II SA/Ol 1168/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na roboty budowlane postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu PPF, A. M., podnosząc, iż jest osobą niezamożną, wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączny dochód 2-osobowej rodziny z tytułu emerytur wynosi "[...]" netto, co wynika z załączonych przez skarżącego do wniosku kserokopii decyzji "[...]". W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał mieszkanie o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 11 wskazał wysokość ponoszonych wydatków na leki ("[...]"), energię, wodę i telefon (łącznie "[...]") oraz związanych ze spłatą zadłużenia jego i żony (łącznie "[...]"). Do wniosku skarżący załączył kserokopie: części harmonogramu spłat pożyczki własnej (w "[...]") oraz wyciągu z rachunku bankowego żony za okres od "[...]" do "[...]". Pismem z dnia "[...]" skarżący wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym o wypełnienie rubryki nr 4 w sposób pozwalający poznać zakres jego żądania oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej jego i jego żony [w zakresie odnoszącym się do wykazanych w rubryce nr 11 kredytów ("[...]"), ponoszonych wydatków, a ponadto wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy]. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieusunięcie braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, natomiast nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W wyznaczonym terminie, skarżący przedłożył ponownie wypełniony, formalnie poprawnie, formularz PPF, w którym uzupełnione zostały braki formalne wniosku z dnia "[...]" i zawarte dodatkowe informacje. W tych okolicznościach, uznano, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku, co pozwala na jego rozpoznanie. Uzupełniając pierwotny wniosek, skarżący wskazał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu dodał, iż jest inwalidą "[...]", wymagającym opieki. Wskazał, iż wykazane w rubryce nr 7.1. mieszkanie jest w bardzo złym stanie technicznym i znajduje się budynku, wymagającym kapitalnego remontu. Dodał, iż posiada dwie obrączki oraz zwierzęta – "[...]". Odnośnie ponoszonych wydatków wskazał wysokość stałych wydatków na media i telefon – "[...]" oraz związanych ze spłatą kredytu żony ("wydatkowany na służbę zdrowia, leki, wizyty, itp.") i kredytu w "[...]" ("zużytego na remont mieszkania") – łącznie "[...]". Do formularza skarżący załączył kserokopie: pisma z "[...]" i legitymacji, "[...]" oraz ponownie wyciągu z rachunku bankowego żony za wskazany wyżej okres, a ponadto pełny harmonogram spłat pożyczki (w "[...]"). W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego żony oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej jego 2-osobowej rodziny. Pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący nie przedłożył jednak wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zauważyć należy, iż skarżący nie przedłożył nie tylko wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych i kart kredytowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ale również pełnych informacji na temat wszystkich zaciągniętych przez nich kredytów i pożyczek, których spłata pochłania znaczną część ich dochodu. Wskazać natomiast należy, iż co do zasady ponoszenie wydatków związanych ze spłatą pożyczek, czy też kredytów, nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, gdy strona wykonuje inne ciążące na niej zobowiązania, a jednocześnie żąda by na tej podstawie koszty postępowania sądowego w jej sprawie pokrywał za nią Skarb Państwa. Nie można uznać za usprawiedliwiony poglądu, według którego cele, na które zaciągnięte zostały pożyczki/kredyty, są w każdym przypadku ważniejsze od ponoszenia kosztów sprawy sądowoadministracyjnej. W warunkach niniejszej sprawy, skarżący wyjaśnił wprawdzie, iż kredyt w "[...]" zaciągnął na remont mieszkania, a "kredyt żony" (liczba pojedyncza) jest "wydatkowany na służbę zdrowia, leki, wizyty, itp.", ale nie wskazał ustalonych warunków ich spłaty, w tym możliwości odroczenia spłaty rat, nie wskazał również co z pozostałymi zobowiązaniami. We wniosku z dnia "[...]" wykazał bowiem ponadto kredyt w "[...]", kredyty żony (liczba mnoga) oraz "[...]". Nie wyjaśnił natomiast kiedy i na jakie cele zaciągnięte zostały wskazane kredyty oraz, czy on i jego żona dysponują obecnie środkami pieniężnymi pochodzącymi z tego tytułu. Powyższe uniemożliwia stwierdzenie, jakimi w rzeczywistości środkami pieniężnymi dysponuje skarżący i jego żona oraz jakie obecnie ciążą na nich zobowiązania. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zatem nie tylko zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej, ale również ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych jego i jego żony. Nie pozwala tym samym przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego żony. Prawo pomocy jest natomiast instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.