II SA/Ol 1181/12

Dnia 13 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 roku sprawy ze skargi Powiatu – Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia Regulaminu Rady Społecznej Centrum Zdrowia Szpitala Powiatowego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu. Uchwałą nr "[...]" z dnia 28 czerwca 2012 r. Rada Powiatu w W. zatwierdziła Regulamin Rady Społecznej "[...]" Centrum Zdrowia Szpitala Powiatowego w W. Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej stanowiący załącznik do uchwały, a przyjęty uchwałą nr "[...]" Rady Społecznej tego podmiotu leczniczego. W § 4 ust. 1 tego regulaminie ustalono, że rada społeczna składa się z 6 osób w tym: przewodniczącego – Starosty Powiatu W. lub wskazanej przez niego osoby i jako członków - przedstawiciela Wojewody i po jednym przedstawicielu zgłoszonym przez Radę Miejską w W., Radę Gminy w B., Radę Gminy w P. i Radę Powiatu w W. Wojewoda, działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 sierpnia 2012r. stwierdził nieważność § 4 ust. 1 załącznika do opisanej wyżej uchwały. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że art. 48 ust. 6 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej nakazuje, aby skład rady społecznej nie przekraczał 15 osób, przy czym w skład takiej rady musi wchodzić przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. W rozpatrywanej uchwale określono skład rady z rażącym naruszeniem przedstawionego przepisu, gdyż nie ma w nim przedstawicieli Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł Powiat W. - Rada Powiatu w W., zarzucając wydanie zaskarżonego aktu z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na błędnej wykładni przepisu art. 48 ust.6 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, poprzez uznanie że w składzie rady społecznej nie przewidziano przedstawicieli Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i położnych. Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru. W uzasadnieniu skargi wskazano, że interpretacja art. 48 ust. 6 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, dokonana przez Wojewodę obarczona jest błędną wykładnią prawa materialnego, ponieważ konstrukcja prawna tego przepisu oparta jest na alternatywie wykluczającej, o czym świadczy użycia spójnika rozłącznego "albo". Prawidłowa wykładnia tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych są członkami rad społecznych jedynie w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcą o ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim obszarze działania. Skarżąca wskazała także na treść art. 48 ust. 8, w myśl którego w posiedzeniach rady społecznej, w skład której nie wchodzi przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej lub Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele samorządów zawodów medycznych, a przy zastosowaniu interpretacji organu nadzoru taki zapis ustawowy byłby zbędny, ponieważ w każdej radzie taki przedstawiciel by się znajdował. Nadto w przepisach przejściowych, dostosowujących i końcowych ustawy nie nałożono na organy samorządu terytorialnego obowiązku dokooptowania do rad społecznych przedstawicieli Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w rozstrzygnięciu nadzorczym. Organ nadzoru podkreślił, że rację ma skarżąca podnosząc, iż konstrukcja spornego przepisu oparta jest na alternatywie rozłącznej, ale związane to jest z rodzajem podmiotów tworzących placówkę leczniczą, natomiast każdy z tych podmiotów ma obowiązek wyznaczyć jako członka rady społecznej po jednym przedstawicielu Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, przy czym wskazanie takich przedstawicieli jest prawem a nie obowiązkiem tych rad, co, przy odmowie wyznaczenia takiego przedstawiciela, uzasadnia zapis art. 48 ust.8 ustawy o działalności leczniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ustawy). W myśl art. 85 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące powiatu, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze doręczone zostało Radzie Powiatu W. w dniu 7 sierpnia 2012r. , natomiast skarga na ten akt nadzoru wniesiona została w dniu 5 września 2012r., zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Przechodząc do oceny zasadności skargi , Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Spór pomiędzy stronami w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r o działalności leczniczej ( Dz. U. Nr 112, poz. 654 ze zm.) nakazują, aby w skład Rady Społecznej "[...]" Centrum Zdrowia Szpitala Powiatowego w W. Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, wchodzili przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Wojewoda zajął stanowisko, że w tego rodzaju placówkach leczniczych taki obowiązek istnieje i dlatego stwierdził nieważność § 4 ust. 1 załącznika do uchwały zatwierdzającej regulamin rady społecznej. W ocenie Sądu pogląd ten nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Stosownie do treści art. 48 ust. 6 pkt 2 lit. b ustawy o działalności leczniczej do rady społecznej jako jej członkowie, obok przedstawiciela wojewody, wchodzą przedstawiciele wybrani przez odpowiednio: radę gminy lub radę powiatu – w liczbie określonej przez podmiot tworzący, albo przez sejmik województwa - w liczbie nie przekraczającej 15 osób, albo przez podmiot tworzący podmiot leczniczy nie będący przedsiębiorcą o ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim obszarze działania – w liczbie nie przekraczającej 15 osób, w tym po jednym przedstawicielu Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Wobec treści powołanego wyżej przepisu nie można podzielić poglądu Wojewody, w myśl którego, w każdej radzie społecznej działającej przy podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, utworzonym przez jednostki samorządu terytorialnego, muszą być przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Zacytowany wyżej przepis przewiduje bowiem trzy sytuacje: - pierwszą, gdy radę społeczną wybiera rada gminy lub rada powiatu – w tego typu sytuacjach podmiot tworzący jednostkę leczniczą może powołać radę w takiej liczbie osób, jaką uzna za zasadną; - drugą, kiedy radę społeczną wybiera sejmik województwa – w takiej sytuacji podmiot tworzący jednostkę leczniczą może powołać radę społeczną, ale w liczbie nieprzekraczającej 15 osób; - trzecią, gdy rada społeczna funkcjonuje przy podmiocie (i jest przez niego powoływana) tworzącym podmiot leczniczy o ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim obszarze działania - wówczas podmiot ten może powołać radę społeczną w liczbie nieprzekraczającej 15 osób, przy czym w radach społecznych działających przy takich podmiotach leczniczych wśród 15 powołanych osób musi być po jednym przedstawicielu Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Konstrukcja przepisu art. 48 ust. 6 pkt b ustawy oparta jest na alternatywie rozłącznej, o czym świadczy wprowadzenie przez ustawodawcę spójnika "albo". Przepis ten określa trzy różne modele powoływania rady społecznej, w zależności od tego, jaki podmiot wybiera członków rady społecznej. Za słuszny trzeba również uznać zarzut strony skarżącej, że gdyby podzielić argumentację Wojewody, to zapis art. 48 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej mówiący o tym, że w posiedzeniach rady społecznej, w której skład nie wchodzi przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej lub Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, mają prawo uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciele samorządów medycznych, nie miałby logicznego uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należy, że organ nadzoru błędnie zinterpretował przepis art. 48 ust. 6 pkt b ustawy o działalności leczniczej, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego na podstawie art. 148 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Z mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.