II SA/Ol 113/17

Dnia 15 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku I.O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Na skutek doręczenia I.O. w dniu 22 grudnia 2016r. decyzji Wojewody z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę, pełnomocnik reprezentująca I.O. - radca prawny H.M. w dniu 17 stycznia 2017r. wniosła skargę na przedmiotową decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, celem nadania skardze prawidłowego biegu, w dniu 24 stycznia 2017r. przesłał skargę Wojewodzie i poinformował o tym pełnomocnika skarżącej. Po otrzymaniu w dniu 27 stycznia 2017r. pisma informującego o przekazaniu przez Sąd skargi organowi odwoławczemu, pełnomocnik skarżącej w dniu 2 lutego 2017r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że matka pełnomocnika jest leczona z powodu choroby [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarga została sporządzona przed upływem terminu do jej wniesienia, jednak w chwili adresowania koperty zadzwoniła opiekuna chorej na [...] matki. Opiekunka poprosiła pełnomocnika o przyjazd i pomoc, gdyż matka zachowywała się agresywnie i konieczne było podanie jej leków. Po uspokojeniu matki i powrocie do kancelarii, pełnomocnik z uwagi na silny stres nie był w stanie wykonywać czynności zawodowych. Dokończył jedynie adresowanie koperty, którą omyłkowo zaadresowano do sądu. W ocenie pełnomocnika, popełniona pomyłka w zaadresowaniu skargi nastąpiła bez jego winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niego niezależnych, tj. silnego stresu, który uniemożliwił racjonalne myślenie o odmiennej procedurze wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003r., sygn. II SA 4162/01, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 282 i n.). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r., SA/Sz 630/96, LEX nr 30784). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, dostępne w CBOSA). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powołał się na okoliczność omyłkowego jej złożenia bezpośrednio w Sądzie zamiast w organie, za pośrednictwem, którego należało to uczynić. Taka jednak okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu i nie może uzasadniać jego przywrócenia. Błędne zaadresowanie koperty oceniane bowiem być musi jako przejaw braku zachowania należytej staranności osoby właściwie dbającej o własne interesy. Tym bardziej w sytuacji, gdy skarżącego reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, a treść pouczenia kwestionowanej decyzji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości co do trybu wnoszenia skargi – taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, argumentacja podniesiona we wniosku nie może odnieść zamierzonego skutku. Niezachowanie terminu zostało uzasadnione silnym stresem pełnomocnika, którego matka choruje na [...]. Pełnomocnik wskazał, że w chwili adresowania koperty ze skargą otrzymał telefon od opiekunki matki z prośbą o pomoc. Matka zachowywała się agresywnie i konieczne było podanie jej leków. Po uspokojeniu matki i powrocie do kancelarii, pełnomocnik nie był w stanie wykonywać czynności zawodowych, dokończył jedynie adresowanie koperty, którą omyłkowo zaadresował do sądu. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw. W sytuacji jak w niniejszej sprawie, pełnomocnik miał świadomość, że merytoryczne rozpoznanie skargi zależy od terminowego jej doręczenia do sądu. Profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był czuwać nad prawidłowością nadania przesyłki. Jako brak winy nie może zostać zakwalifikowana nieuwaga bądź zaniedbanie leżące bezpośrednio po stronie profesjonalnego pełnomocnika, który błędnie zaadresował nie tylko kopertę ze skargą, ale również potwierdzenie nadania skargi i nie zauważył popełnionego błędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.