznie wydatków, takich jak wyżywienie, opłaty, raty pożyczek, itp., oraz źródeł ich pokrycia. Należy zauważyć, że wiedzę o konieczności uzupełnienia złożonego wniosku PPF w powyższym zakresie skarżąca uzyskała już w dniu 18 grudnia 2014 r., kiedy to doręczono wezwanie wystosowanie przez starszego referendarza sądowego. Wezwanie to, podobnie jak wezwanie Sądu, pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca wniosła jedynie o przedłużenie wyznaczonego terminu o kolejne 21 dni, do dnia 19 maja 2015 r. Natomiast, nawet uwzględniając wiek skarżących, na zgromadzenie i wykonanie kserokopii powyższych dokumentów oraz złożenie pisemnych oświadczeń wyznaczony przez Sąd okres 14 dni winien być wystarczający. Mając powyższe na względzie, oceniając przedmiotowy wniosek, należało uznać, że w wykazanym przez stronę skarżącą stanie faktycznym sprawy brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podała, że prowadzi tylko z mężem gospodarstwo domowe, a ich źródłem utrzymania są otrzymywane świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 5.968,35 zł. Ponadto, są oni właścicielami mieszkania o pow. 70,5 m² i działki rolnej o pow. 700 m², na której posadowiony jest budynek rekreacji indywidualnej. Poza gołosłownym stwierdzeniem, że zapożyczyła się u rodziny, aby skorzystać z pomocy prawnej w celu sporządzenia skargi w niniejszej sprawie, skarżąca nie wykazała istnienia jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby wniosek, że przy dochodzie będącym w dyspozycji rodziny i posiadanym stanie majątkowym, nie są oni w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 100 zł, warunkującego rozpoznanie wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Podkreślić należy, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i z tego względu może być przyznane tylko, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W sytuacji gdy strona posiada majątek i znaczne dochody, trudno uznać ją za osobę rzeczywiście należącą do grona osób ubogich. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.