II SA/Ol 1154/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-02-17

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, w której strona jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ich uiszczenia w danej kategorii spraw (np. sprawy z zakresu pomocy społecznej). W takim przypadku należy jednak merytorycznie rozpoznać wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, stosując przepisy o przyznaniu prawa pomocy, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Po oddaleniu skargi A.L. na decyzję uchylającą decyzję przyznającą mu zasiłek stały, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący uzasadnił wniosek brakiem środków finansowych, niepełnosprawnością oraz koniecznością sprawowania opieki nad matką. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. A.L., po oddaleniu jego skargi na decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej mu zasiłek stały, wystąpił we wniosku z 12 lutego 2017 r. o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego lub adwokata. Stwierdził, iż nie stać go na opłacenie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów, a jedynie okresową pomoc z MOPS. Jest też niepełnosprawny, a poza tym nie może podjąć pracy ze względu na sprawowanie całodobowej opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Nie posiada żadnego majątku, do majątku matki należy natomiast mieszkanie o powierzchni 76 m2. Źródłem dochodu rodziny jest emerytura matki w kwocie 1704 zł. Wśród ponoszonych wydatków skarżący wykazał: raty pożyczek (700 zł), opłaty za mieszkanie (400 zł) i koszty zakupu leków (200 zł). Skarżący wykazał ponadto zadłużenie alimentacyjne w kwocie 32000 zł. Wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bazując na informacjach poświadczonych przez skarżącego należy przyjąć, iż znajduje się on w tego rodzaju sytuacji. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie postanowień dotyczących prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło