II SA/Ol 1184/16

Dnia 3 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku sprawy ze skargi W. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę. Z przekazanych przez organ tutejszemu Sądowi wraz ze skargą W. S. akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r. W. S. (dalej zwana skarżącą) zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako GOPS) o remont dachu. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia "[...]" Zastępca Kierownika GOPS, działając z upoważnienia Wójta Gminy (dalej zwany organem I instancji), przyznał skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów remontu w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, a jej dochodem jest zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 604 zł. miesięcznie. Ocenił, że skarżąca spełnia warunki do otrzymania zasiłku celowego ze względu na konieczność zabezpieczenia niezbędnej potrzeby bytowej oraz fakt, że jej dochód jest niższy od dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśnił przy tym, że ustalając kwotę przyznanego skarżącej zasiłku celowego uwzględnił dużą ilość osób ubiegających się o pomoc z GOPS oraz ograniczone środki finansowe przeznaczone na realizację zadań własnych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wyraziła niezadowolenie z jej wydania podnosząc, że nie jest w stanie wziąć pożyczki na remont dachu, gdyż brakuje jej na leki i opłaty mieszkaniowe. Podała, że jej trudna sytuacja zdrowotna i bytowa jest znana pracownikom socjalnym Ośrodka. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek celowy nie jest świadczeniem obligatoryjnym, które organ administracji publicznej musi przyznać, gdy wnioskodawca spełnia określone ustawą kryteria, lecz ma charakter fakultatywny. Wskazało, że uznanie administracyjne w tym zakresie obejmuje nie tylko ocenę warunków uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy ale także przesłanki warunkujące jej wysokość. Oceniło, że w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił dochód skarżącej, słusznie także uznał, że potrzeba przeprowadzenia remontu jest niezbędną potrzebą bytową i przyznał świadczenie w kwocie 500 zł. w granicach posiadanych środków. Kolegium zrelacjonowało, że jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, w lipcu 2016 r. wpłynęło 35 podań o przyznanie zasiłków celowych, a w pierwszej kolejności organ przyznał tę formę pomocy rodzinom nieposiadającym źródła dochodu, w szczególności rodzinom niepełnym i wielodzietnym. Zauważyło, że wnioskodawczyni jest stałą beneficjentką GOPS, otrzymuje pomoc w formie zasiłku stałego w kwocie 604 zł., przy czym w okresie od stycznia 2016 r. do czerwca 2016 r. otrzymała dodatkowo łącznie kwotę 950 zł. w formie bezzwrotnych zasiłków celowych. Dodało, że organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania świadczenia w wysokości uznanej przez stronę za odpowiednią. Wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie należy też mieć na uwadze, że obowiązek przeprowadzenia remontów i napraw mieszczących się w kategorii nakładów koniecznych spoczywa nie tylko na ubiegającej się o zasiłek lecz na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, a ich zaniechania w tym zakresie nie mogą być w całości usuwane przez organ pomocy społecznej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wskazała na bardzo trudną swoją sytuację życiowa i materialną. Podała, że kwota 500 zł. nie jest wystarczająca na wyremontowanie dachu jej domu w związku z czym do tej pory nie odebrała tych pieniędzy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie mogła być uznana za zasadną. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 930), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, obejmującej między innymi pokrycie części lub całości kosztów drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem nieobowiązkowym. Tym samym, spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów jego przyznania nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), w świetle którego, organ administracji publicznej zobowiązany jest do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawach przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w których tak jak w kontrolowanej, przepisy prawa przewidują uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, realizacja tego obowiązku polega na załatwieniu sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego dokonano zaś prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, jak również możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Bezsporne w sprawie jest, że dochody skarżącej uprawniają ją do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, co nie oznacza jednak zapewnienia realizacji wszelkich wniosków w tym przedmiocie, zgodnie z żądaniami w nich zawartymi. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca na stałe objęta jest pomocą organu pomocy społecznej, a kwota pomocy udzielonej jej tylko na przestrzeni od stycznia 2016 r. do czerwca 2016 r. wyniosła 604 zł. miesięcznie w formie zasiłku stałego i łącznie kwotę 950 zł. w formie zasiłków celowych bezzwrotnych (k. 19). Wymaga przy tym podkreślenia, że pomimo ograniczonych środków pieniężnych, którymi dysponuje organ I instancji z przeznaczeniem na wypłatę zasiłków celowych i dość dużej liczby – 35 wniosków o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych złożonych przez potrzebujących wsparcia świadczeniami z pomocy społecznej w lipcu 2016 r., wniosek skarżącej zgłoszony w kontrolowanej sprawie został załatwiony pozytywnie. Zauważyć ponadto należy, że ani we wniosku o przyznanie zasiłku celowego ani w toku postępowania skarżąca nie wskazywała konkretnej kwoty, którą potrzebuje na wyremontowanie dachu; podnosiła jedynie, że przyznana jej kwota 500 zł. nie jest wystarczająca na wyremontowanie dachu domu w którym zamieszkuje. W tych okolicznościach nie sposób zarzucić organom dowolności w ustaleniu kwoty przyznanego zasiłku. Kwota zaś przyznanego zasiłku powinna pozwolić skarżącej przynajmniej na najpilniejsze częściowe pokrycie kosztów remontu dachu domu. Przy czym z przeprowadzonego wywiadu społecznego wynika, co jest istotne w tej sprawie, że budynek mieszkalny, w którym skarżąca zajmuje jeden pokój stanowi współwłasność jej córek. Zatem jak wskazał organ odwoławczy utrzymanie budynku i prowadzenie w nim remontów w kategorii koniecznych, spoczywa na współwłaścicielach, a zaniechania w tym zakresie nie mogą w całości obciążać organu pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.