II SA/Ol 1194/14

WyrokWSA w Olsztynie2015-01-22

Skład orzekający: Adam Matuszak, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Od kiedy powinien być przyznany zasiłek pielęgnacyjny, jeśli wniosek o jego przyznanie został złożony po upływie dwóch lat od wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a postępowanie dotyczące ustalenia stopnia niepełnosprawności zakończyło się prawomocnym wyrokiem sądu?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nawet jeśli skarżący posiadał orzeczenie o niepełnosprawności od dłuższego czasu, zwłoka w złożeniu wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, która nie wynikała z winy organu, skutkuje przyznaniem świadczenia od daty złożenia wniosku, a nie od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny w lipcu 2014 r., dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z maja 2012 r. Organ I instancji przyznał zasiłek od lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że przyznanie świadczenia następuje od miesiąca złożenia wniosku, a skarżący zwlekał z jego złożeniem. Skarżący zarzucił naruszenie praw nabytych i konstytucyjności przepisów. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 16 lipca 2014 r. A. B. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w A wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączone zostało orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności A. B. z dnia "[...]", stwierdzające, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od kwietnia 2012 r, a niepełnosprawność od dzieciństwa. Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz A przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł bezterminowo poczynając od dnia 1 lipca 2014 r. Strona w ustawowym terminie wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że decyzja ta nie jest zgodna z Konstytucją i pozbawia odwołującego się praw nabytych, gdyż zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od dnia 1 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że strona postępowania spełniła wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które przyznaje się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż niedotrzymanie trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku, od dnia wydania orzeczenia lekarskiego było skutkiem postępowania skarżącego. Skargę na tę decyzję wywiódł A. B. zarzucając naruszenie konstytucyjnej zasady praw nabytych i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący dał wyraz swemu ogólnemu niezadowoleniu, stwierdzając, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego traktuje się wybiórczo. Zasiłek powinien spełniać swój cel od daty wskazanej w orzeczeniu lekarskim, nadto skarżący nie widzi potrzeby chwalenia się tym jakie podejmował działania odwoławcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wskazując, że skarżący przedłożył jedynie pierwsze orzeczenie lekarskie, a kolegium ustala czy wnosił on odwołania i czy postępowania te zostały zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie tej przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji przyznającą skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 lipca 2014 r. Nie ma żadnych rozbieżności między organami administracji i skarżącym, co do tego, iż A. B. w świetle przedłożonego orzeczenia lekarskiego należało przyznać zasiłek pielęgnacyjny. Wątpliwości nie budzi też wysokość przyznanego zasiłku, istota sporu prawnego pomiędzy stroną skarżącą a organem odwoławczym sprowadza się do ustalenia daty, od której zasiłek ten powinien być przyznany. Należy wskazać, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowił art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456, ze zm.) dalej: u.ś.r., który stanowi, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W rozpoznawanej sprawie żadnych wątpliwości nie może być co do tego, że skarżący wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w organie pomocy społecznej złożył w dniu 16 lipca 2014 r. Dlatego też Burmistrz A słusznie postąpił przyznając A. B. w oparciu o przedstawione wyżej unormowanie zasiłek pielęgnacyjny od 1 lipca 2014 r. Orzeczeniem stwierdzającym od dzieciństwa niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym skarżący dysponował od maja 2012 r. i nic nie stało na przeszkodzie aby w oparciu o to właśnie orzeczenie wystąpił wcześniej niż w lipcu 2014 r. o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego. Nie jest jednak rzeczą Sądu, podobnie jak i organów administracji oceniać zachowania skarżącego, który pomimo posiadania orzeczenia o niepełnosprawności uprawniającego go do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego ponad dwa lata zwlekał z wystąpieniem do organu administracji o przyznanie mu tego świadczenia. Podkreślić należy jedynie to, że po stronie organu nie zaistniała żadna zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Domyślać się można, że skarżący zarzucając sprzeczność rozstrzygnięcia z Konstytucją ma na myśli wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2007r. w sprawie P 28/07. W wyroku tym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczył on jednak takich sytuacji, w których strona dopiero po zakończeniu postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności mogła skutecznie złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, a postepowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności często przeciągało się w czasie. Reakcją na stwierdzoną niekonstytucyjność art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych było dodanie do tego artykułu ustępu 2a, który obecnie stwierdza, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Unormowanie to nie mogło mieć jednak zastosowania do wniosku skarżącego złożonego dopiero w dniu 16 lipca 2014 r. Zauważyć należy, że skarżący niechętnie dzielił się z organami pomocy społecznej swoją wiedzą na temat prowadzonego postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności, gdyż przedłożył on organom orzeczenie lekarskie, od którego następnie się odwoływał, korzystając również z postępowania apelacyjnego przed Sądem Okręgowym w A. Ustalenia dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozwalają jednak na wyprowadzenie wniosku, że w żadnym z przypadków nie ma możliwości zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż nigdy nie wystąpi taka sytuacja, aby skarżący w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, którego przyznanie uzależnione jest od orzeczenia niepełnosprawności. Raz jeszcze przypomnieć należy, że wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożony został w dniu 16 lipca 2014 r. wraz z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 17 maja 2012 r. Ustalenia przeprowadzone następnie przez organ odwoławczy pozwoliły na stwierdzenie, że nie tylko odwoławcza procedura administracyjna ale i sądowa, zakończyły się w listopadzie 2013 r. Z pisma Sądu Rejonowego w A z dnia 8 grudnia 2014 r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia 13 października 2013 r. oddalający apelację skarżącego został mu doręczony 13 listopada 2013 r. W tej sytuacji, gdy data złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego była uzależniona wyłącznie od woli skarżącego, który wniosku takiego nie złożył w terminie trzech miesięcy od zakończenia przed sądem postępowania dotyczącego ustalenia stopnia niepełnosprawności, stwierdzić należy, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno być ustalone od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło