II SA/Ol 1126/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2014 r. wniosku spółki A o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1-sentencja postanowienia Spółka A w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. W uzasadnieniu Spółka argumentowała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, poza oczywistymi względami natury ekonomicznej (nieodwracalny w swojej istocie brak możliwości czerpania dochodu z automatów do gier funkcjonujących w punktach gier objętych uchylonym zezwoleniem) również z okoliczności faktycznych i proceduralnych, które spowodują, że brak wstrzymania wykonalności decyzji oznaczać będzie faktyczną, niemożliwą do odwrócenia utratę przez Spółkę prawa do organizowania gier we wszystkich punktach, których dotyczy zaskarżona decyzja - bez względu na treść merytorycznego wyroku Sądu, z uwagi na okresowość zezwolenia (wydanego na okres 6 lat, a w niniejszej sprawie wygasającego z dniem 23 grudnia 2014r.). Wskazano, że wykonanie zaskarżonej, ostatecznej a zatem i wykonalnej decyzji administracyjnej oznacza fizyczną likwidację wszystkich punktów gier ujętych w uchylonym zezwoleniu, a zatem, obok działań logistycznych (tj. fizyczne wyłączenie działających tam automatów z eksploatacji, wywiezienie ich do magazynu), również obowiązek podjęcia przez skarżącą spółkę szeregu czynności administracyjnych - między innymi zgłoszenia wycofania automatów z punktów gier. Wskazano, ze w ramach przedmiotowego zezwolenia eksploatowanych było 11 automatów o niskich wygranych, zlokalizowanych w 11 punktach gier. Miesięczny przychód z tych automatów wynosił średnio ok. 85.000 zł miesięcznie. Z przychodu tego pokrywane były: podatek od gier w kwocie 22.000 zł, podatek dochodowy oraz świadczenia na ubezpieczenia społeczne pracowników i inne zobowiązania wobec kontrahentów, tj. firm serwisujących, jak i właścicieli lokali. W konsekwencji, straty związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji dotkną nie tylko bezpośrednio skarżącą, ale także jej pracowników, jak również kontrahentów, których działalność jest związana z przedmiotową działalnością reglamentowaną, przez świadczenie części usług na rzecz tego operatora. Zaprzestanie działalności w punktach gier oznaczać będzie w szczególności konieczność rozwiązania umów o pracę z pracownikami dedykowanymi do obsługi zezwolenia (tj. 2 pracowników zatrudnionych na stanowisku inspektora nadzorującego punkty gier, 2 pracowników biurowo - księgowych oraz 2 pracowników magazynowych). Dotyczy to także umów z dwoma firmami serwisowymi. Wykonanie zaskarżonej decyzji pogorszy też w sposób istotny sytuację podmiotów - właścicieli lokali, w których zlokalizowane są punkty gier, którzy stracą możliwość dotychczasowego zarobkowania poprzez współpracę ze skarżącą. Nawet uchylenie zaskarżonej decyzji nie da jednak Spółce możliwości powrotu w krótkim czasie do prowadzenia działalności we wszystkich tych samych punktach gier (a należy pamiętać o ustawowym wyłączeniu możliwość ich zamiany na nowe - art. 135 ust. 2 u.g.h.). Jest tak, gdyż ponowne uruchomienie każdego poszczególnego punktu wymagać będzie kolejnych działań zarówno logistycznych (np. fizyczne przywiezienie automatów z powrotem do punktów gier), jak i administracyjnych (przede wszystkim zgłoszenie przemieszczenia automatów do konkretnego punktu gier i zgłoszenie zamiaru uruchomienia tam działalności). Samo zgłoszenie, właściwemu miejscowo organowi celnemu, wszczyna zaledwie procedurę urzędowego sprawdzenia owego punktu, realizowaną przez władzę celną. Jest to odrębne postępowanie administracyjne, kończące się stosownym orzeczeniem zatwierdzającym lub odmawiającym zatwierdzenia zmiany akt weryfikacyjnych owego punktu, a więc wyrażeniem zgody na jego uruchomienie albo odmową takiej zgody, uwzględniając aktualny stan faktyczny i prawny. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji sprawi zatem, iż sytuacja skarżącej nie wróci do stanu sprzed wydania decyzji, a co najwyżej umożliwi Spółce podjęcie starań o ich "reaktywację". Przeprowadzenie wskazanej procedury "reaktywującej" owe punkty gier będzie ze swojej istoty niemożliwe do wykonania w krótkim czasie. Każdy punkt gier wymaga bowiem między innymi działań kontrolnych i weryfikujących, przeprowadzonych przez Służbę Celną w terenie, zatem mając na uwadze ograniczenia techniczne i personalne, nie sposób nie wskazać, że przywrócenie stanu sprzed wydania zaskarżonej decyzji potrwa co najmniej kilka tygodni, jeśli nie miesięcy, od daty ewentualnego, korzystnego dla skarżącej orzeczenia sądowego. Podkreślono przy tym, że w dniu 23 grudnia 2014r. upływa okres ważności zezwolenia, co przy sporności możliwości jego przedłużenia (art. 138 ust. 1 u.g.h.) tym bardziej może uczynić "reaktywację" działalności na jego podstawie niemożliwą. Zważono, że wycofanie automatów z dotychczasowych lokalizacji, przy utrzymaniu wykonalności decyzji, oznacza dla wynajmujących utratę czynszu najmu z umowy zawartej na czas ważności uchylonego zezwolenia. Nie można zatem wykluczyć ewentualnych roszczeń cywilnych związanych z faktycznym niewykonywaniem przez skarżącą spółkę umów najmu/dzierżawy. Ponadto, nie ma jakiejkolwiek pewności, czy po ewentualnie pozytywnym dla Spółki zakończeniu sporu sądowego, właściciele lokali będą zainteresowani odnowieniem nagle zerwanej (zawieszonej) współpracy, czyli dalszym najmowaniem powierzchni pod punkty gier. Reasumując stwierdzono, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wywoła dla Spółki obiektywnie trudne do odwrócenia, być może nawet nieodwracalne skutki, negatywne bez względu na treść wyroku sądowego. Skutki te dotyczyć będą nie tylko sfery ekonomicznej w postaci utraty znacznej części dotychczasowego przychodu, a tym samym konieczności redukcji dotychczasowych kosztów stałych Spółki, ale także sfery organizacyjnej i administracyjnej, chociażby poprzez wprowadzenie zmian w strukturze zatrudnienia. Dlatego właśnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest słuszny i zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podniosła, że pogląd taki, w analogicznych sprawach, wyraził Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt II GSK 341/12 oraz z dnia 20 września 2013r., sygn. akt II GZ 509/13. Dodatkowo zaznaczono, że konieczność długotrwałego zaprzestania działalności gospodarczej w oparciu o udzielone zezwolenie grozi znacząca szkodą majątkową w postaci nieosiągniętego dochodu w kwocie liczonej w setkach tysięcy złotych, tj. miesięczna strata wyniesie nie mniej niż 63.000 zł. Taka szkoda, zdaniem skarżącej odpowiada pojęciu "szkody znacznej", gdyż ma istotny wymiar. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm..), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Należy przy tym podkreślić, że nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce, w przypadkach gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który w wyniku swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. też postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06). Biorąc zatem pod uwagę przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i dokonując pod tym kątem oceny wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawia Spółkę możliwości prowadzenia działalności we wskazanym zakresie, a tym samym uzyskiwania dochodów, co niewątpliwie wpłynie na kondycję finansową Spółki i spowoduje likwidację punktów, redukcję etatów. Odwrócenie tego stanu w przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji może być już niemożliwe, zwłaszcza że przedmiotowe zezwolenie wygasa w grudniu 2014r. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.