II SA/Ol 114/04

Wojewodzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za zalesienie gruntu rolnego - oddala skargę II SA/ Ol 114/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 września 2003 Starosta E. odmówił przyznania A. L. ekwiwalentu za zalesienie gruntu rolnego i prowadzenia uprawy leśnej. W uzasadnieniu podano, iż przyznanie ekwiwalentu w trybie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia musi być poprzedzone wydaniem wcześniejszych decyzji o zmianie przeznaczenia gruntu rolnego na leśny oraz o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela uprawy leśnej. Wskazano, iż rozważano żądanie strony także pod kątem wniosku o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego na leśny. Jednakże takie jego zakwalifikowanie nie jest możliwe ponieważ faktycznie przedmiotowy grunt został już zalesiony. Przy czym podano, iż grunt ten nie spełnia wymogów określonych w ustawie. Wskazano także, iż zalesienie zostało dokonane ze środków funduszu leśnego w trybie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a przyznana dotacja polegała na nieodpłatnym przekazaniu sadzonek. W ocenie organu ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nie daje możliwości przyznania miesięcznego ekwiwalentu właścicielom gruntów zalesiających je w trybie przepisów ustawy o lasach. Od decyzji tej odwołał się A. L. Podniósł, iż decyzje Nadleśnictwa dotyczące zalesienia gruntów zostały wydane w okresie obowiązywania ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Wskazał, iż jego wniosek o zalesienie uzyskał pozytywną opinię Wójta Gminy G. przy uwzględnieniu zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Zarzucił, iż decyzja wydana przez organ jest niezgodna z Konstytucją, gdyż niejednakowo traktuje plantatorów upraw leśnych, pomimo faktu iż ponoszą oni takie same koszty związane z ich prowadzeniem. Decyzją z dnia 5 stycznia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż w dacie złożenia do Nadleśnictwa wniosku o udzielenie dotacji na zalesienie, tj. w dniu 30 kwietnia 2001 r. nie obowiązywała jeszcze ustawa o z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Wskazano, iż realizacja tego wniosku nastąpiła dopiero w 2003r. czyli w czasie obowiązywania powołanej ustawy. Jednakże w chwili orzekania przez organy administracji strona nie posiadała już gruntu leśnego, a wcześniej nie uzyskała niezbędnych dokumentów poprzedzających zalesienie w trybie powołanej ustawy, a mianowicie decyzji o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia, uproszczonego planu urządzenia lasu lub decyzji określających zadania z zakresu gospodarki leśnej oraz decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej. Przy czym l wskazano, iż wnioskodawca w ogóle nie występował do starosty o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia, a jedynie złożył wniosek do Nadleśnictwa o dotacje z funduszu leśnego. Podano ponadto, iż powoływane przez stronę decyzje dotyczące wykonania obowiązku pielęgnacji uprawy leśnej, o której mowa w art. 24 ustawy o lasach nie można uznać za decyzje określające zadania z zakresu gospodarki leśnej w trybie art. 4 ust. l ustawo o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Wskazano także, iż regulacja zawarta w ustawie o lasach odnośnie gruntów przeznaczonych na powiększenie zasobów leśnych dotyczy innych gruntów, niż te określone w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. Przy czym ekwiwalent przewidziany w tej ostatniej ustawie stanowi równoważnik pieniężny za wyłączenie gruntu z upraw rolnych, nie zaś wynagrodzenie ze prowadzenie uprawy leśnej i prowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych. Natomiast w niniejszej sprawie strona dokonała zalesienia gruntów nie nadających się do prowadzenia uprawy rolnej, nie zaś zalesienia gospodarstwa rolnego (lub jego części) stanowiącej zorganizowaną całość, składającej się z gruntów rolnych, leśnych, budynków, urządzeń, praw i obowiązków służących produkcji rolnej, jak stanowi art. 3a ustawy w związku z art. 553 Kodeksu cywilnego. Na tę decyzję skargę do tut. Sądu wniósł A. L. Podniósł, iż wniosek do Nadleśnictwa M. złożył w dniu 30 kwietnia 2001 r., lecz decyzje o zalesieniu zapadły w czasie obowiązywania ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. Wskazał, iż rejestr gruntów rolnych przeznaczonych pod zalesienie jest prowadzony przez starostę. Podał, iż wniosek o zalesienie działki świadczył o degradacji gleby i trudnościach w uprawie mechanicznej, jak stanowi ustawa z 8 czerwca 2001 r. W ocenie skarżącego potwierdzenie wniosku przez Wójta G. o zgodności zalesienia działki z planem zagospodarowania przestrzennego gminy spełnia warunki niezbędne do otrzymywania ekwiwalentu. Ekwiwalent ten stanowi bowiem zadośćuczynienie jakie ponosi właściciel lasu z tytułu wyłączenia gospodarstwa rolnego z produkcji i przeznaczenia go na las (a tym samym niemożności zarobkowania na gruncie) oraz z tytułu prowadzenia uprawy leśnej i dokonywania zabiegów pielęgnacyjnych. W ocenie skarżącego ma on prawo powoływać się na przepisy, które weszły w życie. Ponadto podniósł argument o nierównym traktowaniu plantatorów, którzy ponoszą takie same koszty, wskazując iż brak ekwiwalentu może spowodować zaniechanie prowadzenia przez niego uprawy leśnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej utraciła moc ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Wobec jednak zapisu, iż do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy rolnej stosuje się przepisy dotychczasowe wniosek skarżącego został rozpatrzony merytorycznie. Ponadto wskazano, iż w niniejszej sprawie wydano decyzję administracyjną, pomimo iż wypłata ekwiwalentu takiej decyzji nie wymaga, ze względu na konieczność zapewnienia stronie możliwości weryfikacji decyzji w trybie odwoławczym. Podano także, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. wniosków składanych w tym trybie nie można utożsamiać z wnioskami składanymi do funduszu leśnego w trybie ustawy o lasach.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy wskazać, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń. Skarżący domaga się przyznania mu prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na podstawie art. 7 ust. l ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73 poz. 764 ze zm.), obowiązującej w dacie orzekania przez organy administracji. Zważyć jednak należy, iż wniosek o dotację z funduszu leśnego na zalesienie gruntu nie nadającego się do uprawy mechanicznej złożył do organu w dniu 30 kwietnia 2001 r. W dacie tej zasady zalesiania gruntów regulowała ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000r. Nr 56 poz. 679 ze zm.), która przewidywała jedynie możliwość uzyskania dotacji z budżetu państwa na całkowite lub częściowe pokrycie kosztów zalesienia. Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia zaczęła obowiązywać dopiero od dnia l stycznia 2002r. Wprawdzie wprowadziła ona szczególne regulacje dotyczące zasad zalesiania gruntów rolnych, jednakże przepisy tej ustawy nie uchyliły, ani nie zmieniły dotychczasowych unormowań zawartych w ustawie o lasach. Zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. możliwe było zalesianie gruntów (a w związku z tym także wydawanie stosownych rozstrzygnięć administracyjnych) zarówno w trybie ustawy o lasach, jaki i ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Nie można natomiast zarzucić organom, iż żądanie skarżącego, które wpłynęło w dniu 30 kwietnia 2001r. należało potraktować jako wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia, stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. W chwili składania przez niego przedmiotowego wniosku nie tylko bowiem nie obowiązywała wspomniana ustawa, ale nie była nawet jeszcze uchwalona. Brak było także podstaw do takiej kwalifikacji wniosku już po wejściu jej w życie. Zważyć bowiem należy, iż środki przeznaczone na zalesienie były ograniczone, a zgodnie z art. 3 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wnioski składane w jej trybie należało rozpatrywać według kolejności ich wpływu. Zatem przyjęcie, iż żądanie skarżącego był wnioskiem złożonym w trybie powołanej ustawy stawiałoby go w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych osób, które takie wnioski złożyły dopiero po wejściu jej w życie, w najwcześniejszym z możliwych terminów. Przy czym cała procedura dotycząca zalesiania gruntu była wszczynana na wniosek, a w związku z tym organ nie mógł podjąć w tym przedmiocie żadnych działań z urzędu. Podnieść ponadto należy, iż ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia określała w sposób szczegółowy tryb dokonywania zalesienia. Przy czym nabycie prawa do ekwiwalentu warunkowane było nie tylko faktycznym zalesieniem gruntu, ale także uzyskaniem określonych decyzji administracyjnych. W pierwszym etapie należało otrzymać decyzję o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia, następnie dokonać zalesienia zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lassu lub decyzją określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej, a w dalszej kolejności uzyskać decyzję o prowadzeniu uprawy leśnej. Dopiero ostatnia z wymienionych decyzji uprawniała do ekwiwalentu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący takich wymogów nie dochował. Przy czym wskazać należy, iż pierwszym wnioskiem, jaki skarżący złożył w okresie obowiązywania ustawy było podanie z 17 września 2003r., w którym domagał się przyznania ekwiwalentu. Organy rozważały możliwość zakwalifikowania tego żądania jako wniosku o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia. W dacie tej jednak grunt należący do skarżącego nie spełniał podstawowej przesłanki, określonej w ustawie, a mianowicie nie był gruntem rolnym lecz zalesionym, o czym świadczy ostateczna decyzja Starosty E. z dnia 17 lipca 2003r. w sprawie klasyfikacji gruntów. W świetle zatem ustaleń poczynionych przez organy administracji nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący nie nabył prawa do ekwiwalentu, a tym samym odmowa jego przyznania jest uzasadniona. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż trudno podzielić argument skarżącego, iż pozbawienie go prawa do ekwiwalentu może spowodować zaniechanie prowadzenia przez niego uprawy leśnej. W dacie składnia wniosku skarżącemu przysługiwało bowiem jedynie uprawnienie do ubiegania się o przyznanie dotacji na pokrycie kosztów zalesienia, nie zaś prawo do comiesięcznego ekwiwalentu. Decydując się na zalesienie gruntu musiał zatem liczyć się z tym, iż w przyszłości nie będzie mu z tego tytułu przysługiwała żadna pomoc ze środków budżetowych. Ponadto wskazać należy, iż ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. miała charakter szczególny. Jak wynika bowiem z uzasadnienia jej projektu celem ustawodawcy była restrukturyzacja rolnictwa poprzez zmniejszenie zatrudnienia w tym sektorze, a jednocześnie zapewnienie rolnikom zaprzestającym produkcji rolnej środków do życia będących wynagrodzeniem za uprawę zakładanych lasów, a następnie świadczeń emerytalnych. Zatem słuszne wskazują organy, iż ekwiwalent miał przysługiwać nie za sam fakt prowadzenia uprawy leśnej, lecz za wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, a tym samym pozbawienie osoby prowadzącej gospodarstwo rolne dochodów z tego tytułu. Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego o nierównym traktowaniu plantatorów lasu, gdyż powołana ustawa nie była kierowana do tej grupy, lecz do rolników wyłączających swoje grunty z produkcji rolnej. Wobec powyższego zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszaj ą prawa, a skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).