II SA/Ol 1125/07

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-02-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, zbiera surowce wtórne dla dochodu, ma obowiązek alimentacyjny i nie posiada środków majątkowych, poniesienie kosztów sądowych nastąpiłoby z uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
R.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody dotyczące wymeldowania. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłku z pomocy społecznej oraz zbierania surowców wtórnych, a jego majątek nie generuje dochodu. Mimo początkowych braków we wniosku, po uzupełnieniu i wyjaśnieniach, sąd uznał jego sytuację materialną za na tyle trudną, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.D. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia przyznać R.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia 31 grudnia 2007 r. R.D., wskazując, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". Z załączonego do przedmiotowego wniosku zaświadczenia wynika, że skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna od "[...]" 2004 r. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący przedłożył formularz wniosku z dnia 26 stycznia 2008 r. Zgodnie z zawartym w nim oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący, który nie wykazał żadnych źródeł dochodu, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jego majątku należy mieszkanie, którego jest współwłaścicielem. Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. skarżący wezwany został do wypełnienia rubryki nr 4 formularza wniosku oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących generalnie jego aktualnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył uzupełniony formularz wniosku, z którego wynika, że jego żądanie obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a ponadto pismo procesowe z dnia 10 lutego 2008 r., w którym wyjaśnił, że "[...]" mieszka pod przysłowiowym "mostem". Podniósł, iż nie otrzymał od żony żadnych pieniędzy w związku z podziałem majątku małżeńskiego. Wskazał, że utrzymuje się z zasiłku z pomocy społecznej, którego wysokość od dnia 1 stycznia 2008 r. wynosi 239 zł. Dodał też, iż jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości 250 zł, lecz płaci tylko tyle, ile może. "[...]". Zauważyć należy, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności znajdują potwierdzenie także w znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie "[...]", w którym skarżący stwierdza: "(...). Aktualnie śpię pod "chmurką", czyli gdzie się da, u znajomych, na ławkach, klatkach schodowych, itp. Jestem bezrobotny, utrzymuję się ze zbierania puszek, butelek, itp. (...)." Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Zauważyć należy, iż skarżący utrzymuje się generalnie ze świadczeń z pomocy społecznej, których miesięczna wysokość wynosi obecnie zaledwie 239 zł. Z uwagi na złą sytuację finansową zbiera ponadto puszki i butelki, które następnie sprzedaje. W warunkach niniejszej sprawy trudno jest tym samym uznać, że skarżący jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego, tym bardziej, że ciąży na nim ponadto obowiązek alimentacyjny, z którego w miarę swoich możliwości stara się też wywiązywać. Zauważyć ponadto należy, iż skarżący nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie kosztów postępowania sądowego związanych z niniejszą sprawą. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia Sądu Rejonowego "[...]", wynika bowiem, że odrębna własność lokalu mieszkalnego, które skarżący wykazał w formularzu wniosku, przyznana została na wyłączną własność jego byłej żonie, a on, zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 10 lutego 2008 r., nie otrzymał z tego tytułu od byłej żony żadnych środków pieniężnych. Tym samym, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem w świetle przedstawionych okoliczności, poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla niego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło