II SA/Ol 115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi E. W., T. W. – Salon A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. Wnioskiem z dnia 10 grudnia 2012 r., E.W., wspólnik spółki cywilnej "[...]", zwróciła się do Prezydenta Miasta O. o dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu ukończenia nauki zawodu przez młodocianego pracownika – K.S. Do wniosku załączono: zaświadczenie o złożeniu przez K.S. z pozytywnym wynikiem egzaminu i uzyskaniu przez młodocianą świadectwa czeladniczego, umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianej, świadectwo pracy, dyplom uzyskania tytułu zawodowego mistrza przez A.F. oraz zawartą z nią umowę o pracę i wniosek o udzielenie pomocy de minimis. Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r., wniosek ten został przekazany do rozpoznania według właściwości miejscowej Wójtowi Gminy D., zgodnie z art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Organ ten, pismem z dnia 17 stycznia 2013 r., wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w zakresie dokumentów potwierdzających posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy, kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, gdyż do wniosku nie załączono dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pedagogicznych oraz aktualnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub innego dokumentu potwierdzającego, że wnioskodawca jest przedsiębiorcą. Organ zakreślił termin 7 dni od dnia otrzymania wezwania na uzupełnienie wniosku i pouczył, iż w razie nieusunięcia braków w terminie, wniosek pozostawiony zostanie bez rozpoznania - zgodnie z art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, powoływanego dalej jako K.p.a. W dniu 9 stycznia 2013 r., wnioskodawczyni przedłożyła organowi kopię zaświadczenia o dokonaniu wpisu przedsiębiorcy – E.W. do ewidencji działalności gospodarczej, wydruk o wykreśleniu tego wpisu oraz kopię dyplomu mistrzowskiego E.G. w rzemiośle fryzjerstwo. Następnie, organ pierwszej instancji, pismem z dnia 14 lutego 2013 r., ponownie wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Wójt Gminy D. wyjaśnił, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest pomocą de minimis, o która mogą ubiegać się tylko podmioty prowadzące działalność gospodarczą na dzień udzielenia pomocy. Ponadto osoba prowadząca przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, posiadająca tytuł mistrza w zawodzie, którego naucza, musi legitymować się także przygotowaniem pedagogicznym. W związku z powyższym, organ zażądał uzupełnienia wniosku o dokument potwierdzający posiadanie przez E.G. kwalifikacji pedagogicznych i dokument potwierdzający, że wnioskodawczymi nadal jest przedsiębiorcą. Organ zakreślił termin 7 dni na dostarczenie przez wnioskodawczynię tych dokumentów, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone stronie dnia 27 lutego 2013 r. W piśmie do Gminy D. z dnia 6 marca 2013 r., E.W. podała, że decyzją Prezydenta Miasta O. przyznano spółce dofinansowanie kosztów nauki zawodu fryzjer w analogicznej sytuacji, gdyż uznano, że utrata statusu pracodawcy z uwagi na wyrejestrowanie działalności po zakończeniu nauki zawodu nie ma wpływu na uprawnienie do dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Wójt Gminy D., pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. zawiadomił stronę o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Organ podał, że pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku, strona nie dostarczyła kompletu dokumentów potwierdzających posiadanie przez pracodawcę kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. W dniu 8 maja 2013 r., wnioskodawczyni dostarczyła do organu pierwszej instancji dokument potwierdzający kwalifikacje pedagogiczne E.G. Jednocześnie podała, że wymagane kwalifikacje mistrzowskie i pedagogiczne posiadała także inna pracownica – A.W., a ponadto sama wnioskodawczyni również posiada wykształcenie wyższe nauczycielskie. Decyzją z dnia 27 maja 2013 r., Wójt Gminy D., odmówił przyznania E.W., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]", dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika - "[...]". Organ pierwszej instancji, powołując się na opinię Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2013 r., stwierdził, że fakt utraty statusu pracodawcy z uwagi na wyrejestrowanie działalności gospodarczej po zakończeniu nauki zawodu nie ma wpływu na uprawnienie do otrzymania dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Jednocześnie zaś stwierdził, że wprawdzie strona przedłożyła dokumenty potwierdzające wymagane kwalifikacje osoby prowadzącej przygotowanie