II SA/Ol 1140/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.L. na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu prowadzenia robót oraz stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego postanawia 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić I.L. uiszczony wpis od skargi w kwocie trzysta złotych (300 zł). WSA/post.1 - sentencja postanowienia I.L. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na opisaną w sentencji postanowienia uchwałę Rady Gminy G. z [...] r. w przedmiocie ustalenia stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu prowadzenia robót oraz stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że "w Gminie G. istnieje korupcja na skalę krajową 42 lata od stanu wojennego. Organy gminy od 8 lat nie zajęły się tą sprawą, powielano sprawę komunalizacji na rzecz gminy okradając nas z własności działki A. Także podział działki B na B2 to skandal, fałszerstwo dokumentów i art. 231 k.k.". W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy G. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniósł, że uzasadnienie skargi pozostaje bez związku z zaskarżoną uchwałą Rady Gminy G. i dotyczy kwestii związanych z prawem własności do nieruchomości, która to sprawa od wielu lat jest przedmiotem sporów oraz licznych postępowań sądowych. Kwestie te były również przedmiotem skarg na działalność Wójta Gminy G., przy czym wszystkie skargi w tym zakresie Rada Gminy G. uznała za bezzasadne. Uzasadnienie skargi nie zawiera wskazania, jaki interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Powyższa okoliczność powoduje niemożność precyzyjnego merytorycznego ustosunkowania się do treści skargi. W piśmie procesowym z 5 stycznia 2024 r. skarżąca podała, że gmina wykorzystując na swoją rzecz komunalizację i fałszując dokumenty, ukradła własność działki nr A. Natomiast podział działki nr B nastąpił bez naszej zgody. Natomiast w piśmie z 25 stycznia 2024 r. skarżąca zażądała zwrotu kwoty 5000 zł, które wójt przez 2 lata działalności potrącał miesięcznie za dewastację jej mienia, ogrodzenia w celu agroturystyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - p.p.s.a.), w których zostały enumeratywnie wymienione formy działania administracji publicznej (jak też bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania) podlegające kontroli sądów administracyjnych. Sąd odrzucił skargę gdyż strona skarżąca nie wykazała aby jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt. 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt.5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 - u.s.g.) zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przepisu art. 101 ust.1 u.s.g. wynika, że wnoszący skargę na podstawie tego przepisu musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/2005, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Interes prawny powinien być bezpośredni i realny. Bezpośredniość interesu prawnego dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. O naruszeniu interesu prawnego konkretnej osoby można mówić wówczas, gdy zaistnieje realne jego zagrożenie, istniejące już w chwili wejścia w życie uchwały. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Od interesu prawnego należy natomiast odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżenia rozstrzygnięć organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Interes prawny musi wynika z przepisu prawa materialnego przy czym chodzi o taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z wydanym rozstrzygnięciem (uchwałą, zarządzeniem). Innymi słowy interes prawny będzie posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek pozostający w związku z treścią uchwały (zarządzenia). Dla wykazania, iż miało miejsce naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust.1 u.s.g., trzeba wykazać związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem) a indywidualną sytuacją prawną osoby skarżącej. Należy zatem wykazać, iż zaskarżona uchwała (zarządzenie) pozbawia osobę skarżącą pewnych, gwarantowanych prawem, uprawnień lub uniemożliwia ich realizację. Dotyczy to sytuacji gdy zaskarżony akt wpływa negatywnie na sytuację prawną osoby skarżącej. Innymi słowy zaskarżony akt musi godzić w indywidualną sferę prawną takiego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych takich jak zniesienie, ograniczenie lub uniemożliwienie realizacji posiadanych uprawnień bądź też nałożenie na podmiot konkretnych obowiązków (wyrok NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. I OSK 1209/13, CBOSA). Podkreślić należy, że przymiot strony w postępowaniu, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.). W postępowaniu prowadzonym na podstawie k.p.a. stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie. Natomiast w postępowaniu toczącym się na podstawie art.101 ust. 1 u.s.g. stroną może być tylko taki podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem). Należy zaznaczyć, iż skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest skargą powszechną (actio popularis), służącą każdemu kto zarzuca uchwale (zarządzeniu) naruszenie porządku prawnego. Intencją tego przepisu nie jest uczynienie z sądu organu odwoławczego, z którego będzie mogła korzystać każda osoba jeżeli uzna, że uchwała (zarządzenie) jest sprzeczna z prawem. Konieczną przesłanką wniesienia takiej skargi jest wykazanie, że uchwała (zarządzenie) narusza interes prawny lub uprawnienie osoby skarżącej (wyrok NSA z 4 czerwca 2005 r. w spr. OSK 1563/04 – Lex nr 171196, wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2005 r., sygn. II SA/Wa 2375/04). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała nr [...] Rady Gminy G. w sprawie ustalenia stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu prowadzenia robót oraz stawek za zajęcie pasów drogowych dróg gminnych w celu umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego W ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej. Należy zaznaczyć, że strona skarżąca była wzywana do wykazania, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła pismo procesowe w którym podała, że w dalszym ciągu niemiecka księga wieczysta jest nadrzędną nad księgą KW [...] dlatego ją zamknięto, co obrazuje stan praworządności. Natomiast akt nadania z 1947 r. został wydany na podstawie fałszywych dokumentów. W ocenie sądu zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Uchwała ta nie wpływa w żaden sposób na sytuację prawną strony skarżącej. Nie nakłada ona na nią żadnych obowiązków, nie pozbawia ją żadnych uprawnień ani nie uniemożliwia ani nie utrudnia ich realizacji. W ogóle nie reguluje praw i obowiązków strony. Nie kształtuje ona w jakikolwiek sposób sytuacji prawnej skarżącej. Zdaniem sądu brak jest związku przyczynowego pomiędzy zaskarżoną uchwałą a sytuacją prawną strony. Należy zaznaczyć, że interes prawny strony skarżącej w rozumieniu art.101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego o czym była mowa we wcześniejszej części rozważań. Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania istnienia takiego interesu lub uprawnienia (wynikających z prawa materialnego) jak również tego, że interes ten bądź uprawnienie zostały naruszone poprzez zapis zaskarżonej uchwały. Strona skarżąca musi zatem wykazać istnienie związku polegającego na tym, że uchwała narusza (pozbawia, ogranicza, uniemożliwia) jej interes prawny lub uprawnienie. Skarżąca takiego związku nie wykazała. Strona skarżąca nie wskazała przepisu prawnego z którego wywodzi swój interes prawny lub uprawnienie jak również tego, że zaskarżona uchwała narusza ten interes lub uprawnienie. Całą treść skargi poświęcono kwestiom związanym z prawem własności do nieruchomości, która to sprawa, jak wskazał organ, od wielu lat jest przedmiotem sporów oraz licznych postępowań sądowych. Skarżąca nie wskazała jednak przepisu prawa materialnego z którego wynika jej interes prawny lub uprawnienie ani tego, że uchwała naruszyła ten interes. Podkreślić należy, że skarga o której mowa w art.101 ust.1 u.s.g. nie jest skargą powszechną, którą może złożyć każdy kto uważa, że uchwała narusza porządek prawny. Sąd administracyjny nie jest sądem odwoławczym, który jest zobowiązany rozpoznać skargę każdej osoby zarzucającej uchwale naruszenie przepisów prawa. Legitymację do wniesienia skargi przysługuje tylko takiej osobie, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez uchwałę. Skarżąca takiego naruszenia nie wykazała co uzasadniało odrzucenie jej skargi. W sytuacji, braku stwierdzenia naruszenia interesu prawnego strony skarżącej przez uchwałę, sąd nie ma możliwości badania zaskarżonego aktu z urzędu. Z uwagi na to, że strona skarżąca nie wykazała aby zaskarżona uchwała naruszyła jej interes prawny lub uprawnienie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zwrócił stronie skarżącej kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.