II SA/Ol 1234/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. i T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – H. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W rubrykach nr 5 i 11 - jako fakty, z których wynika, że jej wniosek jest zasadny - wskazała: swoje bezrobocie, specyficzny charakter pracy męża i okresowy charakter jego dochodu, pozostawanie na ich utrzymaniu trójki dzieci, w tym jednego niepełnosprawnego, oraz choroby "[...]" rodziny, z którymi wiążą się koszty leczenia. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką dzieci. W rubryce nr 7.1. wykazała dom o pow. ok. "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochody: męża z tytułu działalności gospodarczej w wysokości "[...]" (rocznie) oraz dwóch dzieci z tytułu stypendiów i renty w łącznej kwocie "[...]" (miesięcznie). W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do działki, na której posadowiony jest dom, wykazany w rubryce nr 7.1., samochodów posiadanych ewentualnie przez członków jej rodziny i składników majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej przez jej męża) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do jej statusu osoby bezrobotnej, dochodów jej męża i dzieci, wykazanych w rubryce nr 10, ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez członków rodziny rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej jej rodziny oraz źródeł utrzymania i ponoszonych przez nią wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej jej rodziny i tym samym ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.