zawodowe młodocianego, lecz uczyniła to po upływie wyznaczonego terminu, wcześniej zaś organ zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Zawiadomienie to, mimo dwukrotnego awizowania, nie zostało przez stronę odebrane. Wobec tego, wniosek strony nie mógł być uwzględniony. W odwołaniu złożonym od decyzji organu pierwszej instancji, E.W. podniosła, że starała się odpowiadać na wezwania organu z należytą starannością. Korespondencja dochodziła jednak na adres spółki w różnych godzinach lub odbierał je pracownik, który mógł zapomnieć ją przekazać i zdarzało się, że nie wszystkie awiza trafiały do współwłaścicielek. Odwołująca się stwierdziła, że obecnie Wójt Gmin D. jest w posiadaniu wszystkich niezbędnych dokumentów potwierdzających fakt szkolenia młodocianego pracownika - "[...]" i posiadania wszelkich kwalifikacji upoważniających do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia. Decyzją dnia 29 listopada 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu decyzji, że odwołująca się była dwukrotnie wzywana przez organ pierwszej instancji, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia wniosku o wskazane w art. 70b ust. 7 lit. a) ustawy o systemie oświaty dokumenty. Drugie wezwanie strona odebrała w dniu 27 lutego 2013 r., potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem, jednak w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że uzupełnienie braków formalnych podania z uchybieniem 7-dniowego terminu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a., gdyż rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu. Jednak, jak wskazał organ, stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. nie jest dozwolone, gdy strona usunęła brak formalny po terminie określonym w tym przepisie, lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W stanie faktycznym sprawy, uzupełnienie wniosku nastąpiło jednak już po wysłaniu przez organ pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a nawet po jego doręczeniu w trybie doręczenia zastępczego, wobec czego uzupełnienie nie mogło odnieść skutku prawnego, gdyż postępowanie zostało już skutecznie zakończone pozostawieniem przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Kolegium dodało, że pismo z dnia 24 kwietnia 2013 r., stanowiące zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wysłane zostało przez organ na adres, który strona podała we wniosku i pod którym odbierała wcześniejsze pisma organu w przedmiotowym postępowaniu. Wobec niemożności doręczenia go, pismo to było dwukrotnie awizowane, po czym organ uznał, iż pismo to zostało doręczone zgodnie z zasadami określonymi w art. 44 K.p.a. (doręczenie zastępcze). Wskazano, że na kopercie zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego zawiadomienia znajdują się informacje pozwalające na uznanie, że doręczenie zastępcze zostało dokonane prawidłowo. Z informacji tych wynika bowiem, że pismo to z uwagi na niemożność doręczenia go adresatowi było awizowane dnia 29 kwietnia 2013 r., a następnie w dniu 7 maja 2013 r., na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się informacja o niemożności doręczenia go adresatowi, o pozostawieniu na drzwiach biura adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym nr x w O. wraz z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Uwzględniając powyższe, Kolegium stwierdziło, że skoro wniosek strony został pozostawiony bez rozpoznania w związku z nieuzupełnieniem jego braków w wyznaczonym terminie, to postępowanie organu pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe. Zatem, zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., należało je umorzyć. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, E.W. i T.W. podniosły, że jako pracodawca spełniły wszystkie warunki niezbędne do uzyskania przedmiotowego dofinansowania. Zatrudniały bowiem na umowę o pracę dwie pracownice posiadające dyplom mistrzowski i kwalifikacje pedagogiczne, a ponadto E.W. posiada wyższe wykształcenie pedagogiczne. Skarżące stwierdziły, że wszyscy byli odpowiedzialni za kształcenie młodocianej uczennicy. Podniosły, że do wniosku załączone zostały wszystkie wymagane dokumenty, w tym kopia dyplomu mistrzowskiego i kopia dokumentu potwierdzającego kwalifikacje pedagogiczne A.F. oraz kopia dyplomu ukończenia pedagogicznych studiów wyższych E.W. Zdaniem skarżących, w tej sytuacji, organ pierwszej instancji bezpodstawnie żądał od nich złożenia dodatkowych dokumentów, czym naruszył prawo do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało, że sposób, w jaki zostało zakończone postępowanie przed organem pierwszej instancji powoduje, że strona nie utraciła prawa do ponownego złożenia tożsamego wniosku i merytorycznego rozpoznania go przez organ pierwszej instancji w drodze decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., decyzję Wójta Gminy D. