II SA/Ol 1221/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Z akt sprawy, przesłanych Sądowi wraz ze skargą wynika, iż pismem z dnia 14 lipca 2015 roku D. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu źródła energii do gospodarstwa domowego w wysokości 60 zł w tym koszty transportu w kwocie 10 zł. Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]", działający z upoważnienia Burmistrza Miasta A Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania D. P. zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zabezpieczenia źródeł energii, tj. zakup jednej butli gazowej do przygotowywania gorących posiłków plus transportu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że wnioskodawca nie wykazał jakoby nie był w stanie we własnym zakresie zaspokoić zgłaszanej potrzeby. W opinii organu porównując dochód oraz udzielane comiesięcznie wsparcie z bardzo niewielkimi wydatkami wnioskodawcy uzasadnione jest stwierdzenie, że jest on w stanie zakupić gaz butlowy we własnym zakresie. Ponadto w miesiącu lipcu wnioskodawcy wypłacono wsparcie w wysokości 50 zł z przeznaczeniem za zakup dużej butli gazu. Organ jednocześnie poinformował, iż strona jest beneficjentem szeregu świadczeń z pomocy społecznej. D. P. w terminie wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wskazał, że korzystanie z gazu propan – butan w butlach jest jedynym źródłem zaopatrzenia w energię do gospodarstwa domowego, które prowadzi. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że D. P. jest osobą samotnie gospodarującą. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz uzyskiwane zasiłki celowe. Organ wyjaśnił, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać. Nie mniej jednak potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Tym samym świadczenia z pomocy społecznej nie mają być podstawowym źródłem utrzymania, gdyż przeczy temu ich istota i charakter. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pierwszej instancji, uzasadniając zaskarżoną decyzję, wskazał na sytuację finansową ośrodka i jego ograniczone możliwości. Tak więc osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi liczyć się z tym, że nie każdy wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. Nie bez wpływu na rozstrzygnięcie organu pozostaje fakt, że D. P. otrzymuje stałe wsparcie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Z akt sprawy wynika, że od stycznia 2015 r. do lipca 2015 r., w każdym miesiącu, otrzymywał on zasiłki celowe. Istotne znaczenie ma także okoliczność, iż w miesiącu lipcu 2015 r. wypłacono wnioskodawcy 50 zł tytułem zasiłku celowego na zakup dużej butli gazowej, zaś z informacji Ośrodka wynika, iż duża butla gazowa wystarcza na przygotowanie posiłków dla rodziny z dzieckiem na okres co najmniej dwóch miesięcy. Organ odwoławczy podkreślił, że pomoc w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, a fundusze organu administracji nie są nieograniczone. W związku z powyższym w ocenie Kolegium organ I instancji w niniejszej sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skargę na powyższą decyzję wniósł D. P., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie przyznanie środków na zakup butli z gazem stanowi bardzo dużą przeszkodę dla jego egzystencji, gdyż utrudnia mu to gromadzenie zapasów, których produkty są obecnie tanie. W ocenie skarżącego przedmiotowa decyzja stanowi dyskryminację jego osoby. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz.1647). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia "[....]" Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy w całości decyzję organu I instancji z dnia "[...]" odmawiającej przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup butli gazowej oraz transportu. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 ustawy. W sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący kwalifikuje się do objęcia go świadczeniami z pomocy społecznej, spełnia bowiem kryterium dochodowe, ponadto dotknięty jest długotrwałą chorobą i niepełnosprawnością. Stosownie jednak do treści do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zamieszczenie w niniejszym przepisie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, podejmowana jest na podstawie uznania administracyjnego. Tym samym spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sama określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego, w tym także świadczenia na zakup butli z gazem, musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Skoro więc decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania jej tego świadczenia lub jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku. Zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Wskazał na to również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 25 stycznia 2008r. (sygn. akt l OSK 624/2007,) orzekł, iż: "sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej". Jednakże decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i art. 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ rozpoznając wniosek osoby ubiegającej się o pomoc (która spełnia wymogi do jej przyznania) ma obowiązek wyjaśnić jakimi środkami dysponował na cele pomocy społecznej, ilu było potrzebujących, według jakich kryteriów kierował się przyznając potrzebującym świadczenia z pomocy społecznej, jaka była średnia wysokość zasiłku. Skarżący musi zdać sobie sprawę, że nie jest jedynym potrzebującym wsparcia ze środków pomocy społecznej na terenie A, że oprócz niego jest jeszcze wielu potrzebujących znajdujących się w równie trudnej lub wręcz gorszej sytuacji finansowej, a organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na pomoc społeczną, których wysokość często nie zależy od organu. Wpływu na wysokość tychże środków nie ma także sąd administracyjny rozpoznający skargi z zakresu pomocy społecznej. Organ dysponujący ograniczoną pulą środków na zadania związane z pomocą społeczną musi mieć na uwadze fakt, że zwiększając, czy też przyznając pomoc jednej z osób potrzebujących musi tę pomoc zmniejszyć lub wręcz odmówić pomocy innej osobie potrzebującej. Przyjąć należy, że pomoc na zakup butli z gazem jest niewątpliwie niezbędną potrzebą bytową. Niemniej jednak przyznając tą pomoc organ musi kierować się przesłankami płynącymi z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej, pozwalającymi na przyznanie tej pomocy, również tym, że decyzja przyznająca pomoc jest wydawana w granicach uznania administracyjnego. W sprawie niniejszej skarżący co miesiąc w okresie od września 2014 r. do lipca 2015 r. ubiegał się o przyznanie wsparcia na zakup (napełnienie) dwóch małych butli gazu, a w ostatnim wniosku jednej dużej butli gazu. Wsparcie takie zostało przyznane w 2014 r. w miesiącach wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu, a w 2015 r. w styczniu, lutym, marcu, kwietniu, maju i czerwcu po 32 zł, a lipcu 2015 r. w kwocie 50 zł. W 2014 r. łączne wsparcie dla skarżącego pochodzące z przyznanego mu zasiłku stałego i zasiłków celowych, udzielone przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wyniosło 10.587,71 zł, co średnio miesięcznie daje wsparcie w wysokości 882,31 zł, natomiast łączne wsparcie udzielone w 2015 r. osiągnęło do miesiąca lipca łączną kwotę 6.960,88 zł, co średnio wynosi 994,41 zł. Tym samym należy uznać, że skarżący otrzymuje regularnie comiesięczne wsparcie w postaci zarówno przyznanego zasiłku stałego, jak i zasiłków celowych, które w roku 2015 wyniosły średnio drugie tyle co kwoty uzyskane z zasiłku stałego. Ponadto jak wynika z decyzji organu I instancji skarżący osiągnął już wiek do uprawniający go do przyznania świadczeń emerytalnych, nie złożył on jednak dotychczas stosownego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Biorąc pod uwagę powyższe nie sposób przyjąć, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zabezpieczenia źródeł energii naruszyło obowiązujące przepisy dotyczące przyznawania zasiłków celowych, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na względzie, wobec braku podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.