II SA/Ol 115/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Tadeusz Lipiński Adam Matuszak (spr.) Beata Jezierska Ewa Rychcik Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich - uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę. Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm. , dalej: kpa) oraz art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił T. W. uchylenia własnej decyzji z dnia "[...]"lutego 1995 r., Nr "[...]", o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W obszernych motywach uzasadnienia organ między innymi podał, iż obecnie wniosek strony o przyznanie uprawnień kombatanckich, złożony w sytuacji w której w obrocie prawnym istnieje decyzja odmawiająca przyznania tych uprawnień, należy rozpatrywać jako wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym oraz kwalifikować jako wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji podlegającej rozpoznaniu w trybie art. 154 kpa , który jest jedynym możliwym do wdrożenia z uwagi na ograniczenia przewidziane w art. 146 § 1 kpa i art. 156 § 2 kpa. Stwierdzono, iż strona nie wykazała aby za uchyleniem ostatecznej decyzji organu przemawiał interes społeczny czy też słuszny interes strony. Mimo, że po wydaniu decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich materiał dowodowy wzbogacił się o nowe dowody w postaci oświadczeń świadków, jak również nastąpiła zmiana przepisów w zakresie organu kompetencyjnego do wydania decyzji potwierdzających powody skazania wyrokiem, lecz konsekwencje tych zmian nie pociągają za sobą konieczności uchylenia decyzji ostatecznej. Organ wskazał, że T. W. nie udokumentował prowadzenia działalności kombatanckiej określonej w art. 1 ust. 2 pkt 5 Ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jak również Prezes Sądu Okręgowego odmówił potwierdzenia okoliczności opisanych w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy (w aspekcie przyczyn skazania) i z tego też względu brak jest podstaw do uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień. Decyzję tę strona otrzymała w dniu 31 października 2005r. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy T. W. złożył w dniu 16 listopada 2005r. (data stempla pocztowego UP w I. ) podając, iż niesłusznie odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich. Podał, iż wszystko co istotne wyjaśnił w sprawie, jego relacje są zgodne z prawdą, a trwająca od wielu lat "walka" o przysługujące mu uprawnienia kombatanckie kosztowała go wiele zdrowia, upokorzeń i cierpień. Wskazując na te okoliczności, T. W. wniósł o pozytywne załatwienie jego sprawy. Postanowieniem Nr "[...]" z dnia "[...]"grudnia 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa i art. 129 § 1 i 2 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, iż strona została prawidłowo pouczona o 14 dniowym terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 Kpa. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że T. W. osobiście odebrał ją w dniu 31 października 2005r., zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany listem poleconym w dniu 16 listopada 2005r., czyli z uchybieniem terminu do jego złożenia. Poinformowano, że strona nie wystąpiła także z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku. Na powyższe postanowienie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył T. W., wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Wskazał, że Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych bezpodstawnie odmawia mu przyznania uprawnień kombatanckich, o które ubiega się od 18 lat. Sprawę tę rozpatrywało kilku niekompetentnych urzędników. Natomiast po skierowaniu sprawy do Sądu Administracyjnego, organ ten nie wziął pod uwagę złożonych przez skarżącego dowodów, nie przesłuchał go w charakterze świadka, a jedynie wysłuchał radcy prawnego reprezentującego Urząd. Nadto skarżący podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku i poważnie schorowaną. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wniósł o oddalenie skargi . Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2006r., Sąd wezwał skarżącego do jednoznacznego oświadczenia, czy pismo z dnia 4 stycznia 2006r., skierowanie do Sądu, jest skargą na wydane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowienie z dnia "[...]"grudnia 2005r. Pismem z dnia 20 lutego 2006 r. T. W. wyjaśnił, że pismo skierowane do Sądu w dniu 4 stycznia 2006r. jest skargą na wydane w sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Nadto ponowił swój wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o nabycie uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty administracyjne m.in. postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wzruszenie postanowienia może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ono przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest zagadnienie procesowe, a dotyczące wydanego w sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Po myśli art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mógł zostać skutecznie złożony w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że decyzja z dnia "[...]"października 2005r. została doręczona skarżącemu osobiście w dniu 31 października 2005r. za zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. W tym miejscu należy wyjaśnić, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej lub złożono w polskim urzędzie konsularnym - art. 57 § 5 kpa. Zdanie drugie wskazanego przepisu wprowadza wyjątki od powyższej zasady, a mianowicie termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego. W rozpatrywanej sprawie wyjątki powyższe nie mają miejsca. Wobec tego skarżący winien złożyć do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia 14 listopada 2005r. Z daty stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której przesłany został przez T. W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że nadany on został w dniu 16 listopada 2005r. (karta "[...]".), a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne, wobec czego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. podlega kontroli sądowej. Sąd dokonując kontroli legalności wydanego w tym przedmiocie postanowienia bada, czy faktycznie doszło ze strony skarżącego do uchybienia terminu we wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz czy nie została np. złożona prośba o przywrócenie uchybionego terminu, bowiem w przypadku złożenia takiej prośby nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu przed ostatecznym rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wraz ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia takiego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem prawidłowo organ stwierdził, że złożenie tego wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu. W tym miejscu należy skarżącemu wyjaśnić, że stosownie do art. 58 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia § 2 tego przepisu wynika, że organem uprawnionym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, przed którym nastąpiło uchybienie terminu, czyli w tym wypadku jest to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Sąd, do którego skarżący wystąpił ze skargą nie posiada kompetencji do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności przez organem administracji publicznej, bowiem Sąd może jedynie przywracać uchybione terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zaś w postępowaniu przed organami administracji. Ponieważ wniesione do Sądu pismo z dnia 4 stycznia 2006r. zostało nazwane "prośba", zaś jego treść zawierała przesłanki mogące uzasadniać przywrócenie terminu, Sąd powziął wątpliwości co do charakteru prawnego złożonego mu pisma i z tego też powodu wystąpił do skarżącego o jednoznaczne oświadczenie, czy pismo to jest skargą na wydane w sprawie postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]"grudnia 2005 r. T. W. pismem z dnia 20 lutego 2006r. oświadczył, że pismo jego stanowiło skargę na wydane w sprawie postanowienie z dnia "[...]"grudnia 2005 r. Nadto należy skarżącemu wyjaśnić, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję lub postanowienie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że " sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Nie budzi natomiast wątpliwości teza, że w postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (vide: wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA 428/99, LEX nr 55767 ). Zatem zawarty w skardze zarzut, iż Sąd nie dopuścił dowodu z przesłuchania T. W. w charakterze świadka nie może być uznany za zasadny. Sąd również nie wysłuchał na rozprawie pełnomocnika Organu, jak wskazuje skarżący w swej skardze. Należy zauważyć, że strony nie stawiły się na rozprawę przed Sądem, a o terminie rozprawy zostały prawidłowo zawiadomione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.