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wskazany przepis przewiduje, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Cytowany przepis nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czyli art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio: w całości albo w części. Organ odwoławczy może więc uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja o umorzeniu postępowania w całości nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Umorzenie postępowania nie jest zależne od woli organu administracji, ani, tym bardziej, pozostawione do uznania organu – organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Okoliczności powodujące bezprzedmiotowość muszą być stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu postępowania. W stanie faktycznym sprawy, okoliczności takie zaistniały i zostały wykazane przez organ w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Wójt Gminy Dywity, działając w trybie art. 64 § 2 K.p.a., zawiadomił bowiem stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 10 grudnia 2012 r. o dofinansowanie kształcenia młodocianego pracownika, "[...]". Podstawą pozostawienia podania bez rozpoznania było stwierdzenie, że podanie braki formalne, które nie zostały usunięte przez wnoszącą, w trybie i na zasadach określonych w art. 64 § 2 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca była wzywana przez organ pierwszej instancji do uzupełnienia złożonego wniosku o konkretne dokumenty, bez których - stosownie do art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) - nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku. Przepis ten przewiduje, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (pkt 1) oraz młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1 (pkt 2). Zgodnie zaś z ust. 7 tego artykułu, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku należy dołączyć: kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (tj. posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania); kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego oraz kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu. W myśl postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278 z późn. zm.), przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Przepisem tym jest zaś rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 244, poz. 1626). Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy, zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Stosownie do ust. 4 § 10, instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Składając przedmiotowy wniosek, skarżąca była więc zobowiązana dołączyć do niego wszystkie wymienione wyżej dokumenty, w tym dokument potwierdzający przygotowanie pedagogiczne pracodawcy, lub osoby prowadzącej zakład albo osoby zatrudnionej u pracodawcy. Dokument taki nie został jednak załączony przez wnioskodawczynię, mimo dwukrotnego wzywania przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji, prawidłowo Wójt Gminy D. pozostawił podanie z dnia 10 grudnia 2012 r. bez rozpoznania. Przyznać należy, że skarżąca przedłożyła organowi pierwszej instancji zaświadczenie o ukończeniu przez pracownicę kursu pedagogicznego dla mistrzów i instruktorów zawodu, lecz miało to miejsce dopiero po doręczeniu (w trybie art. 44 K.p.a.) zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania. W tej sytuacji, mimo iż organ dysponował już kompletem dokumentów, nie było możliwe dalsze prowadzenie wszczętego przedmiotowym wnioskiem postępowania i zakończenie go wydaniem decyzji administracyjnej. Wójt Gminy D. wydał jednak w dniu 27 maja 2013 r. decyzję, którą odmówił skarżącym przyznania przedmiotowego dofinansowania. Prawidłowo zatem, zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy uchylił decyzję Wójta Gminy D. z dnia 27 maja 2013 r. w całości - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. - i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Na marginesie należy zaznaczyć, że wniosek z dnia 10 grudnia 2012 r. i odwołanie z 2 lipca 2013 r., a także wszystkie pisma w toku postępowania administracyjnego były podpisywane wyłącznie przez E.W. – jedną ze wspólników spółki cywilnej "[...]" i wyłącznie jej organy obu instancji doręczały pisma i decyzje w toku postępowania, lecz zgodnie z art. 865 § 1 kodeksu cywilnego, każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Nie naruszono więc przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.