II SA/Ol 1238/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, E. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu nawiązał do przedmiotu skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. W rubryce nr 7.1. wykazał ""[...]" mieszkania – "[...]"", natomiast w rubryce nr 11 wskazał, iż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Na potwierdzenie tego faktu, do wniosku załączył kopię zaświadczenia z urzędu pracy. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, pismem z dnia "[...]", skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do mieszkania, wykazanego w rubryce nr 7.1. oraz domu, wykazanego w rubryce nr 2., a także posiadanego ewentualnie samochodu) i finansowej [w zakresie odnoszącym się do ewentualnego korzystania przez skarżącego ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny oraz ponoszonych wydatków (wobec niewykazania przez skarżącego jakichkolwiek zasobów pieniężnych oraz dochodów), źródeł pokrycia wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, reprezentującego skarżącego w sprawie przed sądem powszechnym (z akt sprawy nie wynika bowiem, czy był on pełnomocnikiem z urzędu, czy z wyboru), a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy]. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. Wprawdzie z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów, lecz stwierdzić należy, że nie jest możliwe zaspokajanie nawet tylko podstawowych potrzeb bytowych, związanych chociażby z koniecznym wyżywieniem, bez uzyskiwania jakichkolwiek dochodów, wykorzystywania posiadanych oszczędności, czy też pomocy ze strony rodziny lub osób trzecich. To zaś, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących źródeł utrzymania, a także jego sytuacji majątkowej oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. W świetle powyższego, niezależnie od tego, że w piśmie z dnia "[...]", skarżący oświadczył, iż cofa skargę, Referendarz sądowy, do którego skierowany został wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy do rozpoznania, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzekł jak w sentencji.