II SA/Ol 120/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2025 r. nr P.7722.62.2025 10MM w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: 1/ odrzucić skargę; 2/ zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia D. P. (dalej jako strona, skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie pismo zatytułowane "skarga" na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie (dalej jako WINB) z 9 grudnia 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Skargę wniesiono 14 stycznia 2026 r. za pośrednictwem WINB (data nadania w placówce operatora pocztowego). Wskazanym postanowieniem WINB, powołując m.in. art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako "k.p.a."), uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W postanowieniu zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi na omawiane postanowienie w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 16 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić z tego powodu, że jest to niedopuszczalny środek zaskarżenia od postanowienia kasacyjnego organu odwoławczego, wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak natomiast stanowi art. 64f ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od postanowienia". Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisem art. 9 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) wprowadzono do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucję sprzeciwu od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw zastąpił skargę, która dotychczas przysługiwała stronie na taką decyzję. W literaturze podkreśla się, że sprzeciw od decyzji jest odrębnym od skargi środkiem zaskarżenia. (zob. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 64(a), wyd. IX, Lex/el.). Z treści art. 64a oraz art. 64f p.p.s.a. wynika, że także ustawodawca rozróżnia instytucje skargi oraz sprzeciwu od decyzji i postanowienia. W sposób wyraźny wskazuje na to sformułowanie użyte w art. 64f (i art. 64a, który odnosi się sprzeciwu od decyzji): "Od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw (...)". Odnotować należy, że art. 64f został dodany przez art. 15 pkt 4 ustawy z 21 maja 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 769) zmieniającej p.p.s.a. z dniem 13 lipca 2025 r. Strona skarżąca w niniejszej sprawie wniosła pismo procesowe zatytułowane "Skarga na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2025 r.". Mając na uwadze, że nie tytuł pisma ale jego treść determinuje jego charakter, Sąd odniósł się do treści tego pisma. W ocenie Sądu treść pisma wskazuje, że strona skarżąca wniosła "klasyczną" skargę a nie kwalifikowane pismo procesowe jakim jest sprzeciw. W petitum pisma wskazano podstawy prawne wniesienia skargi, takie jak: art. 50 § 1 i art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W podsumowaniu skargi zarzucono co prawda "naruszenie przepisów procesowych" (str. 24, karta nr 14 verte akt sądowych), ale nie podniesiono w petitum skargi zarzutów naruszenia konkretnych przepisów postępowania w powiązaniu z art. 138 § 2 k.p.a. Ma to istotne znaczenie z uwagi na to, że kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jedyną przesłanką do uwzględnienia sprzeciwu od decyzji jest bowiem stwierdzenie naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto obok naruszenia przepisów prawa procesowego autor pisma zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 29 ustawy Prawo budowlane (zarzut w pkt 5 petitum skargi – str. 9, k. 7). Powiązał ten zarzut w treści skargi z innymi przepisami ustawy Prawo budowlane: art. 48, art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 50-51 (k. 12v-14). Sąd ma na uwadze, że unormowane w art. 64b § 1 w związku z art. 64f p.p.s.a. odpowiednie stosowanie do sprzeciwu od postanowienia przepisów o skardze oznacza, że sąd nie jest związany zarzutami sprzeciwu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nie może to jednak oznaczać, że sąd zamiast sprzeciwu ma rozpoznać skargę, która nie przysługuje od postanowienia organu wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co jednoznacznie wynika z art. 64f p.p.s.a. Sąd dostrzegł przy tym, że omawiane uchybienie mogło pośrednio wynikać z błędnego pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu WINB, w którym poinformowano o możliwości wniesienia skargi na to postanowienie. Niemniej jednak okoliczność ta nie może skutkować uznaniem, że wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika środek zaskarżenia należało rozpoznać jako skargę, która, jak wykazano już wyżej – nie przysługuje. Natomiast nawet gdyby przyjąć, że środek zaskarżenia jest sprzeciwem od postanowienia (co nie może mieć miejsca), to sytuacja procesowa strony skarżącej i tak nie uległaby zmianie, gdyż wówczas sprzeciw musiałby zostać odrzucony z powodu złożenia go po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 64c § 1 w zw. z art. 64f p.p.s.a. Na podstawie art. 64b § 1 w powiązaniu z art. 64f p.p.s.a. ma bowiem wtedy zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu. Wobec powyższego skarga na postanowienie, od którego przysługuje inny środek zaskarżenia, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 i art. 64f p.p.s.a.