II SA/Ol 1139/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wydaniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 293/14 postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – F. W. wniósł - zgodnie z rubryką nr 4 - o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż jedynymi źródłami utrzymania jego rodziny są jego renta i emerytura jego żony. Podniósł, iż świadczenia te - w części zajęte i zaniżone - uniemożliwiają zaciągnięcie kredytu lub chwilówki, zaś "obowiązkowe opłaty, których nie da się uniknąć" nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. W rubryce nr 7.1. ("Nieruchomości") wykazał dom o powierzchni "[...]", nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" oraz "obiekt "[...]" (...) nieczynny", w rubryce nr 10 ("Dochody") – dochód własny z tytułu renty w wysokości "[...]", dochód żony z tytułu emerytury w wysokości "[...]" oraz wskazał, iż syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Do wniosku skarżący załączył kopie pism Komornika Sądowego "[...]" z dnia "[...]" dotyczących wymagalnej należności w łącznej kwocie "[...]" oraz kopię pisma Dyrektora Izby Skarbowej "[...]" odnoszącego się do prowadzonego wobec skarżącego i jego żony postępowania egzekucyjnego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Co do zasady to strony bowiem zobowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy skarżący posiada takie możliwości dzięki ustaleniu na rzecz jego i jego żony odszkodowania, którego wysokość przekracza wysokość kosztów postępowania zarówno w sprawie niniejszej, jak i w sprawie o sygn. akt "[...]". Starszemu referendarzowi sądowemu z urzędu znany jest fakt, iż zaskarżoną w tej sprawie decyzją ustalono na rzecz małżonków odszkodowanie w kwocie "[...]", zobowiązując do jego zapłaty w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Wobec tego, iż doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu "[...]", zapłata odszkodowania stała się zatem wymagalna, na co nie ma wpływu wystąpienie przez małżonków na drogę postępowania sądowego. Zasada wstrzymania wykonania decyzji w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, obowiązująca w sprawach, o których mowa w przepisach działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), nie obejmuje bowiem przypadków, gdy odszkodowanie ustalane jest odrębną decyzją (zob. art. 9 i art. 132 ust. 1a powołanej ustawy). Małżonkowie są więc uprawnieni do odbioru odszkodowania również, gdy domagają się uznania, iż nie zaspokaja ono całkowicie ich roszczenia. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 3-osobowej rodziny. Dodać jednocześnie należy, iż we wniosku skarżący powołał się wprawdzie na swoje liczne zobowiązania, lecz wskazać należy, iż z pisma Dyrektora Izby Skarbowej "[...]" wynika, iż egzekwowane są one z zajętych świadczeń emerytalno-rentowych skarżącego i jego żony. Wraz z pismami Komornika Sądowego "[...]" z dnia "[...]", skarżący nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotowa należność jest nadal wymagalna oraz wskazującego jej aktualną wysokość. W konsekwencji stwierdzić należy, iż załączenie do wniosku przedmiotowych dokumentów nie może wpłynąć na zmianę oceny możliwości płatniczych skarżącego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.